Nằm trong khu ổ chuột trên đường Trần Huy Liệu phường Phú Hòa (TP. Huế), một ngôi nhà đơn sơ với những thành viên ngày ngày làm thợ nề, đạp xích lô, bốc vác, bán vé số... đã hơn 200 lần đi hiến máu nhân đạo.
 Ông Thanh, chủ "ngôi nhà hiến máu". |
Từ dòng máu cứu mạng
Khi được hỏi về truyền thống hiến máu tình nguyện của gia đình, ông Nguyễn Phước Bửu Thanh, chủ nhà ở tuổi gần 80 vén áo lên chỉ vào vết sẹo mổ ở bụng rồi bảo: "Tất cả là ở chỗ ni đây"... rồi ông kể về cái duyên, cái cớ của đại gia đình hiến máu tình nguyện.
Vợ chồng ông Thanh, bà Liên có tất cả 12 người con. Năm ông Thanh 54 tuổi, vì hoàn cảnh khó khăn nên gia đình phải chia nhau đi làm kinh tế mới. Một nửa ở lại cùng bà Liên tại xóm bờ hồ còn một nửa theo ông Thanh lên xã Bình Thành (huyện Hương Trà, TT-Huế). Tai họa ập đến gia đình khi ông Thanh bị một cơn bạo bệnh phải chuyển về Bệnh viện TW Huế điều trị. Tại đây, các bác sĩ kết luận ông phải lên bàn mổ. Trong nhà, tuy có tận 14-15 người nhưng không có ai cùng nhóm máu O với ông Thanh. Nằm chờ ngày mổ, người ông càng lúc càng khô khốc, thiếu máu... Cả gia đình chỉ biết bất lực đứng nhìn nhau. Trong cơn tuyệt vọng, tình cờ một người bạn cũ tên Quý, ở Thuận An ghé thăm và thật may mắn khi anh Quý trở về nhà huy động thêm anh em, con cái mình trở lên bệnh viện cho máu để ông Thanh được sớm lên bàn mổ. Ca mổ thành công, mạng sống của ông được giữ. Sau khi được cứu sống một năm, ông Bửu Thanh lại dắt đoàn thê tử về với xóm bờ hồ để "làm lại cuộc đời". Kể đến đây, ông bảo: "Mấy chục năm rồi, nhưng chừ trong người tui vẫn có một phần máu của thằng bạn đang chảy đó". Và đó cũng là cái cớ để gia đình ông đến với "nghiệp hiến máu". Mỗi thành viên trong gia đình luôn tâm niệm mình đang nợ xã hội một điều gì đó và cần phải hành động. Trong xóm lao động nghèo này, ai cũng bảo gia đình ông Thanh là “gia đình... hiến máu". Đã mười mấy năm nay, cả gia đình có khoảng 15 người thường xuyên hiến máu nhân đạo.
 Chị Tâm - người 43 lần hiến máu. |
Cô út 43 lần hiến máu
Trong "gia đình hiến máu", thành tích của cô út Công Huyền Tôn Nữ Thanh Tâm là "lẫy lừng" nhất. Năm 1990, khi chị Tâm đang lang thang một mình ở TP. HCM làm công nhân may công nghiệp, một ngày được nghỉ, cô gái 18 tuổi đạp xe rong ruổi dạo chơi thì tình cờ bắt gặp tấm băng-rôn cổ động hiến máu cứu người "Giọt máu mạng người, mọi người đang cần giọt máu của bạn". Nhìn ngẫm một lúc, những ký ức về cơn bạo bệnh của người cha thôi thúc tâm trí cô gái trẻ: "Lúc ba bị bệnh nặng, mình mới chỉ 14 tuổi, chỉ biết khóc thôi. Lớn lên, càng nghĩ về chuyện của ba khiến mình luôn nghĩ cần có một hành động nào đó, dù nhỏ thôi để "trả nợ" cuộc đời". Ý nghĩ đó đã kéo bước chân rụt rè của cô gái trẻ bước vào Trung tâm hiến máu tình nguyện để đăng ký được hiến máu cứu người, bảng đăng ký của chị được chấp nhận. Hai hôm sau, chị xin nghỉ làm để đi hiến máu. Trong những lần ít ỏi viết thư về thăm nhà, Tâm đã tâm sự với gia đình về chuyện mình hiến máu tình nguyện và cả nhà đồng loạt hưởng ứng. Cũng có một số người thiển cận, hẹp hòi bảo gia đình chị là điên, bản thân chưa đủ ăn mà còn đi lo cho người khác. "Chị và những người trong gia đình nghĩ khác em à, nếu cứ nói chưa đủ ăn thì biết lúc mô mới giúp người khác được. Kệ, điều gì làm được thì cố mà làm thôi. Ai cũng nên làm việc thiện, người có tiền của họ làm kiểu khác, nhà Tâm khó thì dùng máu cứu người. Mà cứu một người hơn xây chín bậc phù đồ đó".
