Ông Caine cho biết, các tiêm kích F-16 của Ukraine đã giành được chiến thắng không chiến đầu tiên được xác nhận trước một máy bay có người lái của Nga. Dù không nêu rõ loại máy bay bị bắn hạ, nhiều nguồn tin phương Tây cho rằng ông đang nhắc đến vụ một chiếc Su-35 của Không quân Vũ trụ Nga bị mất hôm 8/7.
Máy bay chiến đấu Su-35 (trên) và F-16. (Ảnh: MW)
Tuyên bố của Tướng Caine cũng đặt ra nhiều câu hỏi, bởi trước đó nhiều nguồn tin cho rằng chiếc Su-35 nói trên có thể đã bị hệ thống phòng không Patriot bắn hạ chứ không phải trong một trận không chiến. Trong bối cảnh đó, việc xác định nguyên nhân thực sự dẫn đến vụ bắn hạ vẫn còn gây tranh cãi.
Một trong những lý do khiến giới phân tích thận trọng là năng lực của các tiêm kích F-16 mà Ukraine đang sử dụng. Không quân Ukraine hiện không vận hành các biến thể F-16 Block 70/72 hiện đại hay phiên bản F-16V được nâng cấp sâu, mà chủ yếu tiếp nhận những chiếc F-16 đời cũ có nguồn gốc từ thời Chiến tranh Lạnh.
Các máy bay này sử dụng radar thế hệ cũ với hiệu suất thấp hơn đáng kể so với radar trên các tiêm kích Nga như Su-35 hay Su-30. Kích thước radar nhỏ hơn nhiều khiến khả năng phát hiện mục tiêu ở cự ly xa, chống nhiễu điện tử và tác chiến ngoài tầm nhìn đều bị hạn chế. Đây được xem là bất lợi lớn nếu phải đối đầu trực tiếp với các tiêm kích hiện đại của Nga.
Việc một chiếc F-16 bắn hạ Su-35 không phải là điều bất khả thi. Tuy nhiên, để làm được điều đó cần hội đủ nhiều điều kiện thuận lợi. Một yếu tố quan trọng là các F-16 của Ukraine được cho là không được trang bị đầy đủ khả năng kết nối dữ liệu Link 16. Điều này khiến chúng khó chia sẻ hoặc tiếp nhận dữ liệu mục tiêu từ các hệ thống khác như máy bay cảnh báo sớm hay tổ hợp phòng không Patriot, từ đó làm giảm đáng kể nhận thức tình huống trên chiến trường.
Nếu được tích hợp đầy đủ mạng liên kết dữ liệu hiện đại, những hạn chế về radar của F-16 có thể được bù đắp đáng kể. Với cấu hình hiện nay, khả năng tác chiến của các máy bay này vẫn bị đánh giá thấp hơn so với các tiêm kích chủ lực của Nga. Chính các quan chức Ukraine trước đây cũng nhiều lần thừa nhận F-16 mà họ tiếp nhận khó có thể sánh với Su-35 về năng lực tổng thể.
Trong hơn 4 năm xung đột, Không quân Ukraine hầu như chưa ghi nhận những chiến thắng không chiến đáng chú ý trước các máy bay có người lái của Nga. Thành công nổi bật nhất chủ yếu đến từ việc sử dụng máy bay không người lái để tấn công trực thăng hoặc các mục tiêu khác.
Ngay cả các tiêm kích Su-27 của Ukraine được nhiều chuyên gia đánh giá có năng lực không chiến tốt hơn các biến thể F-16 đời cũ, cũng đã chịu nhiều tổn thất kể từ giai đoạn đầu của cuộc xung đột. Điều này càng khiến tuyên bố về việc một chiếc F-16 bắn hạ Su-35 trở thành chủ đề gây nhiều tranh luận.
Cũng không loại trừ khả năng phát biểu của Tướng Dan Caine đề cập đến việc F-16 bắn hạ một loại máy bay khác của Nga chứ không phải Su-35. Tuy nhiên, việc nhiều phương tiện truyền thông phương Tây nhanh chóng liên hệ tuyên bố này với vụ Su-35 bị mất ngày 8/7, đã góp phần tạo nên nhận định rằng F-16 Ukraine vừa đánh bại một trong những tiêm kích mạnh nhất của Nga.
