Cải cách hành chính công để thuận tiện cho người dân và thiết lập quan hệ bình đẳng giữa người dân và cán bộ tại cơ quan công quyền luôn là đòi hỏi của toàn xã hội. Tháng 5 này đã có nhiều chính sách mới có hiệu lực thi hành: Thực hiện quy chế một cửa ở cơ quan hành chính nhà nước; hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cho người lao động; thí điểm giao dịch điện tử về thủ tục tham gia BHXH...
Lần này, Quy chế thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương theo Quyết định 09/2015 của Thủ tướng Chính phủ - sẽ có hiệu lực từ ngày 15/5 đã cụ thể hóa một vấn đề trong cải cách hành chính công. Thực hiện nghiêm túc quy chế này, người dân sẽ được hướng dẫn thủ tục hành chính, tiếp nhận hồ sơ, giải quyết, trả kết quả tại một đầu mối là bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của cơ quan hành chính nhà nước.
Sẽ hết chuyện xin cho, ban phát, làm ơn giữa người phục vụ và người được phục vụ. Người dân sau khi nộp hồ sơ tại bộ phận tiếp nhận sẽ chờ nhận kết quả trả lời tại chính bộ phận này theo thời gian được quy định. Người nộp hồ sơ nếu có yêu cầu sẽ được trả hồ sơ đã được giải quyết qua dịch vụ bưu chính. Đối với hồ sơ qua thẩm tra, xác minh chưa đủ điều kiện giải quyết, cán bộ tiếp nhận phải báo cáo cấp có thẩm quyền trả lại kèm theo thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do, nội dung cần bổ sung. Với người dân, hồ sơ không giải quyết, bộ phận tiếp nhận sẽ liên hệ với người dân để trả lại kèm theo thông báo không giải quyết hồ sơ. Quy chế trên dường như đã lường được sự nhũng nhiễu có thể xảy ra nên đã có quy định cán bộ nhận hồ sơ phải có trách nhiệm hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính đầy đủ, rõ ràng, chính xác và bảo đảm chỉ phải bổ sung hồ sơ 1 lần, tránh cho người dân bị “hành” là “chính” khi mỗi lần tới cơ quan công quyền là mỗi lần phải bổ sung, sửa chữa những gì cần có.
Rất mừng là Quy chế một cửa sẽ được thực hiện ở các cơ quan chức năng thuộc UBND cấp tỉnh, huyện, xã và các cơ quan của trung ương được tổ chức theo ngành dọc đặt tại địa phương. Lần đầu có quy định cơ quan, tổ chức làm quá hạn giải quyết cho người dân sẽ phải có văn bản xin lỗi tới người bị giải quyết chậm trễ, quá hạn quy định.
Những cải cách khác cũng được người dân quan tâm và hy vọng như Quyết định 08/2015 của Thủ tướng Chính phủ về thí điểm giao dịch điện tử trong việc thực hiện thủ tục tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp cũng sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5. Đã có tổ chức cung cấp dịch vụ giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH (Tổ chức I-VAN), người sử dụng lao động tạo lập, gửi, nhận các hồ sơ BHXH điện tử trực tiếp tại cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam hoặc thông qua cổng giao dịch điện tử của Tổ chức I-VAN. Sau khi nhận được hồ sơ bảo hiểm xã hội điện tử của người sử dụng lao động, Tổ chức I-VAN thực hiện việc gửi hồ sơ đến cổng giao dịch điện tử của BHXH Việt Nam, đồng thời gửi thông báo xác nhận nộp hồ sơ BHXH điện tử qua địa chỉ thư điện tử cho người sử dụng lao động trong thời hạn 2 giờ.
Quy chế, Quy định đã có, song vấn đề cần có hơn là trách nhiệm của người thực hiện Quy chế, Quy định. Có thể xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân có trách nhiệm không thực hiện đúng Quy chế, Quy định với hình thức cụ thể như cho chuyển công việc, từ nhiệm, từ chức, cách chức? Có thể “thông cảm” với những lý do như “lực lượng mỏng”, công việc nhiều, địa bàn rộng để rồi chỉ “rút kinh nghiệm sâu sắc” mà “rút hoài vẫn không hết sợi dây kinh nghiệm” như một vị cố lãnh đạo một thành phố lớn từng phát biểu? Người dân có quyền hy vọng vào những tín hiệu mừng trên nếu có sự giám sát chặt chẽ và kiên quyết của cơ quan quản lý cấp trên.
Lưu Thủy
