Trong bệnh viện, tiết kiệm năng lượng không chỉ nằm ở việc đầu tư những thiết bị công nghệ mới mà còn bắt đầu từ cách tổ chức vận hành phù hợp. Tại Bệnh viện K, giải pháp này được triển khai từ những hệ thống tiêu thụ năng lượng thường xuyên như điều hòa, chiếu sáng đến các thiết bị phục vụ nhu cầu thiết yếu của người bệnh.
Từ hệ thống làm lạnh, câu chuyện tiết kiệm năng lượng được mở rộng sang hệ thống chiếu sáng. Bệnh viện sử dụng đèn LED thay thế các loại đèn tiêu thụ nhiều năng lượng hơn. Tại các khu vực hành lang, đặc biệt vào ban đêm, số lượng đèn được điều chỉnh phù hợp với nhu cầu đi lại thay vì duy trì toàn bộ hệ thống ở mức công suất tối đa.
Đây là cách tiết giảm năng lượng nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu chiếu sáng cần thiết cho người bệnh, người nhà và nhân viên y tế. Bệnh viện không thể tắt hoàn toàn hệ thống chiếu sáng ở các khu vực cần thiết, mà chủ yếu điều chỉnh số lượng đèn hoạt động, bảo đảm đủ ánh sáng nhưng không sử dụng năng lượng vượt quá nhu cầu.

Bệnh viện vừa phải bảo đảm an toàn năng lượng, vừa kiểm soát tiêu thụ, bởi mọi hệ thống kỹ thuật đều cần năng lượng để vận hành và duy trì sẵn sàng. Ảnh: ĐS.
Cách làm này cho thấy tiết kiệm năng lượng trong cơ sở y tế cần được đặt trong mối quan hệ với yêu cầu chuyên môn. Những khu vực phục vụ người bệnh vẫn phải được bảo đảm điều kiện chiếu sáng, nhiệt độ và các tiện ích cần thiết; phần tiết kiệm được tạo ra từ việc giảm tiêu hao không cần thiết và nâng cao hiệu suất vận hành.
Bảo đảm điện liên tục cho khu vực trọng yếu
Nếu điều hòa, chiếu sáng có thể được tối ưu để giảm tiêu thụ năng lượng thì tại những khu vực trọng yếu, yêu cầu hàng đầu vẫn là nguồn điện ổn định và liên tục. Đây cũng là điểm đặc thù của vận hành năng lượng trong bệnh viện, khi một sự cố mất điện có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khám, chữa bệnh.
Tại khu vực buồng hạ thế, nguồn điện được tiếp nhận và phân phối tới các hệ thống trong bệnh viện. Tuy nhiên, nguồn điện lưới không phải lớp bảo vệ duy nhất. những khu vực trọng yếu như hồi sức tích cực (ICU) được thiết kế với nhiều cấp nguồn dự phòng. Nguồn điện lưới là nguồn chính; khi có sự cố, máy phát điện sẽ được kích hoạt. Trong khoảng thời gian máy phát khởi động và ổn định điện áp, tần số, hệ thống UPS đóng vai trò nguồn điện dự phòng tức thời.
Nhờ đó, khi xảy ra mất điện lưới, quá trình chuyển sang nguồn dự phòng được thực hiện tự động. Với các khu vực yêu cầu điện liên tục, hệ thống nhiều lớp giúp hạn chế tối đa nguy cơ gián đoạn.
Đây cũng là cách tiếp cận cho thấy bài toán năng lượng trong bệnh viện không đơn thuần là giảm số điện tiêu thụ. Một hệ thống được xem là hiệu quả phải đồng thời đáp ứng hai yêu cầu: sử dụng năng lượng tiết kiệm, hợp lý và bảo đảm an toàn, liên tục cho các hoạt động chuyên môn.
Bệnh viện K lựa chọn hướng tiếp cận dựa trên tối ưu hiệu suất thiết bị, bảo trì định kỳ, sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng và tổ chức vận hành phù hợp. Đại diện lãnh đạo Bệnh viện K nhấn mạnh: “Tiết kiệm năng lượng tại bệnh viện không có nghĩa là cắt giảm những điều kiện thiết yếu của người bệnh. Chúng tôi hướng tới sử dụng công nghệ, thiết bị hiệu suất cao và tổ chức vận hành khoa học để vừa bảo đảm chất lượng khám, chữa bệnh, vừa hạn chế tiêu hao không cần thiết”.
Khai thác năng lượng mặt trời cho hệ thống nước nóng
Một giải pháp đáng chú ý tại Bệnh viện K là hệ thống cung cấp nước nóng trung tâm tại cơ sở Quán Sứ, kết hợp năng lượng mặt trời với bơm nhiệt và hệ thống gia nhiệt bằng điện trở.
Các tấm thu năng lượng mặt trời, bồn trữ nước nóng, máy bơm và thiết bị phụ trợ được lắp đặt trên tầng áp mái. Năng lượng mặt trời được ưu tiên sử dụng để gia nhiệt nước. Khi điều kiện thời tiết không thuận lợi, hệ thống bơm nhiệt bổ sung nhiệt, trong khi bơm tuần hoàn bảo đảm nguồn nước nóng được cung cấp ổn định đến các thiết bị vệ sinh.
Theo đại diện lãnh đạo Bệnh viện K, việc kết hợp nhiều nguồn năng lượng giúp hệ thống vận hành linh hoạt, tận dụng tối đa năng lượng mặt trời và hạn chế phụ thuộc hoàn toàn vào điện.
Giải pháp này cũng cho thấy hướng tiếp cận rộng hơn của y tế xanh: không chỉ giảm mức tiêu thụ năng lượng mà còn chủ động khai thác các nguồn năng lượng sẵn có, lựa chọn công nghệ phù hợp với điều kiện vận hành thực tế của cơ sở y tế.
“Tiết kiệm năng lượng trong bệnh viện không chỉ là giảm lượng điện tiêu thụ mà còn phải khai thác hiệu quả các nguồn năng lượng sẵn có, đồng thời lựa chọn công nghệ và phương thức vận hành phù hợp. Hệ thống nước nóng tại cơ sở Quán Sứ là một trong những giải pháp theo hướng đó, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng, vừa góp phần nâng cao hiệu quả năng lượng”, đại diện lãnh đạo Bệnh viện K cho hay.
Từ những thay đổi trong hệ thống chiếu sáng, bảo đảm nguồn điện dự phòng đến khai thác năng lượng mặt trời cho nước nóng, cách làm của Bệnh viện K cho thấy chuyển đổi xanh trong y tế có thể bắt đầu từ chính quá trình vận hành hằng ngày. Khi thiết bị được sử dụng đúng công suất, nguồn năng lượng được khai thác hợp lý và các hệ thống được thiết kế theo hướng tiết kiệm nhưng vẫn bảo đảm an toàn, hiệu quả năng lượng có thể song hành với chất lượng khám, chữa bệnh.