TPHCM: RSV tăng ở trẻ nhỏ, bệnh viện có thời điểm gần kín giường

Y tế
SKĐS - Hai trẻ sơ sinh sinh đủ tháng, đủ cân đang điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 2 vẫn phải hỗ trợ hô hấp bằng NCPAP sau khi nhiễm RSV. Bác sĩ cảnh báo trẻ càng nhỏ tuổi càng dễ diễn tiến nặng, thậm chí tình trạng hô hấp có thể thay đổi chỉ trong vài giờ.

Tại phòng cách ly Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM), những em bé còn đỏ hỏn đang được bác sĩ, điều dưỡng theo dõi sát. Có bé phải hỗ trợ hô hấp bằng NCPAP (thở áp lực dương liên tục qua mũi), được nhân viên y tế chăm sóc.

TS.BS Nguyễn Thị Kim Nhi - Trưởng khoa Sơ sinh Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết, bệnh viện đang tiếp nhận nhiều trẻ nhỏ mắc virus hợp bào hô hấp (RSV). Hai bệnh nhi sơ sinh đang được theo dõi tại khoa đều sinh đủ tháng, đủ cân nhưng phải hỗ trợ hô hấp khi nhiễm RSV.

Hai trẻ đủ tháng, đủ cân vẫn phải hỗ trợ hô hấp

Một trong hai bệnh nhi ban đầu có biểu hiện viêm ruột. Sau khoảng 2 ngày, trẻ xuất hiện thêm triệu chứng hô hấp. Kết quả xét nghiệm nhanh xác định trẻ nhiễm RSV. Tình trạng hô hấp diễn tiến đến mức phải hỗ trợ bằng NCPAP, hiện viêm ruột đã ổn định, bé tiếp tục được theo dõi.

Bệnh nhi còn lại được gia đình đưa đến bệnh viện với biểu hiện viêm phổi, ho, khò khè và suy hô hấp. Qua xét nghiệm, trẻ cũng được xác định nhiễm RSV và phải hỗ trợ hô hấp bằng NCPAP.

TPHCM: RSV tăng ở trẻ nhỏ, bệnh viện có thời điểm gần kín giường- Ảnh 1.

Một trong hai bé sơ sinh đủ tháng, đủ cân mắc RSV được BS. Công Danh và điều dưỡng Kiều Tiên chăm sóc, thăm khám, điều trị tại phòng cách ly khoa Sơ sinh Bệnh viện Nhi đồng 2. Ảnh: Mimosa

Cả hai bé đều không sinh non, nhẹ cân hay có bệnh nền từ trước. "Không phải RSV chỉ xảy ra ở những trẻ có nguy cơ cao. Trẻ đủ tháng, đủ cân vẫn có thể mắc bệnh. Tuy nhiên, trẻ càng nhỏ tuổi thì nguy cơ diễn tiến nặng càng lớn" - TS.BS Nguyễn Thị Kim Nhi nhấn mạnh.

Theo BS. Kim Nhi, bệnh thường bắt đầu bằng những biểu hiện thông thường như sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, ho, đôi khi sốt nhẹ. Sau đó, trẻ có thể bú ít, thở mệt, khò khè, co lõm lồng ngực, thậm chí tím tái hoặc ngưng thở.

Đáng lo ngại, diễn tiến không có mốc thời gian cố định để phụ huynh dự đoán. Có trẻ thay đổi chỉ trong một buổi, từ sáng đến chiều; cũng có trường hợp hôm trước còn tương đối ổn định nhưng hôm sau đã xuất hiện suy hô hấp. Vì vậy, trẻ sơ sinh và trẻ dưới 3 tháng tuổi có biểu hiện bất thường về hô hấp cần được đưa đi khám sớm, đồng thời gia đình phải chú ý những dấu hiệu nặng để kịp thời đưa trẻ trở lại bệnh viện.

Vì sao RSV nguy hiểm với trẻ sơ sinh?

RSV là virus lây truyền chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp, giọt bắn khi người nhiễm ho, hắt hơi và qua tiếp xúc với bề mặt, đồ vật có virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng. RSV có thể gây viêm tiểu phế quản, viêm phổi.

Theo TS.BS Nguyễn Thị Kim Nhi, khoảng 80-90% trẻ có thể nhiễm RSV ít nhất một lần trong 2 năm đầu đời. Trẻ càng nhỏ tuổi, nguy cơ diễn tiến nặng càng cao.

TPHCM: RSV tăng ở trẻ nhỏ, bệnh viện có thời điểm gần kín giường- Ảnh 2.

TS.BS Nguyễn Thị Kim Nhi - Trưởng khoa Sơ sinh Bệnh viện Nhi đồng 2 cùng đồng nghiệp thăm khám, điều trị bệnh nhi tại khoa. Ảnh: Mimosa

Trẻ sơ sinh dễ chuyển nặng do hệ miễn dịch còn non yếu, khả năng bảo vệ trước tác nhân gây bệnh chưa hoàn thiện. Kháng thể nhận từ mẹ cũng không thể bảo vệ trẻ tuyệt đối trước RSV. Bên cạnh đó, đường thở của trẻ nhỏ vốn rất hẹp. Khi virus gây viêm, phù nề và tăng tiết dịch nhầy, lượng dịch tiết không lớn cũng có thể làm cản trở đường thở, khiến trẻ khó thở.

