Trong khi khả năng mua Su-57 Felon đang dần bị loại khỏi chương trình hiện tại, Dassault Rafale của Pháp lại nổi lên như một ứng viên sáng giá, đặc biệt khi Paris và New Delhi được cho là đang xem xét phương án sản xuất Rafale ngay tại Ấn Độ.
Tiêm kích Dassault Rafale của Không quân Ấn Độ bay trình diễn trong triển lãm hàng không Aero India, tháng 2/2019. (Ảnh: Shutterstock)
Tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajesh Kumar Singh tuyên bố New Delhi sẽ không mua thêm bất kỳ mẫu máy bay Sukhoi mới nào trong tương lai gần. Dù không trực tiếp nhắc đến Su-57, phát biểu này được xem là dấu hiệu cho thấy mẫu tiêm kích thế hệ thứ năm của Nga khó có cơ hội tham gia các kế hoạch mua sắm trước mắt của Ấn Độ.
Điều đáng chú ý là New Delhi không đóng cửa với khả năng mua máy bay chiến đấu mới. Ngược lại, Pháp đang được cho là tìm cách tận dụng khoảng trống này thông qua đề xuất hợp tác sản xuất Rafale tại Ấn Độ.
Rafale có thể được sản xuất ngay tại Ấn Độ
Chương trình hiện tại của New Delhi hướng tới việc mua 114 máy bay chiến đấu đa năng thế hệ 4+ do nước ngoài cung cấp. Theo một đề xuất mới, Pháp có thể bàn giao trực tiếp khoảng 20 chiếc Rafale, trong khi 94 chiếc còn lại sẽ được sản xuất với sự tham gia của các doanh nghiệp Ấn Độ.
Nếu được triển khai, phương án này không chỉ giúp Ấn Độ nhanh chóng bổ sung máy bay chiến đấu mà còn tạo thêm động lực cho ngành công nghiệp hàng không vũ trụ trong nước. Quan trọng hơn, việc sản xuất trong nước có thể mở rộng khả năng tích hợp các hệ thống và vũ khí do Ấn Độ phát triển.
Một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm là khả năng Rafale sử dụng các loại vũ khí nội địa, trong đó có các biến thể tên lửa không đối không Astra. Đây sẽ là yếu tố quan trọng đối với New Delhi khi đánh giá đề xuất của Pháp.
Rafale là nền tảng đa năng
Dassault Rafale được phát triển với mục tiêu trở thành một máy bay chiến đấu đa năng, có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau thay cho một loạt loại máy bay đang phục vụ trong quân đội Pháp.
Rafale bắt đầu hoạt động từ năm 2001 và liên tục được nâng cấp, trong đó cấu hình F4 được xếp vào nhóm máy bay chiến đấu thế hệ 4.5.
Với hai động cơ Safran M88-2, Rafale có tốc độ tối đa khoảng Mach 1,8, trần bay khoảng 15.240 m và bán kính chiến đấu khoảng 1.850 km. Máy bay có 14 điểm treo vũ khí trên biến thể Rafale C và 13 điểm trên Rafale M, với tổng tải trọng vũ khí khoảng 9.500 kg.
Rafale có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ phòng không, giành ưu thế trên không, trinh sát, hỗ trợ mặt đất và tấn công chính xác đến chống hạm và răn đe hạt nhân. Biến thể Rafale M cũng được thiết kế để hoạt động trên tàu sân bay.
Rafale hiện được nhiều quốc gia quan tâm, trong khi Dassault Aviation đang phải xử lý lượng đơn đặt hàng lớn. Tình trạng này khiến năng lực sản xuất trở thành một trong những vấn đề đáng chú ý đối với khách hàng mới.
Các vụ cháy rừng nghiêm trọng xảy ra hồi tháng 7 tại khu vực "Thung lũng Hàng không vũ trụ" quanh Bordeaux cũng được cho là có nguy cơ gây gián đoạn hoạt động sản xuất, dù các đám cháy đã được kiểm soát.
Trong bối cảnh đó, chuyển một phần hoạt động sản xuất Rafale sang Ấn Độ có thể mang lại lợi ích cho cả hai bên. Với New Delhi, sản xuất trong nước giúp giảm sự phụ thuộc vào dây chuyền tại Pháp, đồng thời tạo điều kiện để tích hợp thêm vũ khí và hệ thống nội địa cũng như thực hiện các chương trình nâng cấp trong tương lai.
Pháp hiện đã bàn giao 62 chiếc Rafale cho Ấn Độ, được Không quân và Hải quân nước này khai thác. Nếu Hải quân Ấn Độ tiếp tục kế hoạch mua thêm 31 chiếc Rafale M để trang bị cho các tàu sân bay, tổng số Rafale của New Delhi sẽ vượt mốc 200 chiếc.
Việc Rafale có thể tiếp tục được Ấn Độ lựa chọn đáng chú ý hơn, khi mẫu máy bay này từng vướng tranh cãi sau cuộc xung đột Ấn Độ–Pakistan vào tháng 5/2025.
Pakistan tuyên bố đã bắn hạ 3 chiếc Rafale của Không quân Ấn Độ trong cuộc giao tranh. Tuy nhiên, New Delhi bác bỏ tuyên bố này và khẳng định không có Rafale nào bị mất. Chính phủ Ấn Độ chỉ thừa nhận đã tổn thất một số máy bay nhưng không xác nhận loại máy bay cụ thể.
Một số báo cáo cho rằng tiêm kích J-10C của Pakistan đã sử dụng tên lửa không đối không PL-15 để tấn công một máy bay Rafale ở khoảng cách khoảng 200 km.
Việc một chiếc Rafale có thực sự bị bắn hạ hay không vẫn là vấn đề gây tranh cãi. Phía Pháp cũng bác bỏ các thông tin cho rằng toàn bộ phi đội Rafale của Ấn Độ đã chịu tổn thất trong chiến đấu.
