Theo thông tin được công bố, hai chiếc Rafale thuộc nhiệm vụ Tuần tra không phận Baltic của NATO đã xuất kích từ Căn cứ Không quân Siauliai ở miền bắc Litva để đánh chặn một nhóm máy bay Nga. Trên đường tiếp cận mục tiêu, các tiêm kích Pháp đã phối hợp với máy bay Gripen của Thụy Điển.
Máy bay Su-35 của phi đội Hiệp sĩ Nga (Russian Knights) thực hiện nhiệm vụ hộ tống máy bay ném bom trên biển Barents, vào đầu tháng 3. (Nguồn: MW)
Nhóm máy bay Nga có 6 chiếc, bao gồm 1 tiêm kích Su-35, 1 máy bay trinh sát An-30, các tiêm kích cường kích Su-24 và Su-34 cùng 1 máy bay vận tải Il-76. Trong đội hình này, Su-35 là máy bay duy nhất được thiết kế chuyên cho nhiệm vụ không chiến, nên được cho là đảm nhận vai trò hộ tống và bảo vệ các máy bay còn lại khi hoạt động gần khu vực do NATO kiểm soát.
Những cuộc chạm mặt giữa máy bay quân sự Nga và NATO trên biển Baltic đã trở nên thường xuyên hơn trong hơn một năm qua, khi căng thẳng giữa hai bên tiếp tục gia tăng liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine.
Su-35 hiện được xem là một trong những tiêm kích Nga có kinh nghiệm thực chiến phong phú nhất sau Chiến tranh Lạnh. Loại máy bay này được cho là đã tham gia nhiều nhiệm vụ chiến đấu và từng bắn hạ các máy bay MiG-29, Su-27 của Ukraine, cũng như một chiếc F-16 vào giữa tháng 5, cùng nhiều mục tiêu khác.
Trong khi đó, Gripen của Thụy Điển chưa từng tham gia không chiến thực tế. Đối với Rafale, lần thử lửa đáng chú ý nhất được nhắc đến là cuộc xung đột giữa Ấn Độ và Pakistan vào tháng 5/2025, khi có báo cáo cho rằng từ 1 đến 4 tiêm kích Rafale của Không quân Ấn Độ đã bị các máy bay J-10C do Pakistan vận hành bắn hạ.
Xét về thông số kỹ thuật, Su-35 có kích thước lớn hơn đáng kể so với Rafale và Gripen. Máy bay được trang bị động cơ AL-41F-1S mạnh mẽ, cho phép mang theo lượng vũ khí lớn hơn và sử dụng radar có công suất được cho là vượt trội so với các đối thủ châu Âu. Trong khi đó, động cơ M88 của Rafale thường được đánh giá là có lực đẩy thấp hơn so với nhiều tiêm kích thế hệ 4 hiện đại khác.
Các máy bay Rafale của Pháp bắt đầu nhiệm vụ tuần tra không phận Baltic từ đầu tháng 4, khi được triển khai tới căn cứ Siauliai, chỉ cách lãnh thổ Nga khoảng 130 km.
Kể từ đó, các tiêm kích này đã nhiều lần tham gia hoạt động đánh chặn máy bay Nga. Giữa tháng 4, Rafale đã tiếp cận các tiêm kích Su-30SM2 cùng một máy bay trinh sát điện tử Il-20M. Đầu tháng 5, chúng tiếp tục chặn hai tiêm kích cường kích Su-24M trên biển Baltic. Đến ngày 30/5, Không quân Pháp lại điều động Rafale để theo dõi hai tiêm kích Su-30SM2 của Hải quân Nga hoạt động trong khu vực.
Về phía Thụy Điển, các máy bay Gripen cũng từng được triển khai vào tháng 4, để đánh chặn các tiêm kích Su-30SM đang hộ tống máy bay ném bom chiến lược Tu-22M3 của Nga trên vùng biển quốc tế ở Baltic.
Trong khi các tiêm kích Su-30SM2 của Hải quân Nga thường được triển khai tại vùng lãnh thổ Kaliningrad, Su-35 chủ yếu hoạt động từ các căn cứ nằm sâu trong lãnh thổ Nga hoặc tại Syria. Điều này khiến Su-35 ít xuất hiện hơn trong các cuộc chạm mặt với NATO ở khu vực Baltic.
Mặc dù nhiều đánh giá cho rằng Su-35 vẫn sở hữu ưu thế đáng kể trước các dòng tiêm kích thế hệ 4 có nguồn gốc châu Âu, loại máy bay này được xem là gặp nhiều thách thức hơn khi đối đầu với tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ.
Đầu tháng 3, Không quân Na Uy đã điều hai chiếc F-35 để theo dõi một biên đội gồm máy bay ném bom chiến lược Tu-95MS, cùng các tiêm kích Su-35 hộ tống trên biển Barents. Theo phía Na Uy, các máy bay F-35 đã duy trì khả năng nhận diện, theo dõi và giám sát toàn bộ hoạt động của nhóm máy bay Nga trong suốt quá trình tiếp xúc.
Sự xuất hiện của F-35 được cho là đã làm thay đổi đáng kể cán cân sức mạnh trên không tại khu vực biển Barents. Trước đây, Na Uy chủ yếu sử dụng F-16, loại máy bay thường bị đánh giá là lép vế trước các tiêm kích hiện đại của Nga trong một số kịch bản tác chiến.
Hiện nay, F-35 đang được triển khai rộng rãi trong các lực lượng không quân NATO tại châu Âu. Tuy nhiên, Pháp và Thụy Điển vẫn là hai trong số những quốc gia lớn hiếm hoi của liên minh chưa đặt mua loại tiêm kích này, một phần nhằm duy trì và bảo vệ ngành công nghiệp chế tạo máy bay quân sự trong nước.
