Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp và cuộc chạy đua với thời gian đưa đồng đội trở về

Hơn 40 năm sau những trận chiến ác liệt tại mặt trận Vị Xuyên, nhiều cán bộ, chiến sĩ vẫn nằm lại giữa núi rừng, chưa được tìm thấy và xác định danh tính. Trên những điểm cao từng là chiến trường năm xưa, hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ vẫn được những người lính hôm nay bền bỉ thực hiện.

Trong số đó có Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp, Phó đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang. Cùng đồng đội vượt qua những vách đá hiểm trở, những khu vực còn sót lại vật liệu nổ, anh luôn tâm niệm mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy là thêm một phần hy vọng cho những gia đình đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.

Trong cuộc trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp cùng các cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu tại Vị Xuyên chia sẻ về những khó khăn, những khoảnh khắc xúc động và tâm nguyện đưa đồng đội trở về.

Vượt núi, phá đá, chạy đua với thời gian

PV: Thưa đồng chí, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại mặt trận Vị Xuyên (Tuyên Quang) hiện gặp những khó khăn như thế nào?

Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp: Công việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Vị Xuyên gặp rất nhiều khó khăn. Phần lớn các vị trí tìm kiếm nằm trên những điểm cao, địa hình hiểm trở, nhiều vách đá, hang sâu. Có những khu vực chúng tôi phải phá đá, mở đường mới có thể tiếp cận để tổ chức tìm kiếm.

Bên cạnh đó, vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh luôn tiềm ẩn nguy hiểm. Thời tiết cũng là một trở ngại lớn, đặc biệt vào những ngày mưa, đường núi trơn trượt, việc di chuyển và triển khai nhiệm vụ càng khó khăn hơn.

Sau hơn 40 năm, dấu tích chiến trường đã thay đổi nhiều. Vì vậy, chúng tôi phải kết hợp thông tin do các cựu chiến binh cung cấp với hồ sơ, tài liệu của những trận đánh năm xưa để xác định từng vị trí tìm kiếm.

Dù gian khổ, nguy hiểm, chúng tôi luôn xác định đây là nhiệm vụ thiêng liêng, cao cả, là "mệnh lệnh từ trái tim". Toàn đội quyết tâm vượt qua mọi khó khăn để đưa các liệt sĩ trở về.

PV: Trong hành trình tìm kiếm, có kỷ niệm nào khiến đồng chí nhớ nhất?

Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp: Có một kỷ niệm tại điểm A4 mà tôi không thể quên. Khi chúng tôi đang chuẩn bị quy tập hài cốt liệt sĩ thì trời bất ngờ đổ mưa.

Trong tình huống đó, các đồng chí trong đội nhanh chóng tìm cách che chắn, bảo vệ hài cốt các liệt sĩ. Mỗi người đứng một góc, như những cái cây che chở cho các bác, các anh để đưa các liệt sĩ trở về.

Đó là một trong những khoảnh khắc khiến tôi xúc động nhất. Giữa điều kiện khó khăn, mọi người đều có chung suy nghĩ phải bảo vệ, gìn giữ hài cốt các liệt sĩ bằng tất cả sự trân trọng.

PV: Với vai trò người trực tiếp chỉ huy, điều gì khiến đồng chí trăn trở nhất lúc này?

Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp: Điều chúng tôi trăn trở nhất là thời gian không còn nhiều. Chúng tôi đang chạy đua với thời gian, từng giờ, từng ngày, từng phút để tìm kiếm các liệt sĩ còn nằm lại.

Hiện nay, chúng tôi đang tận dụng mùa khô để tập trung tìm kiếm tại tất cả những vị trí có thông tin do các cựu chiến binh cung cấp, cũng như từ hồ sơ các trận đánh để lại.

Chúng tôi tiếp tục động viên cán bộ, chiến sĩ tập trung nỗ lực cao nhất, tranh thủ thời gian, khắc phục khó khăn để triển khai tìm kiếm. Tinh thần của chúng tôi là không dừng lại khi vẫn còn thông tin về liệt sĩ.

PV: Điều gì mang lại cho đồng chí động lực lớn nhất để tiếp tục công việc đầy gian nan này?

Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp: Chúng tôi là những người trực tiếp đi tìm kiếm các bác, các chú, các anh nên mỗi khi tìm thấy hài cốt liệt sĩ, ai cũng thực sự xúc động.

Chúng tôi hiểu rằng phía sau mỗi liệt sĩ còn nằm lại là những gia đình vẫn đang khắc khoải chờ đợi thông tin về người thân.

Khi hài cốt liệt sĩ được lấy mẫu sinh phẩm ADN, tiến hành đối sánh để xác định danh tính, chúng tôi càng hy vọng có thể góp phần rút ngắn khoảng thời gian chờ đợi của các gia đình.