Sau 9 năm bươn chải ở TP. Hồ Chí Minh, chị Tâm trở về Huế với 2 tấm huy chương vì những "thành tích" trong hiến máu tình nguyện. Trở về, chị lại tiếp tục nghề may của mình tại nhà riêng 141 Trần Huy Liệu, đồng thời trở thành cộng tác viên thường xuyên của Khoa tim mạch Bệnh viện Trung ương Huế và cả với những bệnh nhân cần tiếp máu khẩn cấp. Đến nay, đã không ít lần những bệnh nhân nghèo cần máu khẩn cấp để cứu lấy mạng sống. Chỉ cần họ đến gõ cửa, chị và những người thân trong gia đình dừng bất kể việc gì đang làm dở để đi hiến máu. Có lần người thân của một cô bé quê ở Quảng Bình mắc bệnh tim đang nguy cấp nếu không phẫu thuật tìm gõ cửa nhà chị. Người mẹ có con đang đối mặt với cái chết chỉ biết khóc nấc từng hồi, không kịp hỏi han, chị tức tốc chạy sang bệnh viện; may cho cô bé là cùng nhóm máu với chị, nhưng chỉ một mình chị cũng không đủ lượng máu bệnh nhi này cần. Thế là, chị lại chạy về nhà gọi thêm 4 thành viên khác trong gia đình có cùng nhóm máu sang bệnh viện. Người bệnh được cứu sống mà chị không hề biết tên, biết tuổi: "Hầu hết những người mà tui cho máu đều không kịp hỏi tên, mà biết cặn kẽ cũng không để làm chi cả!". Cứ như thế, hễ ai cần máu là chị và những thành viên trong gia đình lại sẵn sàng đáp ứng.
Năm 2004, chị Tâm lập gia đình, chia tay "ngôi nhà hiến máu". Hàng ngày, công việc chính của chị là làm trầm hương nhưng chồng, gia đình chồng vẫn luôn ủng hộ việc hiến máu cứu người của chị. Khi tôi hỏi chị đã từng gặp lại những người mà chị đã cho máu, chị nở nụ cười dịu dàng kể: "Từ trước đến giờ, tui chưa hề một lần gặp lại họ. Nhưng thẳm sâu trong suy nghĩ tui chỉ biết một điều rằng, những giọt máu của mình, gia đình mình đã cứu được tính mạng con người, mang lại niềm vui, hạnh phúc cho gia đình họ".
 Cả 6 gia đình cùng sống trong một ngôi nhà 70m2 nhưng vẫn đầm ấm và thích làm việc thiện. |
Người nghèo đi cho sự sống
Ngôi nhà ông Thanh rộng chừng 5m, dài 14m nhưng có tất thảy 6 hộ gia đình với hơn 23 con người cùng chung sống. Với họ, kiếm đồng tiền bát gạo để phục vụ cho cuộc sống hàng ngày đã là điều hết sức khó khăn. Mỗi người một công việc lao động cực nhọc nhưng họ có chung huyết thống, chung một mái nhà và chung một tâm nguyện hiến máu cứu người. Các con ông Thanh, do không theo được việc học hành nên con gái lớn lên chỉ buôn bán hàng rong tại vỉa hè chợ Đông Ba còn con trai đi làm thợ nề, xích lô, bốc vác... Cuộc sống của họ càng khó khăn sau khi chợ Đông Ba chỉnh trang và lập lại trật tự khiến họ phải giải nghệ. Chị Lợi và chị Hậu chuyển sang phụ thợ nề, còn chị Bé hiện đang "buôn chạy" những mặt hàng lẻ tẻ, anh Định đi xe ôm, Tùng làm thợ hồ. Họ ra khỏi nhà từ sáng sớm, ở lại buổi trưa tại công trình với đĩa "cơm bụi" không quá 3.000 đồng. Khó khăn là vậy, khắc khổ là vậy nhưng khi nào nghe có người cần máu là họ sẵn sàng lên đường. Có lần, đã hơn 1 giờ sáng, có người ở bệnh viện cần máu, họ gọi điện cho chị Bé. Không biết đi xe đạp, không có tiền để đi xe ôm, chị phải chạy bộ 4 - 5 cây số đến chỗ cho máu. Nhìn vào khẩu phần ăn đạm bạc của gia đình, tôi hỏi "Những lần cho đi 250 - 300ml máu, mọi người có cảm thấy tiếc"? Chị Bé cười xòa: "Đi hiến nhiều rứa nhưng được cái là trời cho chị em tui cái sức, vẫn khỏe đụi đụi, không thì răng mà phụ thợ nề được. Bệnh nhân họ thiếu máu thì chết, chứ mình mất chừng đó ăn thua gì".
 Ngày ngày chị Tâm vẫn tần tảo mưu sinh. |
Bảng vàng thành tích hiến máu của gia đình ông Thanh: Con gái: Chị Tâm (33 tuổi, làm trầm hương, hiến 43 lần); chị Bé (47 tuổi, bán hàng rong, hiến 35 lần); chị Lợi (40 tuổi, làm phụ hồ, hiến hơn 30 lần); chị Hậu, (44 tuổi, làm phụ hồ, hiến hơn 20 lần); chị Lai (43 tuổi, bán hàng rong, hiến hơn 25 lần); chị Thuận (39 tuổi, làm nghề bốc vác, hiến hơn 20 lần). Con trai: Anh Tùng (32 tuổi, làm tiếp thị bánh kẹo, dầu gội, hiến hơn 20 lần); anh Bình (40 tuổi), anh Định (36 tuổi), làm thợ nề, hiến hơn 30 lần… Cháu ông Thanh, người ở Huế, người ở Sài Gòn nhưng đều tham gia hiến máu không dưới 10 lần. Bản thân ông cũng đã nhiều lần đi cho "sự sống". |
Bài và ảnh: Vũ Quang