Sự xuất hiện của F-35 tại Ấn Độ sẽ tạo cơ hội để lực lượng không quân hai nước trực tiếp huấn luyện cùng một dòng tiêm kích thế hệ thứ 5.
Máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 Su-57 Nga và máy bay chiến đấu F-35 của Không quân Mỹ được trưng bày tại triển lãm hàng không Aero India 2025. (Ảnh: Sp)
F-35 dự kiến tham gia cuộc tập trận không quân đa quốc gia Tarang Shakti 2026, bắt đầu ngày 26/9 tại căn cứ không quân Jodhpur ở bang Rajasthan và kéo dài đến ngày 12/10. Căn cứ này nằm cách biên giới Pakistan khoảng 200 km.
Trong khuôn khổ cuộc tập trận, F-35 Mỹ sẽ hoạt động cùng nhiều loại máy bay chiến đấu đang được Không quân Ấn Độ vận hành, gồm Su-30MKI, Rafale, Tejas và Mirage 2000. Pháp cũng triển khai Rafale tham gia sự kiện, trong khi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) góp mặt với F-16.
F-35 mang đến trải nghiệm mà Ấn Độ chưa từng có
Sự hiện diện của F-35 có ý nghĩa đặc biệt đối với Không quân Ấn Độ bởi cả Ấn Độ và Pháp hiện chưa vận hành tiêm kích thế hệ thứ năm trong biên chế.
F-35 được phát triển xoay quanh khả năng giảm đáng kể tín hiệu radar, kết hợp cảm biến tiên tiến và khả năng chia sẻ dữ liệu trong một mạng lưới tác chiến. Vì vậy, cuộc tập trận có thể giúp phi công và các sĩ quan lập kế hoạch tác chiến của Ấn Độ quan sát trực tiếp cách một tiêm kích tàng hình phối hợp với các máy bay khác trong một lực lượng lớn.
Một nội dung đáng chú ý khác là cách F-35 thu thập, xử lý và chia sẻ dữ liệu cảm biến với các lực lượng khác, cũng như ảnh hưởng của đặc tính giảm tín hiệu radar đến cách tổ chức các hoạt động tác chiến trên không.
Phó Tham mưu trưởng Không quân Ấn Độ, Tướng Ashutosh Dixit, cho biết mục tiêu của Tarang Shakti không phải để chứng minh những gì Ấn Độ đã biết mà là tìm ra những điều lực lượng này vẫn cần học hỏi.
Ông cho rằng sự tham gia của các lực lượng không quân nước ngoài cho phép Ấn Độ kiểm chứng những giả định hiện có, đánh giá lại các quy trình và tìm hiểu những phương thức khác nhau để khai thác sức mạnh không quân.
Đối với Mỹ, cuộc tập trận cũng mang lại cơ hội đáng kể khi F-35 có thể hoạt động cùng Su-30MKI, dòng tiêm kích thế hệ 4+ có nguồn gốc từ Nga. Các biến thể Su-30 tương tự đang được nhiều quốc gia sử dụng, trong đó có Nga, Algeria và Belarus.
F-35 từng xuất hiện tại Ấn Độ
Đây không phải lần đầu F-35 đặt chân tới Ấn Độ. Một chiếc F-35 từng hạ cánh tại nước này vào tháng 2/2025 để tham dự triển lãm hàng không Aero India, cùng với Su-57 của Nga.
Khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẵn sàng chào bán F-35 cho Ấn Độ trong nỗ lực mở rộng xuất khẩu vũ khí của Mỹ. Tuy nhiên, khả năng thương vụ này tiến triển được đánh giá là khó khăn, trong đó có những vấn đề liên quan đến chính trị và quyền kiểm soát việc sử dụng hệ thống vũ khí.
Mỹ áp đặt nhiều quy định đối với việc vận hành các máy bay chiến đấu do nước này sản xuất. Những hạn chế này được cho là còn nghiêm ngặt hơn đối với F-35, một hệ thống có mức độ tích hợp cao với mạng lưới hậu cần và bảo đảm kỹ thuật của Mỹ, trong đó có các nền tảng ALIS và ODIN.
Su-57 trở thành lựa chọn đáng chú ý của New Delhi
Trong khi F-35 của Mỹ và các tiêm kích thế hệ thứ năm của Trung Quốc được cho là gặp những rào cản về chính trị đối với khả năng Ấn Độ mua sắm, Su-57 của Nga được xem là một lựa chọn khả thi hơn trong ngắn hạn nếu New Delhi muốn sở hữu tiêm kích thế hệ thứ năm.
Cuối tháng 1, các cuộc đàm phán giữa Nga và Ấn Độ về khả năng sản xuất Su-57 theo giấy phép được xác nhận đã bước vào giai đoạn kỹ thuật nâng cao. Điều này làm dấy lên khả năng Su-57 có thể được đưa vào các phi đội tiền tuyến của Ấn Độ và được tùy chỉnh đáng kể để phù hợp với yêu cầu trong nước.
Một đề xuất đáng chú ý được cho là đã được Bộ Quốc phòng Nga đưa ra vào tháng 6/2025, theo đó Moscow có thể cung cấp cho Ấn Độ quyền tiếp cận đầy đủ mã nguồn của Su-57. Nếu được thực hiện, điều này sẽ tạo điều kiện để phía Ấn Độ tham gia sâu hơn vào quá trình tích hợp và tùy chỉnh hệ thống.
Một trong những yêu cầu được cho là quan trọng của Bộ Quốc phòng Ấn Độ là phát triển biến thể Su-57 hai chỗ ngồi. Nga hiện đã phát triển Su-57D và nguyên mẫu của biến thể này thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 19/5.
Biến thể hai chỗ ngồi có thể mở ra khả năng đáp ứng những yêu cầu riêng của Ấn Độ nếu các cuộc đàm phán về sản xuất và tùy chỉnh Su-57 tiếp tục đạt tiến triển.
Việc F-35 lần đầu tham gia một cuộc tập trận tại Ấn Độ diễn ra đúng lúc New Delhi đang tìm kiếm hướng đi cho chương trình tiêm kích thế hệ thứ năm của riêng mình.
Tarang Shakti vì vậy không chỉ là cơ hội để các lực lượng không quân trao đổi kinh nghiệm tác chiến. Đối với Ấn Độ, việc trực tiếp huấn luyện cùng F-35 cũng cho phép các phi công và nhà hoạch định quân sự quan sát một hệ thống tiêm kích thế hệ thứ năm của Mỹ trong môi trường diễn tập thực tế.
Các cuộc đàm phán với Nga lại mở ra một hướng tiếp cận khác, khi New Delhi được cho là muốn có mức độ tham gia và tùy chỉnh sâu hơn đối với Su-57, thay vì chỉ mua máy bay hoàn chỉnh từ nước ngoài.