Dù đóng góp của mình còn nhỏ bé, chúng tôi luôn mong đưa được nhiều nhất hài cốt các anh trở về với quê hương, với vòng tay đồng đội và về với đất mẹ. Đó cũng là động lực để cán bộ, chiến sĩ trong đội tiếp tục nỗ lực thực hiện nhiệm vụ.

Những người lính năm xưa và tâm nguyện đưa đồng đội trở về

Không chỉ có những cán bộ, chiến sĩ trực tiếp làm nhiệm vụ quy tập, hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Vị Xuyên còn có sự đồng hành của những cựu chiến binh từng chiến đấu trên mảnh đất này.

Hơn 40 năm sau, nhiều người lính năm xưa vẫn trở lại chiến trường cũ, cố gắng nhớ từng trận địa, từng vị trí đồng đội hy sinh để cung cấp thông tin, trực tiếp dẫn đường và phối hợp cùng lực lượng quy tập. Với họ, mỗi đồng đội được tìm thấy là một niềm an ủi, nhưng cũng gợi nhắc những người vẫn còn nằm lại giữa núi rừng.

Cựu chiến binh Phạm Văn Thành, hiện sinh sống tại Hà Nội, từng cùng đồng đội Trần Văn Tiến (quê Thái Bình) phục vụ trong một trung đội DK thuộc Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 876.

Ông Thành chia sẻ, tháng 5/2026, hai ông cùng đội quy tập trở lại điểm cao 685 tìm kiếm đồng đội. Sau hơn một tuần, lực lượng tìm kiếm đã phát hiện, quy tập được khoảng 34 hài cốt liệt sĩ. Chứng kiến những đồng đội sau hơn 40 năm được đưa trở về, ông và các cựu chiến binh không giấu được niềm vui, sự xúc động.

Ngày 12/7/2026, ông tiếp tục cùng đồng đội phối hợp với đội quy tập tìm kiếm tại khu vực điểm D2, thuộc điểm cao 772 và tìm được thêm một số hài cốt liệt sĩ.

Chứng kiến những cán bộ, chiến sĩ đội quy tập vượt địa hình hiểm trở, kiên trì tìm kiếm trên các điểm cao, ông Thành càng trân trọng những nỗ lực ấy. Điều ông trăn trở nhất lúc này là vẫn còn một số đồng đội nằm lại tại khu vực điểm D3, thuộc điểm cao 772. Ông mong tiếp tục đồng hành cùng lực lượng quy tập, sớm đưa những người đồng đội còn lại trở về.

Cùng chung tâm nguyện ấy, cựu chiến binh Nguyễn Tiến Cao, người từng trực tiếp chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên năm 1984, vẫn đau đáu về những đồng đội chưa được tìm thấy.

Trong những năm chiến đấu, ông Cao làm nhiệm vụ truyền đạt, liên lạc cho Đại đội trưởng Trịnh Xuân Hùng tại khu vực điểm cao 685. Nhờ từng trực tiếp tham gia chiến đấu và phòng ngự tại đây, ông còn nhớ vị trí của các trung đội, đại đội hỏa lực cùng một số khu vực có đồng đội hy sinh.

Đây đã là lần thứ ba ông trở lại chiến trường xưa. Mỗi chuyến đi, ông cùng những cựu chiến binh còn sống cố gắng đối chiếu ký ức, xác định từng vị trí chiến đấu, nơi đồng đội ngã xuống để cung cấp thêm thông tin cho lực lượng quy tập.

Theo ông Cao, bản thân ông và đồng chí Trịnh Xuân Hùng vẫn còn tâm nguyện tìm kiếm ba đồng đội nằm lại tại khu vực điểm cao 772 và một đồng đội ở khu vực cửa hầm chỉ huy chưa thể đưa xuống. Dù thời gian đã lùi xa hơn bốn thập kỷ, ông vẫn mong tiếp tục góp sức, chỉ dẫn cho đội quy tập trong những chuyến tìm kiếm sắp tới.

Tâm nguyện chung của những người lính

Những chia sẻ của các cựu chiến binh cho thấy hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Vị Xuyên không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng quy tập mà còn là tâm nguyện đau đáu của những người lính từng vào sinh ra tử trên chiến trường năm xưa.

Giữa núi rừng hiểm trở, ký ức của các cựu chiến binh trở thành nguồn thông tin quý giá, giúp Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp cùng đồng đội từng bước xác định vị trí tìm kiếm, đưa thêm những liệt sĩ trở về.

Với Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp, tâm nguyện lớn nhất vẫn là tìm được thật nhiều hài cốt liệt sĩ, đưa các anh trở về quê hương, về với gia đình và đồng đội.

"Chúng tôi hứa sẽ vượt qua tất cả để tìm các liệt sĩ trở về", anh khẳng định.