Thuốc lá điện tử: Nỗi lo từ miền núi đến thành thị

Nguy kịch sau khi sử dụng thuốc lá điện tử

Thuốc lá điện tử thường được quảng cáo với nhiều hương vị, kiểu dáng bắt mắt và được một bộ phận người sử dụng xem là sản phẩm ít độc hại hơn thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, thực tế điều trị tại các cơ sở y tế cho thấy những nguy cơ đối với sức khỏe là vấn đề không thể xem nhẹ.

Tháng 2/2026, Khoa Hồi sức Nội khoa và Chống độc, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện 108 tiếp nhận một nam bệnh nhân 20 tuổi trong tình trạng hôn mê sâu, suy hô hấp và tổn thương phổi nặng.

Ngay khi nhập viện, bệnh nhân phải đặt nội khí quản, thở máy. Theo khai thác bệnh sử, người bệnh có sử dụng thuốc lá điện tử. Trước đó, nam thanh niên xuất hiện tình trạng mệt mỏi, khó thở tăng dần, sau đó ý thức lơ mơ và nhanh chóng rơi vào hôn mê.

Sau 3 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân được rút ống nội khí quản, ý thức tỉnh táo và được ra viện.

Theo TS.BS Phạm Đăng Hải, Chủ nhiệm Khoa Hồi sức Nội khoa và Chống độc, dung dịch trong thuốc lá điện tử không chỉ chứa nicotine mà còn có nhiều chất phụ gia, hương liệu và dung môi. Khi được làm nóng, các thành phần này có thể tạo ra những hợp chất độc hại, gây tổn thương nhiều cơ quan.

Người sử dụng có thể gặp tình trạng ngộ độc nicotine cấp, tổn thương phổi cấp tính, rối loạn thần kinh và tim mạch. Đặc biệt, trong nhiều trường hợp, người dùng không biết chính xác mình đang hít phải những chất gì.

Các dấu hiệu cảnh báo ngộ độc thuốc lá điện tử gồm buồn nôn, nôn nhiều, đau đầu, chóng mặt; khó thở, thở nhanh, đau tức ngực; tim đập nhanh hoặc rối loạn nhịp; co giật, lú lẫn, lơ mơ hoặc hôn mê.

Nỗi lo từ gia đình đến nhà trường

Không chỉ những trường hợp phải nhập viện, nguy cơ thuốc lá điện tử tiếp cận thanh thiếu niên cũng đang trở thành mối quan tâm của nhiều gia đình.

Theo ghi nhận, các sản phẩm thuốc lá điện tử có nhiều hình dạng, kích thước và hương vị khác nhau. Chính sự đa dạng này có thể khiến người trẻ tò mò, đặc biệt khi các em chưa nhận thức đầy đủ về nguy cơ lệ thuộc nicotine.

Chị Nguyễn Ngọc Ánh cho rằng, điều phụ huynh lo ngại nhất là con trẻ có thể tiếp cận thuốc lá điện tử từ bạn bè hoặc những nguồn bán không chính thức. Khi việc sử dụng bắt đầu từ sự tò mò, nếu không được phát hiện và ngăn chặn sớm, rất dễ trở thành thói quen.

Từ góc độ gia đình, chị Ánh chia sẻ: "Cha mẹ cần thường xuyên quan tâm, trao đổi với con về tác hại của thuốc lá điện tử. Tuy nhiên, cùng với giáo dục trong gia đình, việc kiểm soát nguồn cung và khả năng tiếp cận các sản phẩm này cũng rất quan trọng".

Tại trường học, cô giáo Thu Hà cũng bày tỏ sự quan tâm trước nguy cơ học sinh tiếp cận thuốc lá điện tử. Theo cô Hà, đặc điểm của thuốc lá điện tử là nhỏ gọn, nhiều sản phẩm có hình thức giống những vật dụng thông thường nên việc phát hiện học sinh sử dụng không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Cô cho rằng, công tác tuyên truyền trong trường học cần được thực hiện thường xuyên, giúp học sinh hiểu rằng thuốc lá điện tử không phải một sản phẩm vô hại hay đơn thuần là một thú vui theo trào lưu. Bên cạnh đó, nhà trường và gia đình cần phối hợp để phát hiện sớm những biểu hiện bất thường, từ đó có biện pháp giáo dục, hỗ trợ phù hợp.

Tương tự, cô giáo Ban Liền (một giáo viên đang công tác tại khu vực miền núi tỉnh Thái Nguyên) chia sẻ, việc phòng ngừa thuốc lá điện tử trong học sinh cần được quan tâm từ sớm.

