28 dự án thuộc khu vực Bắc Trung Bộ bằng nguồn vốn cơ bản Nhà nước với tổng mức đầu tư trên 933 tỷ đồng được Ban quản lý Dự án đường bộ 4 thực hiện quản lý đầu tư xây dựng mới và sửa chữa từ năm 2000 - 2007. Trong quá trình thực hiện các dự án, nhiều thiếu sót trong quản lý, sử dụng vốn ngân sách khiến một phần không nhỏ ngân sách Nhà nước đã “đội nón” ra đi vì sự yếu kém của Ban quản lý dự án.
Một trong những yếu kém đầu tiên là công tác lập thẩm định và phê duyệt dự án thiếu chính xác. Đơn vị tư vấn khảo sát thiết kế, cơ quan thẩm định, phê duyệt một số phương án thiết kế không phù hợp dẫn đến dự án phải điều chỉnh, bổ sung nhiều lần làm vượt tổng mức đầu tư như dự án cầu Thuận An (Thừa Thiên Huế), dự án nâng cấp quốc lộ 7 đoạn Tây cầu Đô Lương - Khe Thơi và ngã 3 Diễn Châu, bãi biển Diễn Thành (Nghệ An), dự án khôi phục các công trình bị thiệt hại do mưa lũ năm 2002 gây ra trên quốc lộ 8A, tỉnh Hà Tĩnh... Không những thế, các quyết định phê duyệt dự án thiếu phần kế hoạch vốn, do đó không xác định được khả năng tài chính và kế hoạch vốn hằng năm. Điều này đã dẫn đến tình trạng dự án luôn thiếu vốn, khiến tiến độ thi công kéo dài.
 Quốc lộ 8A Hà Tĩnh. |
Theo báo cáo của Ủy ban thường vụ Quốc hội: Bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, công tác đầu tư XDCB sử dụng vốn Nhà nước vẫn còn nhiều hạn chế, yếu kém, làm ảnh hưởng tới tốc độ và chất lượng phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Tiến độ các dự án sử dụng vốn Nhà nước rất chậm, thủ tục đầu tư xây dựng rườm rà, hiệu quả đầu tư của nhiều dự án thấp, còn thất thoát, lãng phí so với đầu tư bằng nguồn vốn khác. Tình trạng bố trí vốn dàn trải, đầu tư thiếu đồng bộ vẫn còn khá phổ biến. Công tác lập quy hoạch, kế hoạch, công tác chuẩn bị đầu tư, chất lượng lập, thẩm định, phê duyệt dự án tại một số bộ, ngành, địa phương chưa tốt, công tác khảo sát, thiết kế, lập dự toán của nhiều đơn vị được kiểm toán chưa đáp ứng được yêu cầu, các dự án phải điều chỉnh trong quá trình thực hiện có xu hướng tăng lên. Ban QLDA chưa đáp ứng yêu cầu, thiếu trình độ chuyên môn, thiếu tính chuyên nghiệp, năng lực của một số nhà thầu tư vấn và xây lắp còn yếu, một bộ phận cán bộ, công chức thiếu tinh thần trách nhiệm, công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử và xử lý vi phạm còn chưa đủ mạnh và nghiêm minh. |
Tại dự án khôi phục các công trình bị thiệt hại do mưa lũ năm 2002 gây ra trên quốc lộ 8A tỉnh Hà Tĩnh, nhiều sai sót gây lãng phí, thất thoát hàng chục tỷ đồng. Trong đó, việc phê duyệt đề cương khảo sát thiết kế lập báo cáo nghiên cứu khả thi lãng phí trên 130 triệu đồng. Lập, thẩm định và phê duyệt dự toán xây lắp làm tăng giá trị gói thầu trên 5,1 tỷ đồng. Nghiệm thu thanh toán, quyết toán làm thất thoát trên 837 triệu đồng...
Liên quan đến các sai phạm trên, hiện Thanh tra Bộ Xây dựng đã yêu cầu Ban quản lý dự án Đường bộ 4 hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư theo đúng các quy định của Nhà nước, thu hồi về ngân sách trên 5,8 tỷ đồng và giảm trừ khi quyết toán trên 4,9 tỷ đồng. Bộ GTVT có trách nhiệm kiểm điểm, xử lý theo phân cấp và theo quy định hiện hành đối với lãnh đạo chủ đầu tư, các tổ chức, cá nhân liên quan để xảy ra sai phạm trong việc ra quyết định đầu tư, chỉ định thầu, lập, thẩm định và phê duyệt dự toán, nghiệm thu, gây lãng phí, thất thoát trên 10 tỷ đồng. Bộ GTVT, Cục Giám định và quản lý chất lượng công trình giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam, Ban quản lý dự án Đường bộ 4 và các đơn vị có liên quan báo cáo kết quả thực hiện về Thanh tra Bộ Xây dựng trước 30/11/2008.
Điều tra của Thành Nam