Theo Bộ Nội vụ, Điều 21 Luật BHXH năm 2024 hiện quy định tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội là 75 tuổi đối với trường hợp thông thường và từ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Việc giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 tuổi xuống 75 tuổi thời gian qua đã mang lại những kết quả tích cực. Theo thống kê của Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế), sau khi chính sách này được triển khai, số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, BHXH hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội tăng thêm khoảng 500.000 người, góp phần nâng tỷ lệ người cao tuổi có thu nhập từ hệ thống an sinh xã hội lên gần 42% vào năm 2025.
Đề xuất điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống đủ 70 tuổi.
Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn còn cách khá xa mục tiêu được đề ra tại Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH. Theo đó, đến năm 2030, phấn đấu khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng hoặc trợ cấp hưu trí xã hội.
Trong khi đó, số người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng do cơ quan BHXH giải quyết chỉ tăng mới khoảng 100.000 người mỗi năm. Theo Bộ Nội vụ, nếu không có những điều chỉnh phù hợp về chính sách, việc hoàn thành mục tiêu mà Ban Chấp hành Trung ương đã đề ra sẽ gặp nhiều khó khăn.
Từ thực tiễn đó, dự thảo Luật đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 21 theo hướng giao Chính phủ quyết định việc điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống đủ 70 tuổi, phù hợp với điều kiện phát triển KT-XH và khả năng cân đối ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ.
Theo cơ quan soạn thảo, phương án này sẽ tạo sự chủ động và linh hoạt cho Chính phủ trong quá trình thực hiện chính sách an sinh xã hội, đồng thời bảo đảm phù hợp với khả năng của NSNN.
Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất khi hội đủ các điều kiện cần thiết, Chính phủ sẽ trình UBTVQH xem xét, quyết định việc tiếp tục giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống dưới 70 tuổi.
Đây được xác định là phương án 2 trong dự thảo Luật. Trong khi đó, phương án 1 là giữ nguyên quy định hiện hành về độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Phương án này được đặt ra trong trường hợp chưa thể bố trí ngay nguồn ngân sách nhà nước để thực hiện việc mở rộng chính sách hỗ trợ đối với người cao tuổi.
