Theo PGS.TS.BS Trần Quang Hiền, Giám đốc Sở Y tế An Giang, việc trạm y tế sử dụng bệnh án điện tử có ý nghĩa trong quá trình số hóa hoạt động khám, chữa bệnh từ tuyến cơ sở.
PGS.TS.BS Trần Quang Hiền cho rằng, khi quy trình được vận hành trên môi trường số, thông tin khám chữa bệnh được chuẩn hóa, đồng thời giảm bớt một phần công việc hành chính cho nhân viên y tế. Quan trọng hơn, dữ liệu sức khỏe được hình thành ngay từ nơi người dân tiếp cận dịch vụ y tế ban đầu.
Hướng dẫn người dân sử dụng Kiosk tiếp đón thông minh tại Trạm Y tế xã Châu Phú. Ảnh: Minh Hải.
Tại Trạm Y tế xã Châu Phú, hệ thống quản lý bệnh án điện tử (EMR) được đưa vào vận hành theo quy trình khép kín. Khi đến khám, người dân có thể sử dụng căn cước công dân gắn chip tại kiosk đặt ở khu vực tiếp đón. Thông tin đăng ký sau đó được chuyển đến hệ thống làm việc của bác sĩ, giúp nhân viên y tế tiếp nhận người bệnh và thực hiện các bước khám trên phần mềm. Các dữ liệu trong quá trình khám, gồm thông tin lâm sàng, đơn thuốc và chi phí khám chữa bệnh, được cập nhật, chuẩn hóa và lưu trữ trên hệ thống. Việc này hướng tới nguyên tắc một người bệnh có một hồ sơ, trong đó thông tin được tích lũy qua các lần khám thay vì tiếp tục phụ thuộc vào nhiều tập hồ sơ giấy.
Với bác sĩ, việc số hóa giúp thuận tiện hơn trong tra cứu thông tin đã có trên hệ thống khi người bệnh quay lại khám. Đây cũng là cơ sở để từng bước hình thành dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe người dân tại địa phương. Tuy nhiên, để một trạm y tế chuyển từ hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử không chỉ là câu chuyện đưa máy tính và phần mềm vào sử dụng. Hạ tầng kỹ thuật, nhân lực, quy trình chuyên môn, bảo mật dữ liệu và khả năng vận hành thực tế đều phải được chuẩn bị đồng bộ.
Để bệnh án điện tử hoạt động thông suốt tại Trạm, cán bộ y tế xã Châu Phú đã trải qua hành trình 4 tháng.
Cùng với đào tạo kỹ năng, trạm xây dựng các quy định liên quan đến việc sử dụng bệnh án điện tử, bảo mật thông tin và sử dụng chữ ký số, chứng thư số, sinh trắc học. Các tổ chuyên môn đồng thời lưu trữ bệnh án giấy và bệnh án điện tử để kiểm tra sự đồng bộ của dữ liệu, phát hiện những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành và điều chỉnh quy trình. Quá trình chuyển đổi sang bệnh án điện tử cho thấy chuyển đổi số ở tuyến cơ sở không chỉ phụ thuộc vào phần mềm.
Để bệnh án điện tử hoạt động ổn định, đội ngũ y tế phải thay đổi cách làm việc, từ ghi chép, ký xác nhận đến lưu trữ và khai thác thông tin người bệnh. Với người dân, giá trị dễ nhận thấy nhất của bệnh án điện tử nằm ở chính quá trình đi khám.
Thay vì phải xử lý nhiều loại giấy tờ và hồ sơ, thông tin được tiếp nhận trên hệ thống. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, bác sĩ có thêm cơ sở để theo dõi lịch sử khám chữa bệnh, phục vụ việc đánh giá tình trạng sức khỏe ở những lần khám sau.
Đối với nhân viên y tế, việc giảm dần hồ sơ giấy giúp giảm thời gian dành cho các công việc hành chính, dành nhiều thời gian hơn cho hoạt động chuyên môn. Dữ liệu được số hóa còn tạo điều kiện cho công tác thống kê, báo cáo và quản lý y tế tại địa phương. Một lợi ích khác được đặt ra là kết nối dữ liệu sức khỏe với các nền tảng số trong hệ thống y tế.
Theo định hướng của Trạm Y tế xã Châu Phú, dữ liệu bệnh án điện tử sẽ là một trong những nền tảng để tiếp tục tích hợp thông tin sức khỏe trên các hệ thống điện tử, trong đó có Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID.
Dẫu vậy, bệnh án điện tử chỉ thực sự phát huy giá trị khi dữ liệu được nhập đầy đủ, chính xác, bảo mật và có khả năng sử dụng lâu dài. Đây cũng là yêu cầu không nhỏ đối với tuyến y tế cơ sở, nơi nhân lực và điều kiện hạ tầng còn có sự khác biệt.
Việc Trạm Y tế xã Châu Phú, tỉnh An Giang đưa bệnh án điện tử vào vận hành vì thế không chỉ là thay một tập hồ sơ giấy bằng một phần mềm. Đằng sau thay đổi đó là cả quá trình chuẩn bị về hạ tầng, con người và quy trình chuyên môn.
Khi những dữ liệu khám chữa bệnh được hình thành ngay từ tuyến đầu, y tế cơ sở có thêm công cụ để theo dõi sức khỏe người dân liên tục hơn. Đây cũng là một bước trong quá trình chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu dựa vào từng lượt khám sang quản lý sức khỏe theo quá trình, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số của ngành Y tế.
