Ngoài các tiêm kích F-16, Mỹ còn huy động một máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-3 Sentry xuất phát từ căn cứ liên hợp Elmendorf-Richardson, cùng nhiều máy bay tiếp dầu KC-135 Stratotanker của Mỹ và một máy bay tiếp dầu CC-150 Polaris của Canada.
Tiêm kích F-16 của Mỹ. (Ảnh: MW)
Lực lượng hỗ trợ này đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với F-16. Đây là dòng tiêm kích có radar tương đối nhỏ và năng lực phát hiện mục tiêu hạn chế hơn so với nhiều máy bay chiến đấu thế hệ thứ tư khác. F-16 cũng có tầm hoạt động ngắn, khiến việc duy trì hiện diện tại những khu vực xa xôi như quần đảo Aleutian phụ thuộc đáng kể vào khả năng tiếp dầu trên không và hỗ trợ từ các máy bay chuyên dụng.
Việc Eareckson trở lại trạng thái sẵn sàng chiến đấu đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với vai trò của căn cứ trong nhiều thập niên gần đây.
Trong Chiến tranh Lạnh, Eareckson từng là nơi hỗ trợ các đơn vị tiêm kích F-4 và F-15 thực hiện nhiệm vụ phòng không, nhằm đối phó với hoạt động của Không quân Liên Xô tại khu vực Bắc Thái Bình Dương. Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, các hoạt động quân sự tại đây giảm dần. Tiêm kích F-4 cũng đã bị loại khỏi biên chế, trong khi quy mô lực lượng F-15 được cắt giảm đáng kể.
F-16 vẫn được sử dụng rộng rãi nhờ chi phí vận hành và yêu cầu bảo dưỡng thấp hơn nhiều dòng tiêm kích khác. Những ưu điểm về chi phí không đồng nghĩa loại máy bay này có thể đáp ứng đầy đủ các yêu cầu tác chiến trong môi trường hiện đại, đặc biệt khi phải đối phó với những mục tiêu có công nghệ tiên tiến.
Việc khôi phục hoạt động tại Eareckson diễn ra trong bối cảnh Mỹ phải đối mặt với thách thức ngày càng lớn từ lực lượng không quân chiến lược của Nga và Trung Quốc.
Đối với Nga, dù chương trình phát triển máy bay ném bom tàng hình thế hệ mới PAK DA bị trì hoãn nghiêm trọng, Moscow vẫn đang tìm cách củng cố năng lực của dòng máy bay ném bom chiến lược Tu-160.
Khi Liên Xô tan rã, Nga chỉ còn chưa đến 20 chiếc Tu-160 đang hoạt động. Nước này đã khôi phục hoạt động sản xuất dòng máy bay này với phiên bản Tu-160M được nâng cấp. Bên cạnh cải tiến máy bay, Nga cũng phát triển nhiều loại đạn dược mới, hứa hẹn mở rộng khả năng tấn công và nâng cao hiệu quả tác chiến của lực lượng máy bay ném bom chiến lược.
Tháng 7/2024, Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc lần đầu tiên triển khai máy bay ném bom chiến lược H-6 trong một nhiệm vụ ngoài khơi Alaska. Các máy bay tầm trung này hoạt động từ những căn cứ tại Nga và có thể nhận hỗ trợ tiếp dầu trên không.
Dòng H-6 có khả năng mang nhiều loại tên lửa không đối đất, trong đó có những vũ khí được đánh giá là tương đối tiên tiến. Đáng chú ý, biến thể H-6N còn có khả năng thực hiện các nhiệm vụ tấn công nhằm vào Alaska từ những căn cứ trên lãnh thổ Trung Quốc đại lục, với nhu cầu tiếp dầu trên không tương đối hạn chế.
F-16 có những hạn chế về tầm hoạt động và năng lực cảm biến, trong khi hệ thống radar trên E-3 Sentry được đánh giá đã lạc hậu khi phải phát hiện và theo dõi các mục tiêu tàng hình hiện đại.
Một trong những giải pháp được đề cập là thay thế F-16 bằng tiêm kích F-15EX và từng bước thay thế E-3 bằng máy bay cảnh báo sớm E-7. Việc đưa hai dòng máy bay này vào biên chế được kỳ vọng sẽ giúp Mỹ xây dựng thế trận phòng không hiện đại và hiệu quả hơn.
F-15EX có năng lực tác chiến và tải trọng vũ khí lớn hơn F-16, trong khi E-7 được phát triển với hệ thống cảm biến và radar hiện đại hơn, phù hợp hơn với yêu cầu phát hiện, theo dõi các mục tiêu trên không trong môi trường tác chiến phức tạp.
