Tăng quyền chủ động cho địa phương
Theo Nghị quyết, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được trao quyền quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn, bao gồm cả những cơ sở do các cơ quan, đơn vị thuộc Trung ương quản lý nhưng đã được chuyển giao cho địa phương hoặc bị địa phương thu hồi để xử lý.
Việc khai thác phải bảo đảm lợi ích tổng thể về KT-XH, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các yếu tố liên quan đến quốc phòng, an ninh và môi trường.
Một điểm đáng chú ý là việc khai thác nhà, đất dôi dư được thực hiện ngay cả đối với các cơ sở chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc bị thất lạc giấy tờ pháp lý. Trong giai đoạn khai thác tạm thời, các cơ sở này cũng không bắt buộc phải đáp ứng yêu cầu phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hay quy hoạch đô thị, nông thôn.
Chủ tịch UBND cấp tỉnh được trao quyền quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư.
Để rút ngắn thời gian đưa tài sản vào sử dụng, các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà được chủ động xây dựng phương án quản lý, khai thác đối với nhà, đất được giao quản lý. Sau khi được Chủ tịch UBND cùng cấp chấp thuận, đơn vị có thể triển khai thực hiện mà không phải lập hoặc điều chỉnh kế hoạch quản lý, khai thác theo quy định hiện hành.
Nghị quyết cũng cho phép việc lập phương án được thực hiện đối với từng cơ sở riêng lẻ hoặc nhiều cơ sở cùng lúc nhằm bảo đảm tiến độ khai thác.
Đối với việc cho thuê nhà gắn với quyền sử dụng đất, Nghị quyết quy định thực hiện theo hình thức niêm yết giá hoặc chào giá cạnh tranh, không phải thực hiện thủ tục đấu giá hoặc đấu thầu như trước đây. Thời hạn cho thuê tối đa là 10 năm và có thể được gia hạn nhiều lần nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Trường hợp địa phương có nhu cầu cho thuê trên 10 năm thì sẽ thực hiện theo cơ chế giao đất hoặc cho thuê đất theo pháp luật đất đai.
Tháo gỡ vướng mắc trong xử lý tài sản công
Nghị quyết dành nhiều quy định để giải quyết các trường hợp đặc thù phát sinh trong quá trình xử lý nhà, đất dôi dư. Đáng chú ý, việc chuyển giao các cơ sở nhà, đất về địa phương được thực hiện theo nguyên trạng, kể cả khi chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ pháp lý không đầy đủ hoặc bị thất lạc, chưa xử lý xong tình trạng lấn chiếm hoặc chưa xác định đầy đủ ranh giới trên thực địa.
Cơ quan, tổ chức bàn giao có trách nhiệm lập biên bản kiểm kê, mô tả hiện trạng và bàn giao toàn bộ hồ sơ, tài liệu hiện có, đồng thời chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin cung cấp.
Sau khi tiếp nhận, địa phương được chủ động xử lý các tồn tại liên quan đến nhà, đất theo quy định pháp luật. Đối với phần diện tích bị lấn chiếm, việc xử lý sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Đất đai.
Nghị quyết cũng tạo cơ chế linh hoạt trong việc chuyển đổi công năng sử dụng các cơ sở nhà, đất dôi dư. Theo đó, những cơ sở này có thể được chuyển đổi thành vườn hoa, sân chơi, công trình phục vụ cộng đồng, cơ sở ươm tạo công nghệ, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo hoặc trung tâm đổi mới sáng tạo.
Trong trường hợp công trình hiện hữu không còn phù hợp với mục đích sử dụng mới, cơ quan có thẩm quyền được quyết định phá dỡ mà không phải thực hiện thủ tục báo cáo xin quyết định thanh lý tài sản như trước đây. Việc phá dỡ được phép thực hiện ngay cả khi công trình vẫn còn khả năng sử dụng hoặc chưa hết thời gian khấu hao.
Đối với các cơ sở nhà, đất được chuyển đổi thành trụ sở cơ quan, đơn vị sự nghiệp hoặc các mục đích công cộng, quốc phòng, an ninh, việc cập nhật, điều chỉnh các chỉ tiêu trong quy hoạch sẽ được thực hiện sau khi hoàn thành việc chuyển đổi công năng.
