Ngày 28/1, tại Hà Nội, tọa đàm "Viết tiếp câu chuyện từ trái tim" được tổ chức, giới thiệu cuốn sách Thương - Câu chuyện tiếp tục từ trái tim và giao lưu với tác giả - PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Sự kiện thu hút sự quan tâm của đông đảo giới chuyên môn, văn nghệ sĩ, độc giả và nhiều bệnh nhân từng được bác sĩ Hiếu trực tiếp điều trị. Chương trình do Nhà xuất bản Nhã Nam phối hợp tổ chức.
Bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu chia sẻ về hành trình nghề nghiệp và những câu chuyện phía sau cuốn sách “Thương - Câu chuyện tiếp tục từ trái tim” tại buổi ra mắt và giao lưu với độc giả.
Viết tiếp câu chuyện từ trái tim người thầy thuốc
Sau cuốn sách đầu tay Câu chuyện từ trái tim ra mắt năm 2021 và nhận được sự yêu mến của đông đảo bạn đọc, Thương là tác phẩm thứ hai của BS. Nguyễn Lân Hiếu - một hành trình tiếp nối sâu lắng hơn, nhiều chiêm nghiệm hơn, được đúc kết từ gần 30 năm gắn bó với nghề y.
Ở vị thế của một bác sĩ lâm sàng, một nhà quản lý bệnh viện và một đại biểu Quốc hội, tác giả có điều kiện quan sát ngành y và đời sống xã hội từ nhiều chiều kích khác nhau. Thương không chỉ kể lại những câu chuyện nghề nghiệp trong phòng can thiệp tim mạch - nơi các bác sĩ giành giật sự sống cho người bệnh bên lằn ranh sinh tử mà còn mở ra những suy tư về con người, về trách nhiệm xã hội và những thách thức của hệ thống y tế hiện nay.
Từ trải nghiệm cá nhân, BS. Nguyễn Lân Hiếu đưa ra những góc nhìn thẳng thắn về các vấn đề nóng của ngành y như bạo hành nhân viên y tế, áp lực nghề nghiệp, sự thiếu hụt cơ chế pháp lý bảo vệ thầy thuốc hay bài toán nâng cao năng lực y tế cơ sở để giảm tải cho tuyến trên. Các vấn đề được tiếp cận với tinh thần xây dựng, kèm theo những gợi mở mang tính thực tiễn.
Theo tác giả, Thương trước hết là yêu thương con người: thương người bệnh, thương đồng nghiệp, thương gia đình và thương đồng bào. Đó là tâm thế mà ông lựa chọn trong suốt cuộc đời hành nghề, dù ở vai trò bác sĩ điều trị, giám đốc bệnh viện hay đại biểu Quốc hội.
Cuốn sách “Thương - Câu chuyện tiếp tục từ trái tim” tập hợp những trải nghiệm nghề nghiệp, suy tư về y đức và trách nhiệm xã hội của bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu.
Bên cạnh những ca bệnh căng thẳng và những khoảnh khắc nghẹt thở trong phòng can thiệp, cuốn sách còn dành dung lượng đáng kể để bàn về chăm sóc sức khỏe cá nhân. Từ thói quen dùng thuốc không đúng chỉ định, tin vào quảng cáo y khoa sai lệch, lạm dụng thực phẩm chức năng đến tâm lý e ngại vắc xin, tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu và lắng nghe cơ thể mình. "Hãy lắng nghe cơ thể. Triệu chứng là chiếc chìa khóa quan trọng của mọi quá trình điều trị", ông chia sẻ.
Không chỉ giới hạn trong lĩnh vực y tế, Thương còn phản ánh những trăn trở của một đại biểu Quốc hội trước các vấn đề xã hội như bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội, giáo dục và chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ trí thức.
Những cuộc hội ngộ xúc động và triết lý làm nghề giản dị
Tại buổi giao lưu, khi được hỏi vì sao trên bìa sách chỉ ghi "bác sĩ" mà không kèm theo học hàm, học vị, BS. Nguyễn Lân Hiếu kể lại câu chuyện từng nghe các bệnh nhân từ quê lên khám nói với nhau: "Ở đây toàn giáo sư, tiến sĩ, không có bác sĩ, mình về thôi".
