Tiêm kích F-47 Mỹ chưa kịp bay đã phải chờ 'thay tim'

Quốc tế
SKĐS - Tiêm kích thế hệ thứ 6 F-47 của Không quân Mỹ dự kiến thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào năm 2028.

Nhiều khả năng F-47 sẽ chưa được trang bị động cơ chu kỳ thích ứng tiên tiến đang được phát triển. Thay vào đó, máy bay sẽ sử dụng một hệ thống động lực tạm thời, trong khi các động cơ thế hệ mới dự kiến chỉ sẵn sàng để tích hợp vào đầu những năm 2030.

Tiêm kích F-47 Mỹ chưa kịp bay đã phải chờ 'thay tim'- Ảnh 1.

Hiện có hai nhà sản xuất hàng không vũ trụ lớn của Mỹ đang cạnh tranh phát triển loại động cơ này, gồm General Electric Aerospace với mẫu XA102 và Pratt & Whitney với mẫu XA103. Cả hai chương trình đều đã vượt qua đợt đánh giá mức độ sẵn sàng lắp ráp (ARR) vào tháng 5/2026. Đây là cột mốc nhằm xác nhận thiết kế, quy trình sản xuất và chuỗi cung ứng đã đủ hoàn thiện để chuyển sang giai đoạn lắp ráp nguyên mẫu.

Pratt & Whitney thông báo hoàn thành đợt đánh giá vào ngày 8/5, sau đó đến lượt General Electric Aerospace vào ngày 11/5. Tuy nhiên, việc đạt được cột mốc này không đồng nghĩa các động cơ đã hoàn tất thử nghiệm hoặc sẵn sàng đưa vào sử dụng trên máy bay.

Khoảng cách giữa thời điểm F-47 bay thử và thời điểm động cơ mới có thể được tích hợp phản ánh những thách thức đáng kể mà ngành công nghiệp hàng không quân sự Mỹ đang phải đối mặt. Washington đã không phát triển một động cơ tiêm kích hoàn toàn mới trong hơn 35 năm. Động cơ F119 dành cho F-22 thực hiện chuyến bay thử đầu tiên vào năm 1990, trong khi F135 của F-35 về cơ bản là một thiết kế phát triển từ nền tảng công nghệ trước đó.

Sự suy giảm đáng kể của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc cũng làm dấy lên những nghi ngại về khả năng hoàn thành chương trình động cơ mới đúng tiến độ. Những khó khăn mà động cơ F135 gặp phải là một ví dụ đáng chú ý. Được phát triển để trang bị cho tiêm kích F-35, động cơ này đã phát sinh nhiều vấn đề kỹ thuật, góp phần làm giảm đáng kể tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu của đội máy bay.

Không quân Mỹ đang chuẩn bị cho khả năng tích hợp các động cơ thế hệ mới vào khoảng năm 2030. Các kế hoạch ngân sách cũng dự kiến dành nguồn tài trợ đáng kể cho chương trình trong nửa sau thập kỷ này. Lực lượng này chưa công bố chính xác loại động cơ tạm thời sẽ được sử dụng trên những chiếc F-47 đầu tiên, cũng như liệu các máy bay thử nghiệm ban đầu có được thay thế động cơ sau khi XA102 hoặc XA103 hoàn thiện hay không.

Áp lực phát triển F-47 càng gia tăng sau khi Trung Quốc công bố vào tháng 12/2024 rằng nước này đã đưa hai mẫu máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 hoàn toàn khác biệt vào thử nghiệm bay. Diễn biến này được cho là đã đi trước khoảng bốn năm so với kế hoạch của Mỹ, tạo thêm sức ép đối với chương trình phát triển tiêm kích mới của Washington.

Những giới hạn về chi phí có thể khiến F-47 không đạt được một số đặc điểm về kích thước, tầm bay và quy mô radar như mẫu máy bay thế hệ thứ 6 do Tập đoàn Thành Đô của Trung Quốc phát triển. Dù có kích thước và trọng lượng lớn, máy bay Trung Quốc đã nhiều lần thể hiện khả năng cơ động rất cao trong các màn trình diễn bay. Điều này đi ngược lại những đánh giá ban đầu của một số chuyên gia phương Tây, vốn cho rằng thiết kế không đuôi của Trung Quốc có thể thiên về vai trò máy bay ném bom hoặc tấn công hơn là tiêm kích chuyên giành ưu thế trên không.

Trong cuộc cạnh tranh này, XA102 và XA103 được xem là những công nghệ then chốt đối với tham vọng phát triển F-47. Cả hai đều thuộc loại động cơ chu kỳ thích ứng, có khả năng thay đổi đặc tính vận hành để cân bằng giữa hiệu quả nhiên liệu, lực đẩy và khả năng quản lý nhiệt.

So với động cơ tiêm kích thông thường, công nghệ chu kỳ thích ứng cho phép máy bay linh hoạt hơn trong việc chuyển đổi giữa chế độ bay hành trình tiết kiệm nhiên liệu và chế độ hoạt động cần hiệu suất cao. Nhờ đó, F-47 có thể mở rộng bán kính tác chiến, kéo dài thời gian hoạt động trên không và duy trì khả năng vận hành hiệu quả trong những nhiệm vụ đòi hỏi cường độ cao.

Một lợi thế quan trọng khác là khả năng cung cấp thêm năng lượng điện cho các hệ thống trên máy bay, đặc biệt là radar, cảm biến tiên tiến và những thiết bị điện tử công suất lớn. Đây là yếu tố ngày càng quan trọng đối với tiêm kích thế hệ mới, khi năng lực xử lý thông tin và tích hợp nhiều hệ thống cảm biến trở thành một phần cốt lõi của khả năng tác chiến.

Những đặc điểm này đặc biệt phù hợp với yêu cầu hoạt động của F-47 tại khu vực Thái Bình Dương, nơi các nhiệm vụ có thể diễn ra trên những khoảng cách rất xa. Tuy nhiên, những màn trình diễn cơ động của các mẫu máy bay thế hệ thứ 6 Trung Quốc cũng đặt ra tiêu chuẩn cao hơn cho chương trình của Mỹ.

Để duy trì lợi thế trong cuộc cạnh tranh, Washington không chỉ cần hoàn thiện một hệ thống động lực tiên tiến mà còn phải đạt được những bước tiến đáng kể về công nghệ điều khiển bay.

Tiêm kích F-47 Mỹ chưa kịp bay đã phải chờ 'thay tim'- Ảnh 2.Tiêm kích F-47 Mỹ có thiết kế kỳ lạ ẩn chứa lợi thế lớn

SKĐS - Chương trình tiêm kích thế hệ sáu F-47 NGAD của Boeing đang thu hút sự chú ý, sau khi xuất hiện những hình ảnh được cho là chụp một nguyên mẫu bay thử gần Khu vực 51 (Mỹ).


(theo MW, AR)
Ý kiến của bạn