DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0942592738 bandientuskds@gmail.com
Tiểu thuyết có một không hai văn học Séc đến với bạn đọc Việt
Phạm Hoa - 07:00 16/11/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - 'Vận mệnh người lính tốt Švejk trong Đại chiến Thế giới' của Jaroslav Hašek là tác phẩm văn học Séc được chuyển ngữ nhiều nhất, đã được dịch sang 58 thứ tiếng khác. Tại Việt Nam, Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam vừa ra mắt độc giả 2 tập đầu của tiểu thuyết này.

Vận mệnh người lính tốt Švejk trong Đại chiến Thế giới kể về một anh chàng làm nghề bán chó tên là Švejk ở Prague. Hay chuyện, tốt tính, nhưng nhiều lúc lại đần độn như thể có chủ ý, Švejk nhiệt tình tham gia vào cuộc chiến để phụng sự Hoàng đế Áo Hung. Cuốn tiểu thuyết theo chân Švejk trong những tình huống dở khóc dở cười phần lớn do chính Švejk gây nên. Vận mệnh người lính tốt Švejk trong Đại chiến Thế giới bao gồm 4 tập, khi dịch sang tiếng Việt sẽ được chia thành 2 quyển: Quyển 1 gồm tập 1 và 2, xuất bản vào tháng 10/2020; Quyển 2 gồm tập 3 và 4, xuất bản vào giữa năm 2021.

 

Bìa tập 1 cuốn tiểu thuyết


Cuốn tiểu thuyết có một không hai trong lịch sử văn học Séc này cũng có một số phận rất đặc biệt. Ngay sau khi nó ra đời và cả một thời gian dài sau đó, trong khi những người dân thường đọc nó một cách say mê và khoái chí thì, trừ một số nhà văn nhà báo nhận thấy ngay đây là một tác phẩm đáng đọc, làng văn Séc hầu như không chấp nhận nó, không coi nó là một tác phẩm văn học, không coi tác giả của nó là nhà văn. Thậm chí còn có ý kiến cho rằng Švejk là kẻ trốn tránh nghĩa vụ, rằng cuốn sách này gây tác hại đến đạo đức người lính, có người còn nguyền rủa phỉ báng Hašek và cách sống của ông.

 

Nhưng dần dần, những lời khen nhiều hơn, và sau đây là một số trích dẫn thay cho lời phân tích tác phẩm. Nhà báo, nhà văn trào phúng Séc Karel Poláček (1892–1945) đã viết vào năm 1930: “Švejk là một tác phẩm thú vị và tôi nghĩ là lịch sử văn học phải nghiên cứu. Chỉ ngay về mặt hình thức thôi nó cũng thú vị rồi. Nó là tiểu thuyết ư? Là sử ký hài hước ư? Có thể nó là tiểu thuyết hài hước được gộp lại từ các chương, tức là nó có đặc trưng của các cuốn tiểu thuyết hài hước nổi tiếng nhất trên thế giới, như nhà văn Karel Čapek đã khẳng định…”

 

Tượng Švejk-Kralupy


Nhà văn, nhà báo và dịch giả Ivan Olbracht (1882–1952) đã viết những dòng này năm 1921: Hàng chục nghìn người đọc tác phẩm (10.000 cuốn phát hành lần đầu đã bán hết), hàng chục nghìn người nghiêng ngả cười trên các trang sách. Švejk là một kiểu nhân vật hoàn toàn mới trong văn học thế giới. Một kiểu người đần độn trong dân gian Séc lần đầu tiên xuất hiện trong văn học viết và được đưa vào cuộc sống hiện đại ồn ã. Một kiểu người bình thản được nhìn từ một góc độ mới. Một người ngu tinh khôn, hay thật sự là một người ngu tài tình, người có cái vẻ hiền lành ngu xuẩn, nhưng đồng thời ranh mãnh như thế phải thắng ở mọi nơi. Kiểu người văn học mới này không thể làm chúng ta quan tâm đến thế, vui vẻ đến thế, nếu nó không phải là một phần của chúng ta, nếu “ngôn ngữ Švejk” ít nhiều không phải là của tất cả chúng ta, tương tự như “ngôn ngữ Don Quixote”, “ngôn ngữ Hamlet”, “ngôn ngữ Faust”, hay “ngôn ngữ Oblomov”.

