Trong số báo trước, chúng tôi đã phản ánh việc UBND tỉnh Nghệ An ban hành nhiều văn bản có nội dung trái với quy định của Luật khoáng sản, không phù hợp thực tiễn dễ dẫn đến phát sinh tiêu cực từ cơ chế xin cho trong việc cấp phép khai thác khoáng sản... không những thế UBND tỉnh còn cấp hơn 100 giấy phép khai thác khoáng sản vào các khu vực chưa có quy hoạch thăm dò khai thác, chế biến khoáng sản khi chưa có sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ.
Ngày 11/4/2006, Thủ tướng Chính phủ có công văn 570/TTg-CN về tháo gỡ vướng mắc trong thi hành luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khoáng sản trong đó quy định “Trong khi chưa hoàn thành việc khoanh định cụ thể diện tích, tọa độ các khu vực có khoáng sản sẽ đưa vào thăm dò khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản của cả nước hoặc trong diện dự trữ tài nguyên khoáng sản quốc gia, để các hoạt động khoáng sản thực hiện bình thường, cho phép Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chủ trì phối hợp Bộ Công nghiệp, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan xem xét đối với từng trường hợp cụ thể và cấp giấy phép thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản theo thẩm quyền quy định tại điểm a và điểm b Điều 56 của Luật khoáng sản sau khi được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận”. Tuy nhiên, theo hồ sơ cấp giấy phép khai thác khoáng sản tại Sở tài nguyên và môi trường từ năm 2006 đến 2008 cho thấy, UBND tỉnh Nghệ An đã cấp 127 giấy phép khai thác khoáng sản cho 121 doanh nghiệp vào các khu vực chưa có quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản mà chưa có ý kiến chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ là thực hiện không nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
 Khai thác đá trắng ở Nghệ An có nhiều sai phạm. |
Ngoài ra, ngày 5/2/2009 Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An có thông báo số 759/TB-TƯ yêu cầu “chấm dứt việc cấp giấy phép đá xây dựng tại các địa phương không nằm trong quy hoạch đá xây dựng đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 152/QĐ-UBND.CN ngày 13/1/2006 của UBND tỉnh”. Mặc dù tỉnh ủy đã có văn bản chỉ đạo như trên nhưng UBND tỉnh vẫn cấp 16 giấy phép khai thác đá cho các doanh nghiệp vào huyện Quỳ Hợp không nằm trong quy hoạch theo Quyết định số 152/QĐ-UBND.CN của UBND tỉnh.
Cũng liên quan đến việc khai thác đá, ngày 31/10/2008 UBND tỉnh có thông báo số 340/UBND-TN yêu cầu “Kể từ ngày 1/11/2008 tạm đình chỉ việc tiếp nhận hồ sơ cấp phép khai thác các loại đá vôi trắng, đá xây dựng các loại trên địa bàn Quỳ Hợp và Tân Kỳ, UBND tỉnh chỉ cấp phép cho các dự án có diện tích lớn hơn 5 ha và trữ lượng trên 1.000.000 m3”, nhưng trong số 21 giấy phép khai thác đá xây dựng được cấp sau khi UBND tỉnh có Thông báo số 340/UBND-TN chỉ có 4 giấy phép đủ điều kiện về diện tích và trữ lượng, còn lại 17 giấy phép có diện tích nhỏ hơn 5 ha và trữ lượng mỏ nhỏ hơn 1.000.000 m3.
Qua hàng loạt hoạt động liên quan đến thực hiện chỉ đạo về cấp phép khai thác khoáng sản trên của UBND tỉnh Nghệ An cho thấy UBND tỉnh đã không thực hiện nghiêm sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và đó là một trong các nguyên nhân dẫn tới các vi phạm về quản lý và hoạt động khoáng sản chậm được khắc phục sau này.
Bài và ảnh: Ngọc Cường