Trước tình hình dịch cúm A/H1N1/2009 đang lan nhanh với tốc độ chưa từng thấy trên toàn cầu với số ca tử vong không ngừng tăng, chiến dịch tiêm phòng hiện đang trở nên cấp thiết và đã được nhiều nước trên thế giới xúc tiến. Phóng viên báo Sức khỏe & Đời sống đã có cuộc phỏng vấn TS. Jean Marc Olivé, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam xung quanh vấn đề này.
PV: Xin ông cho biết nhận định của WHO về chiến lược phát triển và tiêm phòng vaccin cúm A/H1N1 đang được tiến hành tại nhiều nơi trên thế giới (Mỹ, EU, Trung Quốc,…)?
 TS. Jean Marc Olivé, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam. |
TS. Jean Marc Olivé:
Vaccin đóng vai trò quan trọng trong chiến lược của chúng ta nhằm chống lại dịch cúm A/H1N1. Các biện pháp phòng ngừa và điều trị khác bao gồm sử dụng thuốc chống virut và một số loại thuốc khác, tránh tụ họp nơi đông người và giữ gìn vệ sinh cá nhân. 26 tập đoàn dược phẩm trên thế giới đã đệ trình lên WHO kế hoạch sản xuất vaccin phòng cúm A/H1N1. Ngoài sản xuất để phục vụ nhu cầu trong nước và khu vực, những tập đoàn đa quốc gia có kế hoạch xuất khẩu vaccin sang các thị trường khác. Các tập đoàn tại Trung Quốc và Nga hiện đang sản xuất vaccin để sử dụng trong nước.WHO khuyến khích tất cả các quốc gia chuẩn bị cho kế hoạch tiêm phòng dịch cúm A/H1N1/2009. WHO đưa ra chỉ dẫn về triển khai tiêm phòng vaccin và đã tiến hành một số khóa tập huấn khu vực. Các đại diện Việt Nam đã tích cực tham gia khóa tập huấn tiêm phòng cúm A/H1N1/2009 được tổ chức mới đây tại Manila, Philippines.
PV: Thưa ông, WHO đánh giá dịch cúm A/H1N1/2009 sẽ gây nguy hiểm nhất tại đâu? Khu vực nào trên thế giới sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất do thiếu nguồn cung ứng thuốc men/vaccin, cơ sở hạ tầng y tế yếu kém hay không có khả năng đối phó nếu dịch cúm A/H1N1/2009 trở nên trầm trọng?
TS. Jean Marc Olivé: Tất cả các quốc gia cần phải trong trạng thái sẵn sàng ứng phó với đại dịch trước tình trạng lượng người nhiễm bệnh sẽ ngày một tăng. Bức tranh toàn cảnh là dịch cúm A/H1N1 sẽ phát triển dai dẳng tại tất cả các quốc gia. Phần lớn bệnh nhân chỉ biểu hiện các triệu chứng nhẹ, tuy nhiên, virút cúm A/H1N1 cũng có thể gây bệnh nặng hoặc dẫn đến tử vong. Chúng ta biết rằng dịch cúm A/H1N1 đã hoành hành tại nhiều nước đang phát triển. Các quốc gia này điển hình bởi dân số trẻ với hàng triệu người sống trong tình trạng nghèo khổ, gặp phải nhiều vấn đề về sức khỏe và ít được tiếp cận với dịch vụ chăm sóc y tế.
Kết quả nghiên cứu ban đầu cho thấy nguy cơ phải nhập viện và tử vong do nhiễm cúm A/H1N1 cao hơn ở một số nhóm gồm người dân tộc thiểu số và dân cư bản địa. Theo một số nghiên cứu, nguy cơ ở những nhóm đối tượng này cao hơn gấp 4-5 lần so với dân số thường. Dù chưa lý giải được đầy đủ nguyên nhân, có thể mức sống thấp và tình trạng sức khỏe kém dẫn đến nguy cơ cao hơn cho đối tượng này, trong đó bao gồm cả tỷ lệ cao những bệnh nhân có tiền sử mắc bệnh hen, đái tháo đường, tăng huyết áp trong nhóm dân số này.
Nguy cơ cao đối với phụ nữ mang thai được ghi nhận tại mọi quốc gia trong vùng dịch. Nguy cơ này càng trở nên trầm trọng hơn đối với các nước đang phát triển do các quốc gia này có tỷ lệ sinh đẻ cao và dân số trẻ mà trẻ em là đối tượng rất dễ nhiễm cúm.
Do những số liệu gần đây về dịch cúm A/H1N1 thu thập chủ yếu tại các nước phát triển hay các nước có thu nhập trung bình, tình hình diễn biến tại các nước đang phát triển sẽ cần phải được theo dõi rất sít sao. Nếu virut cúm A/H1N1 lây lan mạnh và các ca biến chứng tăng mạnh tại các nước đang phát triển, hậu quả sẽ khôn lường đối với các quốc gia này.
PV: Xin ông cho biết WHO có kế hoạch trợ giúp các nước đang phát triển nằm trong vùng dịch trong đó có Việt Nam hay không?
TS. Jean Marc Olivé: WHO phối hợp cùng nhiều quốc gia, các đối tác của Liên hợp quốc, các tổ chức phi chính phủ nhằm trợ giúp các nước đang phát triển có nguồn lực y tế còn yếu kém, đặc biệt tập trung tăng cường hệ thống y tế công cho các nước này. WHO cũng đang làm việc cùng các đối tác của Liên hợp quốc, các nhà tài trợ, ngân hàng phát triển, ngành dược phẩm cùng các cơ quan liên quan nhằm huy động nguồn lực giúp tăng khả năng tiếp cận nguồn vaccin và thuốc chống virút cho các nước đang phát triển. WHO đã đề nghị các nhà sản xuất dành một lượng vaccin nhất định cho các nước đang phát triển thông qua hình thức quyên tặng hoặc mua với giá rẻ. Có hai nhà sản xuất đã cam kết tặng 150 triệu liều vaccin phân phối cho các nước nghèo khi sản lượng vaccin tăng lên. Việc tặng miễn phí nhằm giúp cho các nước có thu nhập thấp và trung bình chưa có vaccin có thể tiếp cận được với nguồn vaccin. WHO cũng phát triển mạng lưới chuyên gia điều phối, thu thập dữ liệu và đánh giá dịch bệnh liên quan tới lâm sàng, virut học, dịch tễ học và các khía cạnh khác nhằm thông báo các biện pháp chuẩn bị và ứng phó đại dịch cúm A/H1N1 tới mọi quốc gia.
PV: Xin cảm ơn ông!
Bích Vân (Thực hiện)