(SKDS) - Theo số liệu thống kê, trong tổng số đơn khiếu nại, tố cáo hàng năm các cơ quan hành chính nhà nước nhận được có khoảng 70% là đơn khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai. Vì vậy, trong 1 ngày thảo luận ở hội trường về kết quả giám sát thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đối với các quyết định hành chính về đất đai đã có 39 ý kiến phát biểu trực tiếp thể hiện sự quan tâm của nhiều ĐBQH về vấn đề này. Cùng với đó, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên - Môi trường, Tổng Thanh tra Chính phủ, Chánh án TANDTC đã giải đáp thêm một số vấn đề cử tri và ĐBQH quan tâm.
áo cáo của Uỷ ban Thường vụ QH cho thấy, hiện có hơn 20 văn bản pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai, nhưng lại được ban hành ở nhiều thời điểm khác nhau nên chồng chéo, bất cập, thiếu tính ổn định, khả thi, chưa phù hợp với thực tiễn.
Văn bản dưới luật "đá nhau"
ĐB Hồ Thị Thủy (Vĩnh Phúc) đã dẫn báo cáo của Chính phủ thống kê số luật và văn bản dưới luật liên quan đến quản lý đất đai, bà nói: Theo báo cáo của Chính phủ thì ngoài Luật Đất đai còn có 20 luật có nội dung liên quan đến đất đai, 22 nghị định của Chính phủ, 12 chỉ thị, 17 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 230 văn bản của các bộ, ngành liên quan khác. Văn bản luật thì nhiều nhưng ĐB Thủy thẳng thắn chỉ rõ: Pháp luật về đất đai có nội dung còn mâu thuẫn với Luật Khiếu nại, tố cáo nên các cơ quan còn lúng túng trong việc xác định thẩm quyền, đùn đẩy trách nhiệm.
Đại biểu Nguyễn Thu Anh (Lâm Đồng) phát biểu tại Quốc hội. |
Đồng tình với ý kiến của ĐB Thủy, ĐB Huỳnh Văn Tiếp chỉ rõ: Do có quá nhiều văn bản hướng dẫn thực hiện pháp luật về đất đai, trong các văn bản hướng dẫn có sự chồng chéo mâu thuẫn và thường xuyên thay đổi, từ đó việc áp dụng thực hiện gặp khó khăn, dễ xảy ra sai sót. ĐB Khúc Thị Duyền (Thái Bình) cho rằng, không chỉ các luật mà các văn bản dưới luật cũng "vênh nhau" và thiếu tính ổn định; các cơ quan khác nhau đưa ra cách giải quyết không thống nhất.
Bà Duyền kiến nghị, khung pháp lý hiện hành phải phân định rõ ràng trách nhiệm của các cơ quan nhà nước có liên quan. Đặc biệt, theo ĐB Duyền, Nhà nước cần quy định thống nhất một giá đền bù đối với đất nông nghiệp, vì "đất nông nghiệp thì ở đâu cũng giống nhau, khả năng tạo ra lợi nhuận chênh lệch không đáng kể".
Cán bộ yếu và trách nhiệm của địa phương
Trong khi văn bản pháp luật còn chồng chéo, trùng lắp, thiếu đồng bộ thì theo ĐB Nguyễn Thu Anh (Lâm Đồng): Kỷ cương, kỷ luật hành chính trong giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa nghiêm, có không ít trường hợp cấp trên đã có ý kiến kết luận, quyết định và chỉ đạo giải quyết, nhưng cấp dưới không thực hiện hoặc chậm trễ trong việc thực hiện. Công tác chỉ đạo của cấp trên đối với cấp dưới chưa được thường xuyên nên hiệu quả chưa cao. Đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp dân giải quyết khiếu nại, tố cáo còn mỏng và thiếu trách nhiệm trong việc tiếp công dân.
Bên cạnh đó, nguyên nhân dẫn đến khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai nhiều và vượt cấp không thể không nhắc đến sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, các địa phương trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo còn chưa chặt chẽ. Có những vụ việc phức tạp, ý kiến giải quyết giữa các cơ quan liên quan còn khác nhau, nhưng không trao đổi, bàn bạc thấu đáo dẫn đến việc giải quyết không dứt điểm.
Chính điều này cũng được Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh, trong phát biểu giải trình thêm đã kiến nghị, đề nghị QH ra Nghị quyết về vấn đề giám sát thực hiện chính sách pháp luật khiếu nại, tố cáo về đất đai, trong đó phải chỉ rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước cần phải phối hợp chặt chẽ với nhau.
Trong phần phát biểu của mình tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên - Môi trường Nguyễn Minh Quang cũng thừa nhận, pháp luật về đất đai còn nhiều điểm yếu... Ông cũng kiến nghị các địa phương phải làm tròn trách nhiệm của mình. "Để giải quyết tốt khiếu nại, tố cáo vượt cấp về đất đai, các địa phương phải giải quyết ngay tại cơ sở..." - ông Quang nói.
Tuệ - Tuấn
Luật cần có sức sống Trao đổi bên hành lang QH với PV báo SK&ĐS, ĐBQH Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) cho biết, trong quá trình xây dựng pháp luật, bất cứ ban làm pháp luật nào cũng mong muốn luật đó sống lâu với thời gian. Qua thực tế, có một số luật khi ban hành, chỉ sử dụng được một thời gian ngắn đã phải sửa đổi. PV: Tại hội trường, nhiều ĐBQH có đề cập đến vấn đề trùng lắp luật, luật có nhiều nhưng hiệu quả chưa cao, ông có ý kiến gì về vấn đề này? Đại biểu Trần Ngọc Vinh phát biểu tại Quốc hội. |
PV: Là đại biểu Hải Phòng, ông có ý kiến, kiến nghị gì để giải quyết những khúc mắc cho người dân trong vấn đề thu hồi đất, giải phóng mặt bằng? ĐB Trần Ngọc Vinh: Vấn đề thu hồi đất, giải phóng mặt bằng có thể thấy nhiều địa phương đã thực hiện đúng luật. Tuy nhiên, hiện nay trong luật quy định để cho chính quyền địa phương hằng năm quy định giá đất. Khi quy định giá đất thì thời gian một năm là rất ngắn, có thể thấy giá đất năm nay như thế này nhưng năm sau đã cao hơn. Ví dụ, thu hồi đất vào tháng 9, tháng 10 vẫn áp dụng theo giá năm cũ nhưng sang năm sau giá đó đã cao hơn rất nhiều lần, dẫn đến việc người được nhận đền bù theo thu hồi năm trước sẽ thấy mình thiệt hơn, dẫn đến xảy ra khiếu kiện. Do vậy, vấn đề quy định giá đất cần phải có sự ổn định, ít nhất từ 3 -5 năm, còn nếu làm hằng năm thì không hợp lý trong điều kiện hiện nay. A. Tuấn (thực hiện) |
