Không chỉ gây các biến chứng, thủy đậu còn có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe, trong khi tiêm chủng vẫn được xem là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay.
Thông tin được chia sẻ tại Hội thảo khoa học "Thủy đậu – Vắc xin thế hệ 2 chủng MAV/06 và những cập nhật của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)" do Hội Y học Dự phòng Việt Nam phối hợp cùng NAVIVA Group và GC Biopharma (Hàn Quốc) tổ chức tại Hà Nội.
Thủy đậu không đơn giản là bệnh nhẹ
Theo PGS.TS.BS Phạm Quang Thái, Phó Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, nhiều người vẫn có tâm lý chủ quan khi nhắc đến bệnh thủy đậu. Tuy nhiên trên thực tế, đây là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến trên thế giới.
Ông cho biết, mỗi năm toàn cầu ghi nhận khoảng 4,2 triệu ca nhập viện và khoảng 4.200 trường hợp tử vong liên quan đến thủy đậu. Đáng chú ý, khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang ghi nhận xu hướng gia tăng các ca bệnh ở người trưởng thành, kéo theo nguy cơ biến chứng nặng cao hơn.
"Thủy đậu có thể gây ra các biến chứng trên nhiều cơ quan như da, hệ hô hấp và hệ thần kinh. Những đối tượng có nguy cơ cao bao gồm trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai, người lớn chưa từng mắc thủy đậu và người suy giảm miễn dịch", PGS.TS.BS Phạm Quang Thái cho biết.
Không chỉ dừng lại ở giai đoạn cấp tính, virus Varicella-Zoster sau khi gây bệnh có thể tồn tại âm thầm trong các hạch thần kinh nhiều năm. Khi hệ miễn dịch suy giảm, virus có thể tái hoạt động và gây bệnh zona thần kinh.
Theo các chuyên gia, đây là một trong những lý do khiến thủy đậu cần được nhìn nhận đúng mức như một vấn đề sức khỏe cộng đồng thay vì chỉ là bệnh phát ban thông thường ở trẻ em.
Điều trị còn nhiều thách thức, phòng bệnh vẫn là giải pháp tối ưu
Là người trực tiếp điều trị các ca bệnh nặng, TS.BS Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết thủy đậu hiện vẫn thường xuyên nằm trong nhóm 10 bệnh truyền nhiễm có số mắc cao tại Việt Nam, xuất hiện quanh năm và phân bố tại tất cả 63 tỉnh, thành.
TS.BS Đỗ Thiện Hải khuyến cáo trẻ em và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nên được tiêm phòng đầy đủ nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh.
Theo TS.BS Đỗ Thiện Hải, nhiều trường hợp nhập viện với diễn biến nặng như thủy đậu bội nhiễm, thủy đậu xuất huyết, hoại tử da hoặc các biến chứng thần kinh, hô hấp.
"Hiện nay chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu tối ưu đối với thủy đậu. Vì vậy, tiêm vắc xin vẫn là giải pháp hiệu quả nhất nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế biến chứng và giảm gánh nặng cho hệ thống y tế", ông nhấn mạnh.
Chuyên gia này cũng khuyến cáo trẻ em và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nên được tiêm phòng đầy đủ nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như các hậu quả sức khỏe có thể xảy ra.
Tại hội thảo, GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương nhấn mạnh rằng tiêm chủng không chỉ bảo vệ người được tiêm mà còn góp phần bảo vệ những người chưa đủ điều kiện tiêm hoặc có chống chỉ định với vắc xin.
Theo ông, khi tỷ lệ bao phủ tiêm chủng không đạt yêu cầu, nguy cơ bùng phát dịch bệnh sẽ gia tăng, kéo theo nhiều hệ lụy về kinh tế - xã hội và tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế.
Ông cũng cho biết mặc dù vắc xin thủy đậu đã được sử dụng trên thế giới hơn 30 năm, song việc cập nhật các công nghệ sản xuất mới, dữ liệu hiệu quả bảo vệ, cách sử dụng và bảo quản vẫn luôn là vấn đề được giới chuyên môn quan tâm.
Vắc xin thủy đậu thế hệ 2 MAV/06 - thêm lựa chọn mới trong phòng bệnh
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là các dữ liệu khoa học liên quan đến vắc xin thủy đậu thế hệ 2 chủng MAV/06 do GC Biopharma (Hàn Quốc) nghiên cứu,phát triển và NAVIVA Group phân phối.
