Theo năm tháng, mẹ cha ta ngày thêm già yếu. Phận làm con luôn ghi nhớ “một lòng thờ mẹ kính cha”. Vậy nhưng, “thờ”, “kính” thế nào, để “cho tròn chữ hiếu” cũng là cả một nghệ thuật khi ứng xử và chăm sóc cha mẹ già.
Đừng… khen người già
Có những tình huống mà nếu được khen, các cụ nhà ta chẳng mấy vui, lại còn tủi thân hờn mát. Ví như có ai đó lâu ngày mới gặp, chào hỏi rằng: “Cụ dạo này trông cũng khỏe (hơn dạo trước) đấy nhỉ”? Những người con đừng vì thế mà “vâng, bố (mẹ) em dạo này khỏe lắm, ăn được, ngủ được”… Bởi có thể các cụ sẽ nghĩ ngay: khỏe cái nỗi gì, mình đau nhức suốt đêm chẳng dám kêu, nó nào có biết. Nó bảo mình ăn khỏe thì ra là để ý cả miếng ăn, miếng uống của mình… Tâm lý chung của các cụ già là rất sợ con cái thờ ơ không quan tâm. Nên nhiều khi còn hay làm ra vẻ ốm yếu hơn để con cái phải để mắt tới. Như có cụ bà nọ 75 tuổi, bị đái tháo đường, cũng thức ăn đó, vào những cữ đó, cô con gái lớn đưa cụ lại không muốn ăn. Vì cô này vụng hay “thật thà” chẳng biết, lại cứ luôn bảo với mọi người là “mẹ ăn được”. Cụ bỏ đó, không ăn trước mặt cô rồi lại ăn… lén hoặc ăn bù thức ăn khác. Còn khi cô út đưa với những lời dỗ dành: “Mẹ ăn khó khăn lắm. Dỗ mãi, chầu chực mãi mới được có chừng này à”… Vậy là cụ ăn rất ngon lành. Cho bao nhiêu cũng hết. Thế nên, trong rất nhiều trường hợp, đừng khen người già. Nếu không phải thế cũng vẫn cứ bảo “bố (mẹ, ông, bà) cháu… yếu lắm…”. Để các cụ… vui, vì nghĩ là con cháu còn quan tâm, lo lắng cho mình.
Hãy… khen người già
 Ảnh minh họa |
Tặng quà cho người già
Đừng để người già… chơi
Câu “trẻ tham ăn, già tham việc” đúng với hầu hết các cụ già, nhất các cụ ở nông thôn. Cả một đời lao động chân tay, họ như “mắc bệnh nghề nghiệp”, ngồi chơi không nổi. Thế nên không lạ khi cụ nào ở quê: vật chất, tiện nghi kém hẳn ở thành phố, nhưng con cháu đưa ra thành phố chơi hoặc sống lâu dài thì ai nấy đều muốn hồi hương sớm. Ngoài vì ở quê có bạn bè, đồng ruộng, chùa chiền để các cụ quen rồi. Ở thành phố nhàn rỗi, các cụ thấy “cuồng” chân tay như… bị đi tù. Còn việc nhà con cháu để các cụ có thể làm được như rửa bát, quét dọn thì lại giống việc của… ôsin quá. Ai dám để các cụ làm? Có nhà đã rất “sáng kiến” giữ chân mẹ bằng việc… chẳng hay ăn dưa cà, tương mắm đâu, nhưng cũng cứ bảo cụ làm. Ăn không hết đem cho bớt hàng xóm cũng được. Đâu có tốn mấy tiền.Tình hàng xóm thắm đượm hơn và cụ thì vui lắm, khi thấy mọi người khen dưa của cụ giòn, tương cụ ngọt. Lại có nhà có cụ bà đã ngoài 90 tuổi. Sức vóc cụ còn tốt nhưng tinh thần đã lẫn. Cụ cứ suốt ngày lần mò, làm lụng không chịu ngơi tay. Nhà có ao, vườn và có lúc không có người trông cụ. Cụ mà lần ra làm vườn, ngã xuống ao thì chết, dù ao cũng có rào chắn. Con cháu cụ đã phải… mua lạc củ về cho cụ bóc - như một thứ… đồ chơi vậy. Buồn cười nhất, người con dâu không hiểu lại mua thêm cho cụ cây kẹp, làm cụ bóc nhanh quá. Tiền “đồ chơi này hơi bị… tốn kém. Các con cụ lại “đệ nhất sáng kiến” là trộn đỗ với gạo.Thế là cụ cứ… nhặt say sưa ngày này sang ngày khác, không còn đòi ra vườn để rồi chân tay bê bết đất nữa. Con cháu cụ rất yên tâm, cụ thì vui và mình cũng đỡ mất công trông cụ, tuy hơi… “áy náy” vì mình còn “tệ” hơn cả dì ghẻ của cô Tấm ngày xưa.
Nhắn ai còn mẹ
Đã có biết bao bài thơ, câu hát nói về tình mẹ, tình cha, tấm lòng thơm thảo của con cái với cha mẹ và công lao trời biển của mẹ cha với con cái, vẫn không nói hết được. Dẫu rằng “chén bát còn có khi xô”, nữa là người trẻ, người già - hai thế hệ cách biệt, tránh sao khỏi bất đồng, mâu thuẫn, nhưng với lòng biết ơn, yêu thương, kính trọng thì chỉ “còn mẹ cha”, “được sống cùng mẹ cha”, sự chịu đựng về nhau cũng đã là hạnh phúc.
Chuyên gia tâm lý NGUYỄN THỊ KIM BẮC