Xanh hóa bệnh viện từ những nguồn lực sẵn có
Tại Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM, đơn vị đã định hướng triển khai mô hình chuyển đổi xanh, kết hợp tiết kiệm năng lượng, cải thiện không gian khám, chữa bệnh và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn từ hoạt động sản xuất thuốc dược liệu.
Ở khía cạnh năng lượng, bệnh viện dự kiến lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà theo mô hình hòa lưới bám tải, tận dụng nguồn điện sản xuất tại chỗ phục vụ hoạt động thường xuyên. Theo tính toán, hệ thống có thể tạo ra gần 354.707 kWh điện mỗi năm, góp phần giảm khoảng 20% chi phí điện và 221 tấn CO2 phát thải mỗi năm.
Cùng với đó, bệnh viện định hướng cải tạo khối nhà N4 theo hướng gần gũi với thiên nhiên, kết hợp phát triển du lịch y học cổ truyền và không gian văn hóa Nam Bộ. Vườn thuốc Nam trên tầng thượng, cây xanh tại ban công, hành lang và các khu vực tăng cường thông gió tự nhiên được kỳ vọng tạo môi trường thoáng mát, dễ chịu hơn cho người bệnh và nhân viên y tế.
Một điểm đáng chú ý là định hướng tận dụng bã dược liệu sau sử dụng để tạo nguồn dinh dưỡng hữu cơ, phục vụ chăm bón cây xanh, cải tạo đất và vùng trồng dược liệu. Qua đó, bệnh viện hướng tới hình thành chu trình khép kín từ dược liệu, sản xuất thuốc, xử lý phụ phẩm đến tạo nguồn dinh dưỡng cho hoạt động trồng trọt.
Những giải pháp này cho thấy chuyển đổi xanh có thể bắt đầu từ chính đặc thù hoạt động của mỗi cơ sở y tế: sử dụng năng lượng hiệu quả, cải thiện môi trường điều trị và giảm lượng chất thải phải xử lý.
Thực hiện chuyển đổi xanh tại Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM (ảnh BVCC)
Kết nối bệnh viện, đưa dịch vụ y tế đến gần người dân
Nếu xanh hóa bệnh viện là giải pháp ở cấp cơ sở, ngành y tế TPHCM đang đặt mục tiêu rộng hơn là chuyển từ quản lý từng đơn vị riêng lẻ sang quản trị toàn hệ thống, kết nối nguồn lực để nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe người dân.
Theo định hướng của Sở Y tế TPHCM, muốn nâng cao chất lượng y tế cơ sở cần có sự phối hợp giữa ngành y tế, cấp ủy, chính quyền địa phương và sự chủ động đổi mới của chính các trạm y tế.
Sau khi hợp nhất, Sở Y tế đã kết nối 68 bệnh viện của thành phố, 12 bệnh viện bộ, ngành và 20 bệnh viện Trung ương đồng hành với 168 xã, phường, đặc khu trong công tác chăm sóc sức khỏe người dân.
Theo mô hình này, mỗi bệnh viện trở thành hạt nhân chuyên môn của một hoặc nhiều địa bàn, phối hợp với chính quyền triển khai khám sức khỏe toàn dân, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý bệnh không lây nhiễm, đào tạo nhân lực và chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới.
Các bệnh viện ở TPHCM hướng tới tăng trưởng xanh từ các nguồn lực sẵn có (ảnh minh hoạ - P. Linh).
Cùng với đó, chương trình luân phiên bác sĩ từ các bệnh viện đến bệnh viện khu vực, trung tâm y tế khu vực và trạm y tế được xem là giải pháp quan trọng nhằm lan tỏa năng lực chuyên môn trong toàn hệ thống.
Cách tổ chức này không chỉ bổ sung nhân lực mà còn giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương, hạn chế những trường hợp phải chuyển tuyến không cần thiết. Khi bệnh được phát hiện sớm và quản lý tốt tại cộng đồng, áp lực lên bệnh viện tuyến cuối cũng được giảm bớt, nguồn lực y tế được sử dụng hiệu quả hơn.
Kết nối dữ liệu, xây dựng y tế thông minh
Song song với kết nối nhân lực và chuyên môn, TPHCM xác định chuyển đổi số là nền tảng quan trọng để đổi mới phương thức quản trị toàn ngành.
Thành phố hướng tới xây dựng hạ tầng dữ liệu thống nhất thông qua hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, kho dữ liệu ngành y tế, các bảng điều hành và nền tảng quản trị dùng chung.
Khi dữ liệu được liên thông, bác sĩ tại các cơ sở y tế có điều kiện tiếp cận thông tin cần thiết để chẩn đoán, điều trị liên tục hơn, hạn chế việc người bệnh phải cung cấp lại nhiều lần thông tin đã có. Đối với nhà quản lý, dữ liệu tập trung hỗ trợ theo dõi mô hình bệnh tật, dự báo dịch bệnh, phân bổ nguồn lực và giám sát chất lượng dịch vụ.
Đây cũng là nền tảng để phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích hình ảnh y khoa, giải phẫu bệnh, dự báo nguy cơ bệnh tật và hỗ trợ quyết định chuyên môn.
Bên cạnh đó, thành phố định hướng mở rộng mạng lưới bệnh viện tuyến cuối tại các khu vực cửa ngõ, tăng cường năng lực bệnh viện khu vực và kết nối các trung tâm y tế chuyên sâu, mạng lưới cấp cứu, đào tạo, nghiên cứu. Qua đó, người dân có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, giảm tình trạng tập trung quá mức tại các bệnh viện lớn.
Hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh của ngành y tế
Những giải pháp trên phù hợp với định hướng trong Kế hoạch thực hiện Chiến lược và Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2025-2030 của Bộ Y tế.
Theo đó, ngành y tế đặt mục tiêu xây dựng nền y tế xanh, thông minh, bền vững thông qua tăng cường chuyển đổi số; mở rộng mô hình cơ sở y tế xanh, có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và sự cố môi trường.
Các nhiệm vụ trọng tâm còn bao gồm phát triển phòng bệnh thông minh, khám chữa bệnh thông minh, quản trị y tế thông minh; thúc đẩy mua sắm công xanh, kiểm soát phát thải carbon và xây dựng hệ thống quản lý thông tin dữ liệu môi trường y tế (MEDMS).
Trong định hướng này, chuyển đổi số không chỉ giúp nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh mà còn hỗ trợ tối ưu quy trình, giảm giấy tờ, tiết kiệm vật tư và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Trong khi đó, các giải pháp về năng lượng tái tạo, không gian xanh, quản lý chất thải và kinh tế tuần hoàn góp phần giảm tác động môi trường từ hoạt động y tế.
Từ mô hình tại Bệnh viện Y học cổ truyền đến việc kết nối bệnh viện, trạm y tế và dữ liệu sức khỏe toàn dân, TPHCM đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu phát triển y tế bền vững. Khi đổi mới công nghệ đi cùng trách nhiệm môi trường, nguồn lực được phân bổ hợp lý và người dân được tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn, nền y tế xanh, thông minh sẽ có thêm nền tảng để phát triển lâu dài.