Sáng 26/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Phát biểu tại Tổ 1, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đồng tình với chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, không buông lỏng trách nhiệm quản lý.

Toàn cảnh phiên thảo luận ở Tổ 1 sáng 26/10. Ảnh: Phạm Thắng
Cắt giảm thủ tục phải đi đôi với kiểm soát an toàn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng những nội dung đã được thực hiện theo nghị quyết của Chính phủ cần được đánh giá để hoàn thiện luật. Cải cách phải giảm phiền hà, nâng cao khả năng kiểm soát an toàn, hai yếu tố này phải đi liền với nhau, không thể buông lỏng, coi nhẹ.
Đối với việc giảm thủ tục về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phải đi cùng khả năng kiểm soát đối tượng và quá trình lưu thông. Việc bãi bỏ giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ phải gắn với kiểm tra các điều kiện còn phải tuân thủ, bởi đây là loại hàng hóa đặc biệt, sử dụng sai đối tượng, mục đích có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng
Do đó, cần kiểm soát nguồn gốc, người được mua, số lượng mua bán và xử lý doanh nghiệp khi chấm dứt hoạt động. "Bỏ giấy phép nhưng không được bỏ trống trách nhiệm quản lý. Nếu bỏ giấy phép mà không biết nguồn gốc ở đâu, không biết quá trình vận hành thế nào và tự nhiên có vũ khí, phương tiện sẽ rất nguy hiểm", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Việc cắt giảm giấy tờ trong hồ sơ trang bị vũ khí cũng phải đi cùng cơ chế xác minh. Khi không yêu cầu nộp văn bản đồng ý của cấp có thẩm quyền, các cơ quan phải đối chiếu được thông tin, chủ động khai thác dữ liệu đã có, không bắt tổ chức cung cấp lại và phải chịu trách nhiệm về kết quả xác minh.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đây là hướng tiếp cận mới trong cải cách thủ tục hành chính. Thay vì yêu cầu người dân, tổ chức khai báo, photo, công chứng, xác nhận nhiều lần, cơ quan nhà nước phải lưu giữ, quản lý dữ liệu và liên thông để giảm phiền hà, tiết kiệm chi phí, tạo thuận lợi trong giải quyết thủ tục.
Hậu kiểm PCCC không có nghĩa là buông lỏng
Về chuyển sang hậu kiểm trong lĩnh vực PCCC, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phải ngăn ngừa nguy cơ nguy hiểm trước khi xảy ra cháy. Việc bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan nhà nước không có nghĩa là bỏ trách nhiệm nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng.
"Thiết kế được thẩm định đúng nhưng chưa bảo đảm công trình đã được thi công đúng và chưa bảo đảm sự vận hành an toàn", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ. Cần xác định trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, thi công, giám sát trong xác nhận chất lượng thực tế; xử lý nghiêm việc xác nhận sai, làm giả hồ sơ nghiệm thu.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, việc bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan nhà nước không có nghĩa là bỏ trách nhiệm. Ảnh: Phạm Thắng
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nếu các khâu được thực hiện nghiêm túc ngay từ đầu sẽ vừa giảm thủ tục kiểm tra, đánh giá thường xuyên, vừa bảo đảm an toàn. Yêu cầu này phải được duy trì trong suốt quá trình sử dụng công trình, nhất là khi bảo hành, sửa chữa, cải tạo, thay đổi công năng hoặc cơi nới. Người mua nhà, thuê địa điểm kinh doanh không thể tự kiểm chứng toàn bộ hệ thống phòng cháy, chữa cháy và phải gánh hậu quả từ sai phạm của chủ đầu tư.
Khi có vi phạm, cần khắc phục nguy cơ, xác định trách nhiệm bồi thường theo pháp luật và giải quyết quyền lợi của người bị thiệt hại. Công trình có nguy cơ cao, nơi tập trung đông người phải được giám sát kịp thời; cơ sở chấp hành tốt cần giảm kiểm tra không cần thiết. Việc bỏ giấy phép lưu thông phương tiện chữa cháy, cứu nạn phải đi đôi với kiểm soát chất lượng, truy xuất, thu hồi sản phẩm không an toàn và kiểm chứng kết quả đánh giá sự phù hợp. Thiết bị cứu người phải hoạt động tin cậy khi cần sử dụng.
Đối với cơ sở cũ chưa đáp ứng yêu cầu PCCC, cần phân loại, hướng dẫn giải pháp kỹ thuật khả thi, xác định rõ việc cần làm, thời hạn và kết quả khắc phục. Trường hợp nguy hiểm trực tiếp phải xử lý kịp thời, không để người dân, doanh nghiệp chờ đợi kéo dài, cũng không hợp thức hóa tình trạng không an toàn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời yêu cầu bảo đảm đồng bộ pháp luật về xây dựng, chất lượng sản phẩm, Luật Thủ đô và Luật Phát triển đô thị; điều chỉnh căn cứ xử lý tương ứng khi bỏ yêu cầu giấy tờ nhưng vẫn giữ cơ chế xử lý công trình không an toàn. Quy định chuyển tiếp cần kế thừa kết quả đã giải quyết, tránh bắt doanh nghiệp thực hiện đi làm lại nhiều lần.