Theo các chuyên gia nhãn khoa, việc điều trị loạn thị ở trẻ phụ thuộc vào mức độ tật khúc xạ, độ tuổi và khả năng nhìn của từng trẻ.
Triệu chứng thường gặp của loạn thị
Loạn thị là một dạng tật khúc xạ xảy ra khi giác mạc hoặc thủy tinh thể có độ cong bất thường, khiến các tia sáng đi vào mắt không thể hội tụ tại một điểm duy nhất trên võng mạc. Thay vào đó, hình ảnh được hội tụ tại nhiều điểm khác nhau, làm cho vật nhìn thấy bị nhòe, méo hoặc không rõ nét ở cả khoảng cách gần lẫn xa.
Ở mắt bình thường, giác mạc có hình dạng tương đối giống một phần của quả cầu với độ cong đồng đều. Khi giác mạc bị biến dạng hoặc độ cong không đều, khả năng khúc xạ ánh sáng sẽ bị thay đổi và gây ra loạn thị.
Các triệu chứng thường gặp của loạn thị bao gồm:
- Nhìn mờ ở mọi khoảng cách.
- Hay nheo mắt khi nhìn.
- Mỏi mắt sau khi đọc sách hoặc học tập.
- Đau đầu, đặc biệt vào cuối ngày.
- Khó tập trung khi học tập.
- Nhạy cảm với ánh sáng.
Do mắt phải liên tục điều tiết để cố gắng nhìn rõ hơn nên trẻ bị loạn thị thường dễ mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến kết quả học tập.
Loạn thị là một tật khúc xạ phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện và điều trị đúng cách.
Không phải mọi trường hợp loạn thị đều bắt buộc phải đeo kính. Những trẻ có độ loạn thị nhẹ dưới 1 đi-ốp (D), thị lực vẫn tốt và không có biểu hiện khó chịu thường chỉ cần theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, nếu trẻ xuất hiện các triệu chứng như nhìn mờ, nhức mắt, đau đầu hoặc giảm khả năng học tập thì bác sĩ có thể chỉ định đeo kính để hỗ trợ thị lực.
Đối với trẻ có độ loạn thị từ 1 đi-ốp trở lên, việc đeo kính thường được khuyến cáo nhằm giúp hình ảnh hội tụ chính xác trên võng mạc, cải thiện khả năng nhìn và giảm các triệu chứng khó chịu.
Đặc biệt, những trường hợp loạn thị trên 2 đi-ốp hoặc loạn thị chỉ xảy ra ở một mắt cần được theo dõi sát và điều trị sớm. Nếu không được chỉnh kính đúng cách, trẻ có nguy cơ bị nhược thị (mắt lười), tình trạng mắt giảm thị lực ngay cả khi đã được điều chỉnh bằng kính.
Vì sao trẻ em nên đeo kính sớm khi được chỉ định?
Ở trẻ nhỏ, hệ thống thị giác vẫn đang trong quá trình phát triển. Khi mắt bị loạn thị nặng mà không được điều chỉnh, não bộ có thể dần bỏ qua những hình ảnh mờ từ mắt bị ảnh hưởng, dẫn đến nhược thị.
Việc phát hiện và điều trị sớm bằng kính giúp:
- Cải thiện thị lực.
- Hỗ trợ sự phát triển bình thường của hệ thị giác.
- Giảm tình trạng mỏi mắt, đau đầu.
- Nâng cao khả năng học tập và sinh hoạt.
- Ngăn ngừa nguy cơ nhược thị lâu dài.
Phụ huynh không nên trì hoãn việc cho trẻ đeo kính khi đã có chỉ định từ bác sĩ.
Chăm sóc mắt cho trẻ bị loạn thị như thế nào?
Bên cạnh việc đeo kính đúng chỉ định, phụ huynh cần chú ý chăm sóc mắt cho trẻ bằng những biện pháp sau:
- Hướng dẫn trẻ ngồi học đúng tư thế.
- Đảm bảo phòng học đủ ánh sáng.
- Cho mắt nghỉ ngơi sau mỗi 30–45 phút học tập.
- Hạn chế thời gian sử dụng điện thoại, máy tính và tivi.
- Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời.
- Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E và các chất chống oxy hóa.
- Khám mắt định kỳ ít nhất 6 tháng một lần.
Đối với trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi, phương pháp điều trị chủ yếu vẫn là đeo kính. Sau tuổi 18, khi cấu trúc mắt đã phát triển ổn định và độ khúc xạ không còn thay đổi nhiều, người bệnh có thể được đánh giá để cân nhắc phẫu thuật khúc xạ nếu đáp ứng đủ các điều kiện về độ dày giác mạc, tình trạng sức khỏe mắt và sức khỏe toàn thân.
Tóm lại: Loạn thị là một tật khúc xạ phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện và điều trị đúng cách. Phụ huynh không nên quá lo lắng khi trẻ bị loạn thị, nhưng cũng không nên chủ quan. Việc khám mắt định kỳ, đeo kính đúng chỉ định và xây dựng thói quen chăm sóc mắt khoa học sẽ giúp trẻ duy trì thị lực tốt và hạn chế các biến chứng về sau.
