Thực hiện Đề án 1816, Bệnh viện E Trung ương là đơn vị trực tiếp chuyển giao công nghệ với Bệnh viện tỉnh Lào Cai, một tỉnh vùng cao biên giới. Có đến nơi đây mới thực sự thấm thía cái khó khăn của bệnh nhân và gia đình khi phải về xuôi để điều trị.
Những ngày sống tại Cam Đường, một thị trấn bé nhỏ, Bệnh viện chìm trong một thung lũng với những rừng cây và sau những đêm mưa, tiếng ếch nhái kêu ộp ộp, tôi nhớ tới thời niên thiếu trong thời kỳ sơ tán ở nông thôn. Ai cũng nghĩ là chúng tôi chắc rất buồn, vì đang sống giữa phồn vinh nườm nượp người, của một Thủ đô nhộn nhịp và một mái ấm gia đình. Tuy vậy, công việc đã lôi cuốn chúng tôi hết cả thời gian. Thoạt đầu chúng tôi cũng tính từng tuần, nhưng rồi tình cảm của những con người ở nơi đây và công việc làm cho chúng tôi quên đi chuỗi ngày còn lại. Đây là dịp để chúng tôi hiểu thêm tập quán của đồng bào miền núi.
 Nhiều bệnh nhân tuyến dưới được hưởng kỹ thuật tốt hơn nhờ Đề án 1816. |
Lào Cai nổi tiếng về rượu San Lùng, một loại rượu mạnh, do vậy vào mùa hè nóng có nhiều bệnh nhân lên cơn gút cấp. Khi đối diện với số lượng lớn bệnh nhân gút, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên và xót xa. Bệnh gút ở đây có nguyên nhân phần nhiều là do tập quán, do thói quen mà ra.
Các bệnh xương khớp thường gặp ở đây như thoái hóa cột sống cổ, cột sống thắt lưng, thoái hóa khớp gối, viêm quanh khớp vai, bệnh gút, viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp. Ngoài việc điều trị bệnh lý xương khớp bằng các thuốc còn có sự hỗ trợ của ngoại khoa như đặt sonde dẫn lưu mủ hoặc phẫu thuật trong trường hợp bệnh nhân bị viêm cơ thắt lưng chậu, gãy cổ xương đùi.
Người dân Lào Cai nghèo nhưng tình cảm lắm! Chúng tôi đi đến đâu cũng được đón chào rất nồng hậu, đến nhà ai cũng được coi như người thân.
Tuy bệnh khớp không gây tử vong tức thì, song bệnh thường để lại những hậu quả nặng nề như biến dạng khớp, gãy lún đốt sống, gãy cổ xương đùi, làm giảm chất lượng sống cho người bệnh và thiệt hại kinh tế cho gia đình và xã hội. Bệnh nhân mắc các bệnh xương khớp cần tuân thủ điều trị và không tự ý điều trị không chính thống. Chúng tôi cũng chỉ biết khuyên đồng bào là khi mắc các bệnh khớp viêm mạn tính, cần đến các cơ sở khám chữa bệnh chuyên khoa khớp. Tuy nhiên, điều này đối với người dân nơi đây cũng thật khó, bởi để đi đến bệnh viện cũng không đơn giản. Ngoài việc phải đi đoạn đường dài ra, tiền bạc tốn kém (dù nhiều bệnh không mất tiền vì có bảo hiểm nhưng còn phải mất tiền ăn, ở) mà người dân còn phải bỏ hết mọi công việc đồng áng để đi khám bệnh. Đây cũng là điều trăn trở của nhiều đồng nghiệp của chúng tôi ở Bệnh viện Lào Cai.
Bệnh viện chủ yếu khám chữa bệnh cho các đối tượng bệnh nhân có bảo hiểm y tế, nhưng người dân miền núi phải vượt qua cũng không ít khó khăn mới đến với bệnh viện khám chữa bệnh cơ xương khớp. Những ngày ở đây, chúng tôi trực tiếp khám và điều trị cho rất nhiều bệnh nhân bị tràn dịch khớp gối (do thoái hóa hoặc mắc bệnh gút). Đa số bệnh nhân đều nghèo, song họ lại phải trả chi phí cho điều trị bệnh này khá lớn. Điều này khiến chúng tôi cũng rất băn khoăn.
Thời gian sống, làm việc ở Lào Cai là thời gian chúng tôi cảm thấy thật sự được chia sẻ, được sống trong tình thân của bà con dân tộc và các bạn đồng nghiệp. Ai ai trong đoàn cũng thầm mong có một ngày gần nhất được trở lại với mảnh đất nơi địa đầu Tổ quốc này.