Trăng xanh cuối tháng 5 là lần Trăng tròn xa nhất Trái đất trong năm 2026
Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, trăng tròn thứ hai của tháng 5 sẽ mọc vào tối ngày 31/5. Dù có tên gọi là Trăng xanh nhưng nó sẽ không có màu xanh hay cũng sẽ không trông lớn hơn bình thường. Điểm đặc biệt duy nhất nằm ở thời điểm xảy ra của nó
Trăng tròn sẽ đến vào lúc 15 giờ 45 phút ngày 31/55, tỏa sáng trong chòm sao Scorpius (Bọ Cạp) ở khoảng cách 406.135 km. Đây cũng là lần Trăng Tròn xa Trái Đất nhất trong năm 2026. Điều đó khiến nó đồng thời vừa là "Trăng xanh" (Blue Moon - Trăng Tròn thứ hai trong cùng một tháng dương lịch) vừa là "Micromoon" (Trăng Tròn xảy ra khi Mặt Trăng ở gần điểm viễn địa trên quỹ đạo). Nó sẽ trông nhỏ hơn khoảng 5,5% và mờ hơn khoảng 10,5% so với Trăng Tròn bình thường.
Chiều nay sẽ xuất hiện Trăng xanh đẹp kỳ ảo.
Nhưng giống như mọi Micromoon khác, sự khác biệt này gần như không thể nhận ra bằng mắt thường nếu không có ảnh chụp so sánh trực tiếp. Với mắt thường, Mặt Trăng vẫn sẽ tròn, sáng và quen thuộc như mọi đêm Trăng tròn khác.
Theo các nhà thiên văn học, Mặt trăng mất khoảng 29,5 ngày để hoàn thành một vòng quay quanh Trái đất. Nếu một năm được chia hoàn toàn theo các chu kỳ Mặt trăng, tổng thời gian sẽ ngắn hơn năm dương lịch khoảng 11 ngày.
Điều đó khiến lịch dần lệch khỏi các mùa trong năm. Vì vậy, lịch hiện đại được xây dựng dựa trên chu kỳ chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời và vị trí của các ngôi sao, thay vì hoàn toàn theo Mặt trăng.
Chính sự chênh lệch này khiến một số năm xuất hiện 13 lần trăng tròn thay vì 12 lần như thông thường. Khi đó sẽ xuất hiện hiện tượng gọi là "trăng xanh".
Theo cách định nghĩa phổ biến hiện nay, "trăng xanh" là lần trăng tròn thứ hai xuất hiện trong cùng một tháng dương lịch.
Trong tháng 5 năm nay, lần trăng tròn đầu tiên diễn ra vào ngày 1.5. Lần trăng tròn tiếp theo sẽ xuất hiện vào ngày 31.5, vì vậy nó được xếp vào hiện tượng "trăng xanh".
Trăng xanh của tháng tiếp theo sẽ không xuất hiện cho tới ngày 31/12/2028 đi kèm với hiện tượng nguyệt thực toàn phần - Trăng xanh nhuộm một màu đỏ rực huyền bí trong một lần Trăng máu, nhưng đó là câu chuyện của hơn hai năm rưỡi nữa.
Những hiện tượng thiên văn kỳ thú trong tháng 6
Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, tháng 6 này, bầu trời đêm mang theo hàng loạt hiện tượng thiên văn đáng chờ đợi. Từ những pha giao hội rực sáng của các hành tinh cho đến đêm Hạ chí - thời khắc đánh dấu ngày dài nhất năm ở Bắc bán cầu, bầu trời mùa hè năm nay hứa hẹn sẽ vô cùng sống động.
Mở đầu là hiện tượng giao hội giữa Sao Kim và Sao Mộc vào ngày 9/6. Hai hành tinh sáng nhất trên bầu trời sẽ xuất hiện khá gần nhau trước bình minh ở hướng Đông. Đây là thời điểm thích hợp để quan sát bằng mắt thường mà không cần thiết bị hỗ trợ.
Ngày 10/6, mưa sao băng Daytime Arietids đạt cực điểm. Dù là một trong những trận mưa sao băng mạnh trong năm, hiện tượng này khá khó quan sát vì diễn ra chủ yếu vào ban ngày. Tuy nhiên, vào rạng sáng, người yêu thiên văn vẫn có thể thử tìm kiếm một vài vệt sao băng lóe lên gần đường chân trời.
Đến ngày 16/6, Sao Thủy đạt vị trí ly giác cực đại phía Đông. Đây là thời điểm hành tinh nhỏ nhất Hệ Mặt Trời xuất hiện rõ nhất trên bầu trời hoàng hôn. Người quan sát có thể nhìn thấy Sao Thủy ngay sau khi Mặt Trời lặn ở phía Tây nếu khu vực quan sát ít mây và không bị che khuất.
Sự kiện đáng chú ý nhất tháng là Hạ chí Bắc bán cầu diễn ra ngày 21/6. Đây là thời điểm Bắc bán cầu nhận lượng ánh sáng Mặt Trời nhiều nhất trong năm, tạo nên ngày dài nhất và đêm ngắn nhất. Sau Hạ chí, thời gian ban ngày sẽ dần rút ngắn.
Các chuyên gia khuyến cáo người quan sát nên lựa chọn nơi có bầu trời tối, ít ô nhiễm ánh sáng và theo dõi dự báo thời tiết để có điều kiện quan sát tốt nhất.
