Mẫu tiêm kích không đuôi lần đầu xuất hiện trước công chúng vào tháng 12/2024, trở thành máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 đầu tiên được ghi nhận trình diễn trong quá trình thử nghiệm bay. Ngay từ khi ra mắt, chiếc máy bay đã gây chú ý bởi kích thước rất lớn. Thiết kế này được cho là cho phép nó mang theo radar có kích thước và trọng lượng đáng kể, tải trọng vũ khí lớn, đồng thời sở hữu tầm hoạt động vượt trội.
Máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 của Trung Quốc thực hiện cú ngoặt 90 độ trong chưa đầy 2 giây. (Ảnh: MW)
Ban đầu, kích thước và cấu hình khác thường của máy bay khiến nhiều người đặt câu hỏi về khả năng vận hành, đặc biệt là tính cơ động trên không. Đoạn phim xuất hiện hồi tháng 6/2026 đã cho thấy mẫu tiêm kích này có thể thực hiện những thao tác bay linh hoạt. Đoạn video mới nhất tiếp tục bổ sung bằng chứng đáng chú ý khi lần đầu ghi lại cảnh máy bay thực hiện những cú ngoặt gấp với góc chuyển hướng lên tới 90 độ.
Đáng chú ý, khả năng này càng gây ấn tượng bởi máy bay không được trang bị cánh đuôi ngang như các tiêm kích truyền thống. Bộ phận này thường đảm nhiệm vai trò kiểm soát chuyển động, duy trì ổn định và giúp máy bay nhanh chóng thay đổi tư thế khi cơ động. Việc loại bỏ cánh đuôi ngang vì thế khiến các nhà thiết kế phải tìm ra giải pháp khác để duy trì khả năng điều khiển, đặc biệt trong những tình huống máy bay thực hiện thao tác ở cường độ cao.
Bù lại, cấu hình không đuôi mang đến lợi thế quan trọng về khả năng tàng hình. Việc loại bỏ các bề mặt cánh đuôi có thể giúp giảm đáng kể diện tích phản xạ radar, đồng thời hạn chế nguy cơ bị phát hiện bởi một số loại radar băng tần cao. Đây được xem là lợi thế mà những tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm như F-35 của Mỹ và J-20 của Trung Quốc khó đạt được ở mức tương đương.
Để khắc phục hạn chế về khả năng điều khiển, các nhà thiết kế được cho là đã phát triển hệ thống phần mềm điều khiển bay tiên tiến, kết hợp với những bề mặt điều khiển được tích hợp trực tiếp vào cánh. Sự phối hợp giữa phần mềm và các bề mặt khí động học này giúp máy bay duy trì độ ổn định, phản ứng chính xác với thao tác điều khiển và thực hiện những cú cơ động mạnh dù không có cánh đuôi ngang.
Đây là bài toán kỹ thuật đặc biệt phức tạp. Các bề mặt điều khiển trên cánh phải tạo ra đủ lực và khả năng kiểm soát để bù đắp cho phần chức năng vốn do cánh đuôi ngang đảm nhiệm. Những hình ảnh thử nghiệm được công bố hồi tháng 6/2026 là dấu hiệu đầu tiên cho thấy Trung Quốc đã đạt được bước tiến đáng kể trong việc giải quyết vấn đề này. Video mới nhất tiếp tục cho thấy mẫu máy bay Thành Đô có thể thực hiện những thao tác chuyển hướng gấp, thay vì chỉ duy trì các đường bay tương đối ổn định.
Hiện Trung Quốc được đánh giá là quốc gia duy nhất đã công khai thử nghiệm các mẫu tiêm kích thế hệ thứ 6 có cấu hình không đuôi và khả năng cơ động cao. Nước này được cho là đang phát triển 3 mẫu máy bay chiến đấu không đuôi ở giai đoạn nguyên mẫu, trong đó thiết kế của Tập đoàn Máy bay Thành Đô có kích thước và trọng lượng lớn nhất.
Trong khi đó, Mỹ cũng đang theo đuổi các chương trình tiêm kích thế hệ thứ sáu, nổi bật là F-47 thuộc chương trình Không quân Mỹ và F/A-XX dành cho Hải quân Mỹ. Cả 2 dự án vẫn còn cách giai đoạn thử nghiệm bay nhiều năm. Những trở ngại trong quá trình phát triển động cơ khiến F-47 khó có thể chứng minh đầy đủ năng lực bay cho đến đầu thập niên 2030. Trước mắt, máy bay dự kiến sẽ sử dụng một loại động cơ tạm thời trong giai đoạn đầu, thay vì chờ hệ thống động lực thế hệ mới hoàn thiện.
Khả năng Mỹ tạo ra một mẫu tiêm kích không đuôi vừa có mức độ tàng hình vừa đạt hiệu suất cơ động tương đương thiết kế của Trung Quốc vẫn là câu hỏi chưa có lời giải. Hình ảnh chính thức duy nhất về F-47 được công bố cho đến nay cho thấy máy bay có cấu hình cánh mũi, dường như nhằm bù đắp cho việc thiếu cánh đuôi đứng. Cách bố trí này có thể giúp cải thiện khả năng điều khiển, nhưng được cho là khó đạt mức tàng hình tương đương với các thiết kế tiêm kích mới của Trung Quốc.