Hašek giải nghĩa cho chúng ta về Thế chiến từ góc nhìn mới. Ông là người trực tiếp tham gia cuộc chiến, đã đi đến một nửa châu Âu và đến cả châu Á. Vận mệnh người lính tốt Švejk của ông là cuốn tiểu thuyết về chiến tranh. Vận mệnh người lính tốt Švejk là một trong những cuốn sách tốt nhất được viết ở Séc. Khi ở Omsk, Hašek là một con người mẫu mực, nhưng chẳng viết được dòng nào. Ở Praha ông là người lang thang quán này sang quán nọ, nhưng đã viết được một trong những cuốn sách hay nhất của văn học Séc. Siberia có thể tìm được người chỉ huy quân sự tốt khác, nhưng không một người nào khác có thể viết được Vận mệnh người lính tốt Švejk trong Đại chiến Thế giới.”

 

Đây là lần đầu tiên bộ tiểu thuyết đồ sộ Vận mệnh người lính tốt Švejk trong Đại chiến Thế giới đến trọn bộ với bạn đọc Việt Nam, hứa hẹn sẽ trở thành người bạn văn học đáng yêu của độc giả. Trong tác phẩm này, ngôn ngữ mà Jaroslav Hašek sử dụng là tiếng Séc bình dân từ ngoài đường phố, từ các quán ăn rẻ tiền, nhưng dưới ngòi bút sắc sảo của ông, nó là thứ tiếng Séc rất dí dỏm, khôi hài, đậm sắc dân tộc. Lời kể trong truyện là lời kể tự nhiên không gượng ép, không cố gây cười và cái hài hước chỉ là công cụ để châm biếm đả kích những điều xấu xa trong xã hội và đặc biệt chống lại cuộc Đại chiến tàn khốc.

Phạm Hoa

Tin liên quan
Ấn tượng những cuốn sách về dịch bệnh
SKĐS - Trong dịch COVID-19, nhiều ấn phẩm đậm tính nhân văn và mang tính thời sự đã ra đời, cổ vũ tinh thần, tri ân các y bác sĩ, lực lượng tuyến đầu, kêu gọi cộng đồng cùng chung tay chiến thắng dịch bệnh.
Vượt qua Nghịch cảnh,cuốn sách truyền lửa của một người khuyết tật
SKĐS - Năm 20 tuổi, trên đường đi học về, Phạm Cường (sinh năm 1986, ngụ phường Lộc Tiến, thành phố Bảo Lộc, Lâm Đồng) gặp phải một tai nạn, khiến tứ chi không thể vận động như trước nữa. Biến cố ấy đã làm cuộc sống của anh bị đảo lộn hoàn toàn.
Cuốn sách về Việt Nam của một bác sĩ Pháp
SKĐS - Nhân dịp xuất bản tác phẩm "Một chiến dịch ở Bắc Kỳ" của bác sĩ Charles Édouard Hocquard, Nhã Nam phối hợp với Viện Pháp Hà Nội tổ chức buổi tọa đàm, đồng thời trưng bày 12 trong số các bức ảnh được chính bác sĩ Hocquard chụp và được lấy làm tranh khắc minh họa cho tác phẩm.
‘Chiến dịch Hoa Kim Tước’, một cuốn sách độc đáo
SKĐS - ‘Chiến dịch Hoa Kim Tước’ - cuốn sách của Đại sứ Phạm Sanh Châu do Nhã Nam vừa phát hành là một ấn phẩm đặc biệt, kể về chiến dịch đưa hàng trăm người dân Việt Nam mắc kẹt tại Ấn Độ vì COVID-19, về nước an toàn.
Tin chân bài
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm