Tại phiên thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế sáng 6/11, các ĐBQH đề nghị làm rõ tiêu chí xác định đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng và có cơ chế loại trừ những trường hợp do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng nhằm bảo đảm công bằng, khả thi khi thực hiện.
ĐBQH tham dự phiên thảo luận sáng 6/11. Ảnh: Media Quốc hội
Không đánh đồng đất bỏ hoang do đầu cơ với nguyên nhân bất khả kháng
Góp ý về quy định áp dụng thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ) cho rằng cần phân định rõ nguyên nhân chủ quan và khách quan. Việc áp dụng chung một mức thuế mà không phân biệt hành vi đầu cơ, tích trữ đất với trường hợp không thể sử dụng do thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu là thiếu công bằng.
Đại biểu đề nghị bổ sung quy định loại trừ trường hợp đất không thể đưa vào sử dụng do thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu hoặc nguyên nhân bất khả kháng khác, có xác nhận của UBND cấp xã.
ĐBQH Tô Ái Vang - Đoàn thành phố Cần Thơ. Ảnh: Media Quốc hội
Đặc biệt, với thực tế tại Đồng bằng sông Cửu Long, đại biểu cho rằng nếu áp thuế 0,2% đối với những diện tích đất cằn cỗi do thiên tai sẽ tạo thêm gánh nặng, ảnh hưởng đến khả năng tích lũy và tái sản xuất của người dân. Vì vậy, kiến nghị Chính phủ xây dựng cơ chế miễn, giảm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và đất nông nghiệp hoang hóa tại các địa bàn chịu ảnh hưởng trực tiếp của biến đổi khí hậu.
"Thuế phải là công cụ điều tiết và nuôi dưỡng nguồn thu, chứ không thể là gánh nặng ảnh hưởng đến sinh kế của người dân trong lúc khó khăn", đại biểu nhấn mạnh.
Cùng quan tâm vấn đề này, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) đồng tình sử dụng công cụ thuế để hạn chế tình trạng gom giữ đất, bỏ hoang, gây lãng phí nguồn lực quốc gia. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần làm rõ thời hạn xác định đất bỏ hoang và các trường hợp loại trừ, tránh tình trạng người sử dụng đất bị tính thuế do chậm giải phóng mặt bằng, bàn giao đất hoặc vướng thủ tục điều chỉnh quy hoạch từ cơ quan nhà nước.
ĐBQH Dương Khắc Mai - Đoàn tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu đề nghị chỉ áp dụng thuế suất 0,2% sau khi cơ quan có thẩm quyền về đất đai xác định bằng văn bản tình trạng, thời gian không đưa đất vào sử dụng, thông báo cho người sử dụng đất và tạo điều kiện để họ giải trình.
Tránh chồng chéo nghĩa vụ thuế đối với cùng diện tích đất
Đại biểu Nguyễn Cao Sơn (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) cũng chỉ ra một số vướng mắc trong quy định đánh thuế đất bỏ hoang.
Theo đại biểu, khoản 6 Điều 7 hiện hành đã quy định thuế suất 0,15% đối với đất chưa sử dụng. Nếu tiếp tục bổ sung khoản 8 với mức thuế suất 0,2% mà không xử lý sự giao thoa, cùng một diện tích đất có thể phải chịu hai mức thuế khác nhau.
ĐBQH Nguyễn Cao Sơn - Đoàn tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Media Quốc hội
Bên cạnh đó, quy định dẫn chiếu pháp luật đất đai nhưng khái niệm đất bỏ hoang trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi chưa bao quát trường hợp đất phi nông nghiệp không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng. Đại biểu cũng cảnh báo nguy cơ trùng lặp nghĩa vụ với các khoản tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tăng thêm theo quy định liên quan.
Đại biểu dẫn số liệu Bộ Tài chính cho biết năm 2025, cả nước chỉ thu được 37,5 tỷ đồng từ thuế đất lấn chiếm, cho thấy khó khăn trong xác định đối tượng và diện tích chịu thuế.
Từ đó, đại biểu Nguyễn Cao Sơn đề nghị hợp nhất khoản 6 và khoản 8 Điều 7, thống nhất khái niệm với Luật Đất đai sửa đổi; loại trừ trường hợp bất khả kháng, tránh trùng lặp nghĩa vụ tài chính và quy định rõ trách nhiệm cung cấp thông tin của cơ quan quản lý đất đai cho cơ quan thuế.