Chức năng hô hấp và các cơ tham gia hô hấp của trẻ sơ sinh cũng chưa phát triển hoàn chỉnh. Khả năng dự trữ hô hấp hạn chế khiến trẻ khó chống đỡ khi thiếu oxy.

Ngoài trẻ dưới 3 tháng tuổi, nhóm có nguy cơ mắc RSV nặng gồm trẻ sinh non; trẻ mắc bệnh phổi mạn tính, loạn sản phế quản phổi; trẻ tim bẩm sinh có ảnh hưởng huyết động; trẻ suy giảm miễn dịch và trẻ có bệnh lý thần kinh cơ. Ở những trẻ này, RSV có thể gây suy hô hấp, cần điều trị hồi sức, hỗ trợ hô hấp kéo dài và tiềm ẩn nguy cơ tử vong.

Một số nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa viêm tiểu phế quản do RSV với khò khè tái diễn, hen về sau, nhưng không phải mọi trẻ nhiễm RSV đều mắc hen.

Gánh nặng RSV không chỉ nằm ở những ngày điều trị trong bệnh viện. Gia đình phải dành nhiều thời gian chăm sóc, đi lại; cha mẹ chịu áp lực tâm lý khi con phải hỗ trợ hô hấp hoặc nằm viện kéo dài. Chi phí điều trị, nhất là ở trường hợp nặng cần hồi sức hoặc có bội nhiễm, cũng là vấn đề đáng quan tâm.

Vào cao điểm RSV, số trẻ nhập viện tăng có thể khiến khu vực điều trị, chăm sóc bệnh nhi quá tải. BS. Kim Nhi cho biết, có những thời điểm khoa tiếp nhận khoảng 10-20 bệnh nhi mỗi ngày, số giường điều trị gần như kín chỗ.

Chủ động phòng bệnh, nhận biết dấu hiệu chuyển nặng

Theo ghi nhận tại Bệnh viện Nhi đồng 2, số trường hợp xét nghiệm RSV tăng từ khoảng tháng 8, tháng 9, tháng 10 và vẫn duy trì ở mức cao trong tháng 11/2026. Nguy cơ vì thế vẫn hiện hữu.

TS.BS Nguyễn Thị Kim Nhi khuyến cáo người chăm sóc cần rửa tay trước khi tiếp xúc với trẻ; hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người và tránh để trẻ tiếp xúc gần với người đang ho, sổ mũi hoặc có biểu hiện nhiễm khuẩn hô hấp. Người có triệu chứng hô hấp cần đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc gần với trẻ. Giữ nhà cửa thông thoáng, vệ sinh vật dụng thường xuyên tiếp xúc và tránh khói thuốc lá.

TPHCM: RSV tăng ở trẻ nhỏ, bệnh viện có thời điểm gần kín giường- Ảnh 3.

Hôm 17/11, phòng cách ly khoa Sơ sinh đang điều trị 8 bệnh nhi mắc RSV. Ảnh: Mimosa

Phụ huynh cần theo dõi tình trạng bú, hoạt động và nhịp thở của trẻ. Những dấu hiệu như bú kém rõ rệt, thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực, thở rên, khò khè tăng, trẻ li bì hoặc có cơn ngưng thở cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Khi trẻ tím tái hoặc ngưng thở, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay. Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt cũng cần được bác sĩ đánh giá sớm, không tự theo dõi kéo dài tại nhà.

Bên cạnh các biện pháp phòng bệnh thường quy, hiện đã có những giải pháp dự phòng chủ động RSV bằng sinh phẩm. Phụ nữ mang thai có thể được tư vấn tiêm vaccine RSV vào thời điểm thai kỳ phù hợp để tạo kháng thể truyền qua nhau thai, góp phần bảo vệ trẻ trong những tháng đầu sau sinh. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cũng có thể được dự phòng bằng kháng thể đơn dòng tác dụng kéo dài. Đây là kháng thể cung cấp sự bảo vệ trực tiếp cho trẻ, không phải vaccine.

Gia đình nên trao đổi với bác sĩ sản khoa hoặc nhi khoa để lựa chọn biện pháp phù hợp với thai kỳ, tuổi và yếu tố nguy cơ của trẻ.

Điều quan trọng là không chờ đến khi trẻ mắc bệnh mới nghĩ đến phòng ngừa. Với RSV, nhất là trong những tháng đầu đời, sự chủ động của gia đình, nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đi khám đúng lúc có ý nghĩa rất lớn.

TPHCM: RSV tăng ở trẻ nhỏ, bệnh viện có thời điểm gần kín giường- Ảnh 4.RSV ở người lớn tuổi: từ triệu chứng tưởng nhẹ đến nguy cơ nhập viện

RSV ở nhóm người nguy cơ cao, có thể nhanh chóng làm nặng bệnh nền và dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng.


Ý kiến của bạn