"Tôi chợt nghĩ, tiến sĩ, thạc sĩ là dành cho nghiên cứu, giáo sư là để giảng dạy. Còn trong phòng bệnh, với người dân, tôi chỉ cần là một bác sĩ", ông chia sẻ. Lựa chọn danh xưng giản dị ấy cũng phản ánh rõ triết lý làm nghề xuyên suốt cuốn sách Thương.
Một trong những khoảnh khắc lắng đọng nhất của sự kiện là phần chia sẻ của các bệnh nhân và người thân. Có những người được BS. Hiếu điều trị từ hàng chục năm trước, có người từ các tỉnh xa lặn lội về Hà Nội chỉ để nói lời cảm ơn. Một bạn trẻ xúc động kể lại: "Chính nhờ bác sĩ mà mẹ cháu mới có một cuộc đời mới". Câu chuyện về ca mổ tim thành công năm nào khiến cả khán phòng lặng đi.
Nhà văn Tạ Duy Anh, một trong những bệnh nhân từng được BS. Hiếu điều trị, cũng có mặt tại sự kiện. Ông khẳng định: "Nếu tôi không gặp BS. Hiếu, chắc chắn hôm nay tôi không có mặt ở đây". Theo nhà văn, điều khiến ông đặc biệt cảm phục không chỉ là chuyên môn, mà còn là tâm thế của một trí thức luôn trăn trở mang những tiến bộ của y học thế giới về phục vụ người Việt. "Thầy thuốc giỏi thì có thể nhiều, nhưng thầy thuốc lớn thì hiếm. Với tôi, anh Hiếu là một thầy thuốc rất lớn", ông nói.
PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu hiện đảm nhiệm đồng thời ba vai trò: khám chữa bệnh, nghiên cứu - giảng dạy và quản lý. Một ngày làm việc của ông thường bắt đầu từ 5 giờ sáng và kết thúc gần nửa đêm. Những khoảng thời gian hiếm hoi trên các chuyến bay trở thành lúc ông ghi lại các suy ngẫm nghề nghiệp, sau này được tập hợp thành cuốn sách Thương.
Chia sẻ về áp lực nghề nghiệp, ông cho rằng bác sĩ Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức, từ thiếu trang thiết bị ở tuyến cơ sở, áp lực cơ chế tài chính, mâu thuẫn với người nhà bệnh nhân cho tới sự thiếu vắng một hành lang pháp lý đủ mạnh để bảo vệ nhân viên y tế. Dù vậy, ông vẫn nhắn nhủ các bác sĩ trẻ giữ vững tình yêu nghề: "Dù khổ đến mấy, mổ thành công một ca là vui cả tuần. Chữa được cho một em bé khỏi bệnh là vui cả tháng. Đó chính là động lực để mình đi tiếp".
Bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu ký tặng sách, trao đổi trực tiếp với bạn đọc bên lề buổi ra mắt.
Không chỉ chạm tới độc giả ngoài ngành, cuốn sách còn tạo được sự đồng cảm sâu sắc với các bác sĩ trẻ. Chia sẻ sau gần hai năm được đồng hành cùng PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Lệ Thanh cho biết, ở người thầy của mình, chị luôn nhìn thấy hình ảnh một thầy thuốc uyên bác nhưng khiêm nhường, nghiêm túc mà đầy nhân hậu.
"Thầy luôn nhắc chúng tôi rằng, một bác sĩ có thể chưa giúp được gì cho người bệnh nhưng tuyệt đối không được làm hại họ. Thầy không chỉ dạy bằng kiến thức chuyên môn, mà còn dạy bằng chính cách thầy sống - dung dị, tận tụy và tử tế", bác sĩ nội trú Lệ Thanh chia sẻ.
Theo bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Lệ Thanh, Thương - Câu chuyện tiếp tục từ trái tim giúp các bác sĩ trẻ nhìn lại nghề y một cách toàn diện hơn - không chỉ có tri thức và thành công, mà còn có áp lực, hoài nghi và những giới hạn khó tránh khỏi. "Nhưng nếu vượt qua được những thử thách ấy, người bác sĩ sẽ tìm thấy vẻ đẹp đặc biệt trên hành trình làm nghề - vẻ đẹp của sự cho đi".