"Ở những địa bàn miền núi, học sinh sinh sống tại nhiều khu vực khác nhau, điều kiện tiếp cận thông tin và sự quan tâm của gia đình đối với các vấn đề mới cũng có những khác biệt. Theo tôi, nếu thuốc lá điện tử xuất hiện trong môi trường học đường, việc học sinh tò mò, thử sử dụng theo bạn bè hoặc theo trào lưu là điều cần được cảnh giác", cô Liền nói.

Từ thực tế giảng dạy, cô Liền cho rằng, nhà trường không thể chỉ chờ đến khi phát hiện học sinh sử dụng mới xử lý, mà cần tăng cường tuyên truyền, giúp các em nhận diện rõ những nguy cơ ngay từ đầu. Đặc biệt, với học sinh ở lứa tuổi vị thành niên, việc các sản phẩm thuốc lá điện tử có nhiều mùi vị, hình thức bắt mắt có thể khiến các em dễ nảy sinh tâm lý tò mò. Vì vậy, theo cô Liền, bên cạnh vai trò của nhà trường, gia đình và cộng đồng cũng cần cùng tham gia ngăn ngừa.

Người dân lo ngại thuốc lá xuất hiện nơi công cộng

Không chỉ phụ huynh và giáo viên, tại một số địa điểm vui chơi, giải trí, những người lớn tuổi cũng bày tỏ sự không đồng tình khi chứng kiến việc hút thuốc ở nơi công cộng.

Theo những người dân được phóng viên ghi nhận, điều đáng lo ngại là không gian vui chơi, giải trí thường có đông trẻ em và các gia đình. Việc một số người vô tư hút thuốc tại những nơi này không chỉ ảnh hưởng đến người sử dụng mà còn khiến những người xung quanh phải tiếp xúc với khói, hơi và mùi từ sản phẩm thuốc lá.

Từ góc nhìn của những người cao tuổi, việc giữ gìn môi trường công cộng không khói thuốc cần được coi trọng hơn, nhất là tại những địa điểm có đông trẻ em.

Một số ý kiến cho rằng nếu thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tiếp tục được sử dụng như một sản phẩm giải trí, nguy cơ hình thành tâm lý bình thường hóa việc hút thuốc ở giới trẻ sẽ khó tránh khỏi.

Không chỉ là câu chuyện của một người hút

Theo cơ quan chức năng, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng thường chứa nicotine - chất gây nghiện mạnh, có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, tim mạch và hô hấp. Đối với thanh thiếu niên, nicotine có thể tác động đến quá trình phát triển não bộ và làm gia tăng nguy cơ lệ thuộc.

Đáng chú ý, trên thị trường còn xuất hiện các sản phẩm thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc. Một số sản phẩm có thể bị pha trộn chất kích thích hoặc chất ma túy, tiềm ẩn nguy cơ gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm thần và hành vi của người sử dụng.

Trong khi đó, theo ghi nhận của phóng viên, tình trạng bán chui thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vẫn xuất hiện. Một số người vẫn sử dụng tại nơi công cộng hoặc địa điểm làm việc.

Những thực tế này khiến vấn đề quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng không còn chỉ là câu chuyện của riêng người sử dụng mà liên quan đến môi trường sống và sức khỏe cộng đồng.

Từ phụ huynh, giáo viên đến những người dân tại các địa điểm vui chơi, giải trí, mối quan tâm chung là làm thế nào để hạn chế trẻ em và thanh thiếu niên tiếp cận các sản phẩm này.

Việc tăng cường tuyên truyền về tác hại, kiểm soát nguồn cung, xử lý hành vi vi phạm và nâng cao trách nhiệm của gia đình, nhà trường được xem là những giải pháp cần được thực hiện đồng bộ.

Đặc biệt, trước những trường hợp ngộ độc phải cấp cứu, trong đó có bệnh nhân trẻ tuổi, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục xem xét những biện pháp đủ mạnh để ngăn ngừa nguy cơ thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trở thành một trào lưu trong giới trẻ.

Câu chuyện từ một bệnh nhân 20 tuổi phải đặt nội khí quản, thở máy sau khi sử dụng thuốc lá điện tử là lời cảnh báo rõ ràng rằng phía sau những sản phẩm có mùi hương hấp dẫn và hình thức bắt mắt có thể là những nguy cơ sức khỏe mà người sử dụng không lường trước được.