Thuốc lá mới và nguy cơ gia tăng sử dụng ở nữ giới

Kiểm soát thuốc lá mới để bảo vệ sức khỏe bình đẳng

Theo Bộ Y tế, trrong những năm gần đây, ngoài thuốc lá điếu truyền thống có xuất hiện thêm các loại thuốc lá mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Các sản phẩm này được thiết kế hiện đại, bắt mắt hơn thuốc lá điếu truyền thống, với đa dạng mùi hương và kiểu dáng nên các sản phẩm này được nữ giới, thanh thiếu niên dễ chấp nhận hơn và được ưa chuộng, hành vi sử dụng cũng không bị kỳ thị như khi nữ giới hút thuốc lá điếu. Do đó, sau một thời gian xuất hiện thì tỷ lệ nữ giới sử dụng thuốc lá đã tăng lên.

Khác với thuốc lá điếu truyền thống, nhiều sản phẩm thuốc lá mới được thiết kế với kiểu dáng hiện đại, nhỏ gọn, bắt mắt, đa dạng về hương vị và cách sử dụng. Những đặc điểm này có thể khiến sản phẩm dễ tiếp cận hơn với thanh thiếu niên và nữ giới.

Đáng chú ý, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử ở nữ giới cũng có thể ít chịu sự kỳ thị hơn so với việc hút thuốc lá điếu truyền thống. Đây là một trong những yếu tố cần được tính đến khi đánh giá tác động giới của chính sách phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Một cuộc điều tra chọn mẫu theo tỉnh tại 34 tỉnh, thành phố năm 2020 (PGATS) cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên là 3,6%.

Đáng lưu ý hơn, theo kết quả sơ bộ của cuộc điều tra tại 11 tỉnh, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nữ giới từ 11-18 tuổi là 4,3% năm 2023.

Những số liệu này cho thấy cần có các biện pháp kiểm soát phù hợp để ngăn chặn xu hướng gia tăng sử dụng thuốc lá mới, đặc biệt trong nhóm thanh thiếu niên và nữ giới. Đây cũng là vấn đề có ý nghĩa đối với mục tiêu bảo vệ sức khỏe sinh sản, sức khỏe thế hệ tương lai và bảo đảm quyền được tiếp cận thông tin chính xác về tác hại của thuốc lá.

Trên cơ sở nhận diện các vấn đề giới nêu trên, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đặt ra các biện pháp kiểm soát mạnh mẽ hơn đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại thuốc lá mới khác.

Theo đó, một trong những nhóm giải pháp được đề xuất là cấm sản xuất, kinh doanh, chứa chấp, vận chuyển, tàng trữ, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại thuốc lá mới khác.

Việc kiểm soát các sản phẩm này có ý nghĩa không chỉ đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá nói chung mà còn góp phần giải quyết những vấn đề liên quan đến bình đẳng giới.

Trước hết, chính sách giúp tạo ra môi trường pháp lý thống nhất nhằm bảo vệ cả nam và nữ trước các sản phẩm có nguy cơ gây hại cho sức khỏe. Đồng thời, việc kiểm soát sản phẩm và hoạt động quảng cáo, khuyến mại, tài trợ thuốc lá mới góp phần hạn chế khả năng các sản phẩm này tiếp cận những nhóm dễ bị tác động, trong đó có trẻ em, thanh thiếu niên và nữ giới.

Bên cạnh đó, việc tăng cường truyền thông về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới sẽ giúp nam và nữ có cơ hội tiếp cận thông tin đầy đủ, chính xác, khoa học về nguy cơ sức khỏe của các sản phẩm này.

Đây chính là một nội dung quan trọng của bình đẳng giới trong lĩnh vực y tế: không chỉ bảo đảm nam và nữ được đối xử như nhau, mà còn phải nhận diện những khác biệt về nguy cơ, hành vi và tác động để có giải pháp bảo vệ phù hợp, hướng tới bình đẳng thực chất.

Không tạo thêm gánh nặng nguồn lực

Việc thực hiện các quy định về bình đẳng giới trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá do Bộ Y tế xây dựng sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 tới đây được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành, đồng thời tăng cường các biện pháp kiểm soát thuốc lá.

Do đó, việc triển khai các quy định này cơ bản sử dụng nguồn nhân lực và tài chính hiện có phục vụ công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Không dự kiến phát sinh thêm nguồn nhân lực, tài chính riêng để thực hiện các biện pháp về bình đẳng giới.

Điều quan trọng là các chính sách được thiết kế theo hướng thúc đẩy quyền được bảo vệ và chăm sóc sức khỏe bình đẳng giữa nam và nữ, chứ không tạo ra sự phân biệt đối xử giữa hai giới.

Trong quá trình xây dựng dự thảo Luật, việc bảo đảm sự tham gia của cả nam giới và nữ giới cũng có ý nghĩa quan trọng. Sự tham gia đầy đủ của các bên giúp quá trình xây dựng chính sách có thêm nhiều góc nhìn, nhận diện tốt hơn những tác động khác nhau của thuốc lá đối với từng nhóm dân số, qua đó góp phần bảo đảm chính sách khách quan, không thiên vị, không kỳ thị và không phân biệt đối xử về giới.

Thuốc lá làm gia tăng nhu cầu chăm sóc y tế

SKĐS - Thuốc lá là nguyên nhân của nhiều bệnh không lây nhiễm và các bệnh mạn tính, làm gia tăng nhu cầu chăm sóc y tế...