LTS: Vừa qua, Quốc hội đã dành một buổi tại hội trường để thảo luận về Luật thi hành án hình sự. Điều được dư luận xã hội và các đại biểu Quốc hội hết sức quan tâm và thảo luận đó là có nên thay đổi hình thức tử hình từ việc bắn sang tiêm thuốc. Từ số báo này, Báo SK&ĐS mở diễn đàn để bạn đọc trong cả nước, cũng như các nhà làm luật, các thầy thuốc có thể trao đổi, nhằm tạo ra tiếng nói đồng thuận trong xã hội trong việc xây dựng Luật thi hành án hình sự.
 TS. Trương Quang Vinh. |
Phóng viên (PV): Đứng ở góc độ học thuật, xin ông cho biết ý kiến cá nhân của mình về vấn đề nên xử bắn hay tiêm thuốc độc đối với những người bị tuyên án tử hình?
TS. Trương Quang Vinh: Đối với hình thức xử bắn, trong xã hội đã có nhiều ý kiến cho rằng, về mặt tâm linh hình thức này không phù hợp với truyền thống đạo Phật của người Á đông. Nhiều người quan niệm rằng, chết dù sao cũng nên chết toàn thây trong khi áp dụng hình thức xử bắn thì không thể toàn thây được. Bên cạnh đó, hình thức này gây ra một áp lực tâm lý rất lớn cho người trực tiếp thực hiện, đặc biệt là người chỉ huy đội thi hành án (phải dùng súng ngắn bắn phát súng nhân đạo). Hiện nay có nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này, có ý kiến ủng hộ, có ý kiến phản bác vì cho rằng Việt Nam chưa đáp ứng được cơ sở vật chất, trình độ khoa học kỹ thuật cho việc làm này. Theo tôi, chúng ta có thể chuyển qua hình thức tiêm thuốc, tuy nhiên cần thực hiện theo lộ trình. Quốc hội bàn thảo nhiều vấn đề này, theo tôi đây là cách đặt vấn đề rất mới với mục đích làm sao đó để đỡ tốn kém, phù hợp với truyền thống đạo lý và quan trọng hơn cả đó là không gây ra áp lực tâm lý cho những người thi hành án tử hình.
PV: Tại diễn đàn Quốc hội, có ý kiến cho rằng chưa nên áp dụng hình thức tiêm thuốc đối với các tội phạm phạm tội đặc biệt nghiêm trọng như giết người, buôn bán ma túy mà vẫn dùng hình thức xử bắn để có tính răn đe. Ông bình luận gì về ý kiến này?
TS. Trương Quang Vinh: Không nên phân biệt các loại tội phạm bị tử hình do phạm tội gì, bởi vì việc loại bỏ tội phạm đó ra khỏi đời sống xã hội đã là một hình thức răn đe của Nhà nước, của xã hội đối với những người có hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Việc Tòa án tuyên bố tử hình đã là răn đe, còn hình thức nào để áp dụng với người tử tù đó không quan trọng. Nếu như có ý kiến cho rằng dùng hình thức bắn sẽ có tính răn đe cao hơn thì không hẳn đã đúng.
PV: Nếu Quốc hội thông qua hình thức thi hành án tử hình là tiêm thuốc thì theo ông cơ quan nào sẽ đứng ra thực thi?
TS. Trương Quang Vinh: Lâu nay, chức năng thi hành án tử hình vẫn thuộc về Bộ Công an vì đây là cơ quan có chức năng thi hành án tử hình. Nếu như Quốc hội nghiên cứu và vẫn giao cho Bộ Công an thực thi nhiệm vụ này thì theo tôi là hợp lí. Ba cơ quan mang tính tư pháp là Bộ Công an, Tòa án và Viện Kiểm sát rõ ràng mỗi cơ quan có chức năng nhiệm vụ riêng. Ví dụ Viện Kiểm sát là buộc tội, Tòa án là xét xử còn Công an là thi hành. Nếu như chúng ta xác định rằng chức năng thực hiện thi hành án tử hình là của Bộ Công an thì người của Bộ Công an sẽ phải thực hiện.
PV:Nhiều nước trên thế giới đã thay đổi hình thức thi hành án tử hình, việc Việt Nam lựa chọn hình thức tiêm thuốc phải chăng là phù hợp với xu hướng chung, thưa ông?
PGS.TS.BS. Nguyễn Văn Chừng – Chủ nhiệm Bộ môn Gây mê hồi sức, Đại học Y dược TP.HCM: Chúng ta có đủ điều kiện để thực hiện! PGS.TS. Nguyễn Văn Chừng đã khẳng định: “Chúng ta có đủ điều kiện để thực hiện phương pháp thi hành án bằng phương pháp sử dụng thuốc. Lưu ý không nên dùng từ “thuốc độc” mà chỉ nên dùng từ “thuốc”. Tôi rất vui khi thấy đa số ý kiến đại biểu Quốc hội cũng thể hiện sự đồng tình với phương án quy định hình thức tử hình bằng tiêm thuốc. Đây là phương án mang lại những hiệu quả nổi bật như tử tù được chăm sóc đúng mức, được chết không đau đớn, sợ hãi. Khi áp dụng hình thức này đã giảm được giá thành, tăng tính hiệu quả và tăng được uy tín của nền y học Việt Nam đối với xã hội”. Ngày 24/4, PGS.TS. Nguyễn Văn Chừng đã có phiếu đề xuất nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp Bộ năm 2011 với đề tài và nhiệm vụ: Nghiên cứu thi hành án tử hình bằng sử dụng phối hợp thuốc. Trong phiếu đề xuất trình lên Bộ Y tế ông khẳng định: Việt Nam có đủ điều kiện để thực hiện vấn đề này. PGS. Chừng nói rõ, mục tiêu tổng quát là đánh giá sự an toàn và hiệu quả của phương pháp thi hành án tử hình bằng gây tử vong cho tử tù với sự phối hợp thuốc ngủ Thiopentone, thuốc giảm đau Morphiniques Sufentanil, thuốc dãn cơ Pancuronium, và thuốc gây ngừng tim Kalium Chlorua liều cao. Riêng mục tiêu chuyên biệt là cần đánh giá hiệu quả của sự phối hợp thuốc ngủ, thuốc dãn cơ, và thuốc gây ngừng tim liều cao tiêm tĩnh mạch; phân tích những thuận lợi, khó khăn và xác định tỉ lệ hài lòng của xã hội đối với sự đền tội của tử tù về phương pháp sử dụng thuốc ngủ, thuốc dãn cơ và thuốc gây ngừng tim từ đó đưa ra phác đồ thích hợp để áp dụng cho tất cả tử tù; đánh giá các sự cố, xác định tỉ lệ hiệu quả tuyệt đối của phương pháp sử dụng thuốc để thi hành án đối với tử tù. Theo PGS. Nguyễn Văn Chừng phương pháp thực hiện rất đơn giản: Sử dụng hệ thống bơm tim điện hiện nay đang sản xuất trong nước, để tránh cảm giác phạm tội của người thực hiện. Tử từ “nằm ngủ” tự nhiên. Để chắc chắn hiệu quả cần mở lớp huấn luyện phương pháp sử dụng thuốc đối với tử tù; Trang bị đầy đủ y – dụng cụ, trang thiết bị và các loại thuốc rất đơn giản, hiệu quả chắc chắn, để giúp tử tù đền tội mà không phải đau đớn, sợ hãi như hiện nay; quy định cụ thể về phương pháp thi hành án... NGUYỄN HUYỀN |
Anh Tuấn (thực hiện)