Tổng thống Mỹ Obama sốt sắng công du Đông Nam Á

(SKDS) - Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ phải dành nhiệm kỳ hai để tập trung vào các hồ sơ quốc tế, sau khi đã mất nhiều tháng dài lo vận động tái tranh cử. Theo thông báo của Nhà Trắng, Đông Nam Á sẽ là địa điểm công du đầu tiên của vị Tổng thống vừa tái đắc cử. Lần lượt ông sẽ đến Myanmar, Thái Lan và sau đó sang Campuchia dự Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN trong chuyến đi 4 ngày từ 17 - 20/11/2012.

Chuyến thăm Myanmar của Ngoại trưởng Mỹ H.Clinton đã nói lên ý định của Mỹ tái định vị tại châu Á.

Cuộc họp của Tổng thống Obama với Ngoại trưởng Hillary Clinton, Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta và Cố vấn An ninh Quốc gia Tom Donilon ở Nhà Trắng sau khi đắc cử tập trung vào việc làm rõ chính sách châu Á của Hoa Kỳ trong nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai của ông Obama. Chuyến thăm Myanmar của ông Obama được đánh giá mang tính lịch sử và đầy biểu tượng. Sự kiện chọn châu Á làm điểm công du đầu tiên sau đắc cử cho thấy rõ sự xác định đồng minh, bạn, đối tác và đối thủ trong vùng, tùy theo cấp độ chiến lược và chiến thuật của Hoa Kỳ.

Dù thời gian thăm viếng ngắn ngủi, nhưng sự kiện này mang nhiều giá trị tiêu biểu. Trước tiên, theo nhà báo Aung Zaw, chiến lược của Hoa Kỳ sử dụng Myanmar như “bản lề tại châu Á” sẽ được Đông Nam Á quan tâm theo dõi, nhất là những quốc gia muốn chống lại ảnh hưởng bá quyền của Trung Quốc. Tình trạng này sẽ tiếp tục tạo thế thuận lợi cho Washington. Từ trước đến nay, do Myanmar bị cấm vận, Trung Quốc là bạn hàng chính yếu của Myanmar về kinh tế lẫn vũ khí. Tuy nhiên, từ khi Barack Obama lên làm Tổng thống vào tháng 1/2009, Washington đã từng bước khuyến khích Myanmar cải tổ chính trị bằng chính sách giảm nhẹ cấm vận thay vì leo thang trừng phạt theo chính sách của người tiền nhiệm.

Kết quả là vào năm 2011, tập đoàn tướng lĩnh bảo thủ rút lui, lãnh đạo đối lập Aung San Suu Kyi và hàng ngàn tù nhân chính trị được tự do, phe đối lập được phục hoạt và đắc cử vẻ vang vào Quốc hội. Hoa Kỳ và EU giảm nhẹ cấm vận Myanmar.

Quan hệ song phương được cải thiện với hệ quả: Mặc dù Trung Quốc là nguồn cung cấp vũ khí chính yếu cho quân đội Myanmar, nhưng Washington và Naypyidaw đã nối lại đối thoại quân sự bị cắt đứt thời chế độ quân phiệt. Quân đội Myanmar đã được mời tham gia cuộc tập trận thường niên Kim Mãng Xà do Mỹ tổ chức tại Thái Lan.

Chiến lược gia Boris Volkhonsky nhận xét: “Khi lợi ích của các tập đoàn lớn ở Mỹ được đặt lên bàn cân, các doanh nghiệp hồi hộp chờ đợi cơ hội tiếp cận thị trường gần 50 triệu dân hầu như chưa được khai thác, cộng thêm nhiệm vụ kìm chế đối thủ địa chính trị là Trung Quốc, thì có thể tạm quên đi những khẩu hiệu của chính sách đối ngoại Hoa Kỳ như “vì dân chủ và nhân quyền trên toàn thế giới”.

Chiến lược “chinh phục” Myanmar có thể xem là thành công lớn của chính quyền Obama không những về ngoại giao mà nó còn mở đường xây dựng một chính sách địa chính trị toàn diện: Tái định vị tại châu Á.

Nhà Trắng thông báo: Tổng thống Obama sẽ nhân chuyến công du từ ngày 17-20/11 để thảo luận với các đối tác châu Á toàn bộ hồ sơ có liên quan từ hợp tác kinh tế, thương mại, năng lượng, an ninh đến nhân quyền.

Song Minh (Theo AFP, Le Monde)