Theo Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, máy bay thuộc Bộ Tư lệnh Căn cứ Không quân phản lực số 9 tại Balıkesir đã mất liên lạc vô tuyến ngay sau khi cất cánh vào khoảng 1 giờ sáng. Lực lượng tìm kiếm – cứu hộ được triển khai khẩn cấp, song phi công không qua khỏi. Nguyên nhân vụ rơi hiện vẫn đang được điều tra.
Máy bay chiến đấu F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ bị rơi. (Nguồn: RT)
F-16 – Xương sống của Không quân Thổ Nhĩ Kỳ
Thổ Nhĩ Kỳ hiện là quốc gia vận hành F-16 lớn nhất ngoài Mỹ. Các máy bay chủ yếu là biến thể F-16C/D đời cũ do hãng Lockheed Martin sản xuất. Ankara đang tìm cách nâng cấp đội bay lên chuẩn F-16V với sự hỗ trợ của Washington, nhưng tiến trình này nhiều lần bị chậm trễ vì các vấn đề chính trị và kỹ thuật.
Trong hơn một thập kỷ qua, F-16 Thổ Nhĩ Kỳ liên tục tham gia các chiến dịch quân sự khu vực, từ không kích tại Syria cho đến tham gia chiến dịch do NATO dẫn đầu tại Libya năm 2011. Đây cũng là lực lượng chủ lực trong các cuộc đối đầu căng thẳng với Không quân Syria.
Làn sóng tai nạn F-16 trên thế giới
Vụ việc tại Thổ Nhĩ Kỳ diễn ra trong bối cảnh F-16 liên tục gặp sự cố ở nhiều quốc gia.
Ngày 31/1, Không quân Mỹ xác nhận một chiếc F-16 thuộc Phi đội Tiêm kích số 8 đã rơi xuống biển gần thành phố Gunsan, Hàn Quốc. Đây là vụ tai nạn F-16 thứ ba của Mỹ tại Hàn Quốc trong chưa đầy 9 tháng.
Trước đó, ngày 6/1, một chiếc F-16V của Không quân Đài Loan (Trung Quốc) cũng gặp nạn trong khi huấn luyện thường lệ. Tháng 8/2025, một F-16 của Ba Lan rơi trong buổi trình diễn hàng không gần Radom, miền trung nước này.
Đáng chú ý, tại Ukraine, các báo cáo cho thấy tỷ lệ tổn thất F-16 tương đối cao sau khi loại máy bay này được chuyển giao. Một số nguồn tin cho biết phi công giàu kinh nghiệm từ Mỹ và Hà Lan đã được huy động dưới dạng hợp đồng để hỗ trợ vận hành và huấn luyện.
F-16 không chỉ là tiêm kích đa năng thông thường trong biên chế Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khuôn khổ chia sẻ hạt nhân của NATO, Ankara có thể tiếp cận bom hạt nhân B61-12 của Mỹ trong thời chiến và lực lượng F-16 được huấn luyện để thực hiện nhiệm vụ này nếu cần.
Yếu tố răn đe hạt nhân trong khu vực, bao gồm năng lực của Thổ Nhĩ Kỳ và kho vũ khí hạt nhân được cho là của Israel – từ lâu đã ảnh hưởng mạnh đến cán cân an ninh Trung Đông. Điều này từng góp phần thúc đẩy Syria tìm kiếm các năng lực răn đe riêng cũng như tăng cường hợp tác quốc phòng với Liên Xô trước đây và sau này là Nga.
