Tất cả quả là tít mù khi chưa có được phương án tối ưu khả thi nhưng tít mù liệu có lại vòng quanh hay không là câu chuyện dở khóc dở cười sau đề xuất nhập xe tuk tuk! Xe tuk tuk là tên gọi chứ thật ra nó là loại xe thuộc dòng họ 3 bánh chở khách, chở hàng đã có từ lâu ở nước ta. Đô thị miền Nam từ trước giải phóng đã có xe lam chở khách với 2 hàng ghế dọc lại du nhập ra phía Bắc sau năm 1975, tồn tại mãi và rồi bị khai tử trên cả nước khoảng vài năm nay. “Hậu duệ”, “biến thể” của nó ngày nay là những xe công nông chở đất đá ở nông thôn và trong thành phố là xe tự chế chở hàng của một số bác thương binh. Đấy là loại “tuk tuk cơ giới” chứ “tuk tuk thô sơ” cũng không thiếu như xe xích lô chẳng hạn!
Do những bất cập từ nhiều lý do như xe cũ, an toàn giao thông mà từ năm 2004, Chính phủ đã có Nghị định 23/2004/NĐ-CP quy định về niên hạn sử dụng và loại bỏ dần xe lam ra khỏi đời sống. Mấy năm sau, Chính phủ lại có Nghị quyết 32/2008 quy định các loại xe ba gác, công nông, xe lam, xe lôi 3 bánh, xe tự chế... phải chấm dứt hoạt động. Gần đây nhất, vào năm 2009, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục có nghị định về vấn đề này. Ngay đến xích lô là phương tiện vận tải thô sơ truyền thống cũng bị loại bỏ đã tốn không ít giấy mực của báo chí đến nay cũng thành sự hợp lý ngoài việc tồn tại đội xích lô du lịch chạy quanh hồ Hoàn Kiếm.
Cuộc vận động bỏ các loại xe ba bánh tham gia giao thông quả là cam go, vất vả liên quan đến vấn đề chuyển đổi nghề, hỗ trợ cuộc sống cho những lao động mưu sinh bằng xe 3 bánh đã tạm ổn thì gần đây, Hiệp hội Vận tải Hà Nội lại có “sáng kiến” nhập xe tuk tuk, rõ là chuyện tít mù lại vòng quanh! Xin lưu ý, chính Hà Nội đã có chủ trương “xóa sổ” xe 3 bánh từ nhiều năm nay và nay lại xuất hiện nhập xe 3 bánh quả là điều khó hiểu, khó hiểu tới mức đáng ngờ!
Liệu xe tuk tuk nhập vào có làm giảm được ôtô và xe máy hiện đang có hay sẽ chất thêm phương tiện, chất thêm sự quá tải để hạ tầng giao thông vốn không theo kịp sự phát triển của phương tiện tham gia giao thông lại phải oằn mình cõng thêm sự bức bối của dân chúng? Mà giả thử (giả thử thôi) xe tuk tuk có thể thay được xe máy, ôtô buýt hiện nay để giảm ùn tắc giao thông, tiện lợi cho dân thì loại xe này trong nước thừa sức sản xuất được, sao lại phải nhập vào nhỉ? “Sáng kiến” đề xuất nhập xe tuk tuk là vì giao thông, vì dân hay vì cái gì đấy sau chuyến tham quan cơ sở sản xuất xe tuk tuk của nước ngoài?
Bị dư luận phản đối, người có trách nhiệm của Hiệp hội Vận tải Hà Nội lại lên báo chống chế rằng chỉ cho xe tuk tuk chạy trong đường liên thôn xã, cấm chạy trên quốc lộ!? Nếu nhập về, có người mua, có đăng ký sao lại hạn chế được phạm vi tham gia giao thông như kiểu xe máy nơi này không được tham gia giao thông ở nơi khác đã từng xảy ra và bị thất bại?
Khi bài này lên khuôn, có tin Bộ GT-VT đã bác bỏ đề xuất nhập xe tuk tuk của Hiệp hội Vận tải Hà Nội. Tuy nhiên, qua chuyện này mới hay mọi sáng kiến, mọi đề xuất phải vì đất nước, vì dân lên trên hết chứ không thể vì lợi ích ích kỷ của một nhóm người để chuyện giao thông nói riêng và việc giải quyết những bất cập trong đời sống nói chung lâm vào cảnh tít mù lại vòng quanh. Sự tít mù lại vòng quanh này cuối cùng nhân dân vẫn là người phải gánh những thiệt hại, đất nước bị tụt hậu trong cái vòng tít mù của toan tính cá nhân như Nghị quyết TW4 đã chỉ ra..
Lê Quý Hiền