Theo PGS.TS.BS Phạm Quang Thái, điểm quan trọng của vắc xin này là mang đến thêm một lựa chọn cho bác sĩ và phụ huynh trong công tác tiêm chủng.
"Đối với bất kỳ loại vắc xin nào, yếu tố được người dân quan tâm hàng đầu vẫn là tính an toàn. Vắc xin MAV/06 đã có đầy đủ dữ liệu về hiệu quả và độ an toàn, đồng thời được WHO công nhận. Điều này giúp các bác sĩ có thêm cơ sở khoa học trong tư vấn và chỉ định tiêm chủng", ông cho biết.
Theo các dữ liệu được công bố, chủng MAV/06 được phát triển từ virus lưu hành tại Hàn Quốc nhưng có khả năng tạo miễn dịch chéo đối với nhiều chủng virus thủy đậu đang lưu hành trên thế giới, bao gồm cả các chủng lưu hành tại Việt Nam.
Các nghiên cứu cho thấy hiệu quả bảo vệ sau hai liều tiêm có thể đạt trên 98%.
Xu hướng vắc xin không chứa kháng sinh
Một trong những điểm nổi bật của vắc xin thủy đậu thế hệ 2 MAV/06 là được sản xuất theo quy trình không sử dụng kháng sinh.
Theo TS.BS Đỗ Tuấn Đạt, Cố vấn Y khoa Cấp cao của NAVIVA Group, đây là xu hướng phát triển phù hợp với các tiêu chuẩn an toàn ngày càng cao trong lĩnh vực sản xuất vắc xin.
PGS.TS.BS Phạm Quang Thái nhấn mạnh: "Việc loại bỏ kháng sinh khỏi quy trình sản xuất là xu hướng phát triển vắc xin hiện đại nhằm nâng cao hơn nữa tiêu chuẩn an toàn trong tiêm chủng.
Việc loại bỏ kháng sinh khỏi thành phần vắc xin giúp giảm thiểu thêm một yếu tố nguy cơ liên quan đến dị ứng và phản vệ, đặc biệt ở trẻ có tiền sử mẫn cảm với kháng sinh. Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần tạo nên hồ sơ an toàn tốt của vắc xin, với tỷ lệ tác dụng không mong muốn thấp theo các dữ liệu nghiên cứu hiện có", PGS.TS.BS Phạm Quang Thái nhận định.
Theo ông, công nghệ này không chỉ giúp tăng thêm sự yên tâm cho phụ huynh mà còn hỗ trợ bác sĩ thuận lợi hơn trong quá trình sàng lọc và chỉ định tiêm chủng đối với những trường hợp có tiền sử dị ứng kháng sinh.
Từ góc độ nghiên cứu quốc tế, PGS.TS.BS Hyun Mi Kang, chuyên gia bệnh truyền nhiễm nhi khoa tại Bệnh viện Nhi Boston thuộc Đại học Harvard cho biết các dữ liệu hiện có về tính sinh miễn dịch cho thấy vắc xin MAV/06 tạo đáp ứng miễn dịch không thua kém các vắc xin thủy đậu chủng Oka đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới.
Theo bà, hiệu quả bảo vệ ước tính sau mũi tiêm đầu tiên đạt khoảng 80-85%, và có thể tăng lên từ 92-98% sau khi hoàn thành đủ hai liều.
Đồng hành nâng cao nhận thức phòng bệnh trong cộng đồng
Đại diện đơn vị đồng tổ chức, BS Lê Phước Thi, Chủ tịch kiêm CEO NAVIVA Group cho biết hội thảo không chỉ là diễn đàn cập nhật kiến thức chuyên môn mà còn là cơ hội kết nối giữa các chuyên gia trong và ngoài nước nhằm chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong công tác phòng chống bệnh truyền nhiễm.
"Chúng tôi kỳ vọng những thông tin khoa học được chia sẻ tại hội thảo sẽ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh thủy đậu, cũng như vai trò của tiêm chủng trong bảo vệ sức khỏe trẻ em và người dân", ông nói.
Trong bối cảnh thủy đậu vẫn là bệnh truyền nhiễm phổ biến với nguy cơ gây biến chứng, các chuyên gia đều thống nhất rằng tiêm chủng đầy đủ vẫn là giải pháp hiệu quả, bền vững và tiết kiệm nhất để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Sự xuất hiện của các công nghệ sản xuất vắc xin thế hệ mới, trong đó có vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 của GC Biopharma, được kỳ vọng sẽ góp phần mở rộng thêm các lựa chọn phòng bệnh an toàn cho người dân.
Thu Hiền