Theo Luật Tài nguyên nước 28/2023/QH15 của Quốc hội: "Bảo vệ, phục hồi, phát triển, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, phòng, chống và khắc phục tác hại do nước gây ra là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân."
Bảo vệ nguồn nước là bảo vệ sự sống. Ảnh: Thùy Vân
Bằng những hành động thiết thực dù nhỏ cũng giúp bạn và gia đình chung tay bảo vệ nguồn nước:
1. Thực hành tiết kiệm nước từ những thói quen nhỏ mỗi ngày
Tiết kiệm nước không chỉ giúp giảm chi phí sinh hoạt cho gia đình mà còn góp phần giảm tải cho các nhà máy xử lý nước và bảo tồn tài nguyên nước ngầm.
Kiểm tra và khắc phục rò rỉ kịp thời
Một vòi nước rò rỉ nhỏ giọt liên tục có thể lãng phí hàng chục lít nước mỗi ngày. Hãy thường xuyên kiểm tra các đường ống, vòi nước, bồn cầu và van khóa trong nhà. Nếu phát hiện rò rỉ, cần tiến hành sửa chữa hoặc thay thế gioăng cao su, van khóa ngay lập tức.
Tối ưu hóa việc sử dụng thiết bị vệ sinh
Khi đánh răng, rửa mặt hoặc cạo râu, hãy tập thói quen tắt vòi nước thay vì để nước chảy liên tục. Thao tác này có thể tiết kiệm tới hàng chục lít nước cho mỗi lần thực hiện.
Lắp đặt các đầu vòi phun tiết kiệm nước (aerator) để hòa trộn không khí vào dòng nước, vừa duy trì áp lực phun vừa giảm lưu lượng nước tiêu thụ.
Đối với bồn cầu, hãy cân nhắc sử dụng loại xả nhấn 2 chế độ (tiểu/đại) hoặc đặt một chai nước đầy vào két nước để giảm dung tích mỗi lần xả nếu dùng bồn cầu thế hệ cũ.
Thay đổi thói quen giặt giũ và rửa bát
Chỉ vận hành máy giặt và máy rửa bát khi đã đủ tải (đầy tải), tránh giặt hoặc rửa những mẻ quần áo, bát đĩa quá ít.
Ưu tiên sử dụng các chế độ giặt tiết kiệm nước và lựa chọn bột giặt/nước giặt ít bọt để giảm lượng nước xả cần thiết.
Tận dụng nguồn nước tái sử dụng
Nguồn nước vo gạo, nước rửa rau củ quả hoàn toàn có thể được thu gom lại để tưới cây cảnh, lau nhà hoặc cọ rửa sân vườn, giúp tiết kiệm đáng kể lượng nước sạch sinh hoạt.
2. Bảo vệ nguồn nước sạch và phòng ngừa ô nhiễm tại nguồn
Bên cạnh việc sử dụng tiết kiệm, việc ngăn chặn các chất ô nhiễm xâm nhập vào nguồn nước từ sinh hoạt gia đình đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Kiểm soát chất thải nguy hại và dược phẩm
Tuyệt đối không đổ thuốc thừa, dược phẩm hết hạn hoặc hóa chất gia dụng mạnh (như dung dịch tẩy rửa đậm đặc, dung môi) xuống bồn cầu, cống thoát nước hoặc nguồn nước mặt. Dư lượng dược phẩm và hóa chất này là các "chất ô nhiễm mới nổi" (CECs) mà hệ thống xử lý nước truyền thống khó lọc triệt để, gây hại lâu dài cho môi trường thủy sinh.
Hãy gom các loại thuốc quá hạn và mang đến các cơ sở y tế hoặc điểm thu gom chất thải nguy hại theo quy định địa phương.
Giảm thiểu rác thải nhựa và vi nhựa
Hạn chế sử dụng túi nilon, đồ nhựa dùng một lần. Khi rác thải nhựa bị vứt bỏ ra môi trường, dưới tác động của nhiệt độ và ánh nắng, chúng phân rã thành các hạt vi nhựa (microplastics) rồi ngấm vào đất, mạch nước ngầm và cuối cùng quay trở lại chuỗi thức ăn của con người.
Sử dụng hóa chất gia dụng thân thiện với môi trường
Ưu tiên lựa chọn các sản phẩm tẩy rửa sinh học, có nguồn gốc thực vật, dễ phân hủy sinh học để giảm thiểu lượng hóa chất độc hại thải trực tiếp ra hệ thống thoát nước chung.
Bảo vệ giếng khoan và hệ thống cấp nước gia đình
Đối với những hộ gia đình sử dụng nguồn nước ngầm (giếng khoan, giếng đào), cần đảm bảo khu vực miệng giếng được xây cao kín khít, cách ly hoàn toàn với các nguồn gây ô nhiễm như bể phốt, chuồng trại chăn nuôi hoặc khu vực xả thải ít nhất từ 10 đến 15 mét để tránh ô nhiễm chéo.
Bảo vệ và tiết kiệm nguồn nước sạch chính là bảo vệ chính sức khỏe của bản thân, gia đình và thế hệ tương lai. Mỗi sự thay đổi nhỏ trong ý thức và thói quen tiêu dùng hằng ngày của bạn đều đóng góp một phần quan trọng vào sự bền vững của nguồn tài nguyên nước quốc gia trước những thách thức lớn từ biến đổi khí hậu và môi trường hiện đại.
