Thực phẩm nên và không nên ăn khi bị khô da

Khi thời tiết chuyển sang hanh khô, nhiều người thấy da căng rát sau khi rửa mặt, bong vảy ở má, khóe miệng, cẳng chân và dễ ngứa. Phần lớn mọi người chỉ nghĩ đến việc thoa kem dưỡng ẩm, trong khi chế độ ăn uống cũng ảnh hưởng đáng kể đến khả năng giữ nước của làn da. Khi bữa ăn thiếu đạm, chất béo tốt hay một số vitamin trong thời gian dài dẫn đến khô da, da kém mịn và dễ kích ứng hơn.

1. Vì sao da bị khô?

Lớp ngoài cùng của da, gọi là lớp sừng, hoạt động như một bức tường giữ nước. Các tế bào sừng đóng vai trò như những viên gạch, còn các chất béo như ceramide, cholesterol và axit béo đóng vai trò như vữa kết dính. Khi lớp hàng rào này bị suy yếu, nước bốc hơi qua da nhanh hơn, khiến da khô ráp, bong vảy, dễ ngứa.

Nhiều yếu tố có thể làm hàng rào da suy yếu, như không khí hanh khô, ngồi lâu trong phòng điều hòa, tắm nước quá nóng, dùng sản phẩm có tính tẩy mạnh, ánh nắng, tuổi tác, thiếu ngủ, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia. Chế độ ăn thiếu cân đối do ăn kiêng khắt khe hoặc ăn nhiều đồ chế biến sẵn cũng là một nguyên nhân thường bị bỏ qua.

2. Các thực phẩm nên ăn khi bị khô da

Cá béo giảm khô da

Cá hồi, cá thu, cá nục, cá trích, cá mòi giàu axit béo omega-3. Đây là axit béo thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được, tham gia vào thành phần của màng tế bào và lớp lipid giữ ẩm trên da. Omega-3 cũng có tác dụng chống viêm, giúp làn da bớt đỏ, ngứa. Ngoài ra, cá béo còn cung cấp đạm chất lượng cao và vitamin D. 

Mỗi người nên ăn cá ít nhất 2 bữa mỗi tuần, ưu tiên hấp, nấu canh, kho nhạt hoặc nướng thay vì chiên ngập dầu.

Các loại hạt, dầu thực vật và quả bơ

Hạt hướng dương, hạnh nhân, óc chó, lạc, hạt lanh, hạt chia, dầu đậu nành, dầu hướng dương và quả bơ cung cấp các axit béo thiết yếu, trong đó có axit linoleic. Axit linoleic là nguyên liệu để da tạo ra ceramide, thành phần quan trọng của hàng rào giữ ẩm. Nhóm thực phẩm này cũng giàu vitamin E, chất chống oxy hóa tan trong dầu, giúp bảo vệ màng tế bào và lớp lipid trên bề mặt da, giúp giảm khô da.

Mỗi ngày, bạn có thể ăn một nắm nhỏ các loại hạt rang mộc, không tẩm muối, đường, và dùng dầu thực vật thay mỡ động vật khi nấu ăn.

Rau củ quả màu cam, vàng và xanh đậm

Cà rốt, bí đỏ, khoai lang, đu đủ, xoài, rau ngót, rau muống, cải bó xôi giàu beta-caroten, chất mà cơ thể chuyển hóa thành vitamin A khi cần. Vitamin A giúp điều hòa quá trình tái tạo tế bào da. Thiếu vitamin A dễ dẫn tới khô da, bong vảy và nổi sần quanh lỗ chân lông. Vitamin A và beta-caroten tan trong dầu, vì vậy rau củ nên được xào hoặc nấu với một ít dầu ăn để cơ thể hấp thu tốt hơn.

Vitamin A cũng có sẵn trong gan động vật, lươn, lòng đỏ trứng, sữa. Gan rất giàu vitamin A nên chỉ cần ăn lượng nhỏ, khoảng 1–2 lần mỗi tuần. Phụ nữ mang thai cần hạn chế ăn nhiều gan và không tự ý uống viên vitamin A.

Trái cây giàu vitamin C

Ổi, cam, bưởi, quýt, kiwi, dâu tây, cùng các loại rau như ớt chuông, súp lơ xanh, khổ qua giàu vitamin C. Vitamin C cần cho quá trình tổng hợp collagen, giúp da chắc khỏe, đồng thời là chất chống oxy hóa bảo vệ da trước tác hại của ánh nắng. Vitamin C dễ bị phân hủy khi đun nấu lâu, vì vậy trái cây nên ăn tươi còn rau nên nấu chín vừa tới. Cơ thể không dự trữ được nhiều vitamin C, nên ăn rau quả rải đều trong các bữa sẽ tốt hơn ăn dồn một lúc.

Trứng, thịt nạc, sữa và các loại đậu

Da cần đủ đạm để liên tục tạo tế bào mới và collagen. Trứng, thịt nạc, cá, sữa, sữa chua, đậu phụ và các loại đậu là những nguồn đạm tốt. Nhóm thực phẩm này còn cung cấp vitamin nhóm B như B2, B3, B6 và kẽm, những vi chất tham gia vào quá trình tái tạo da. Thiếu các vitamin nhóm B có thể gây nứt khóe miệng, viêm môi, da bong vảy ở cánh mũi, rãnh mũi má. Người ăn kiêng quá khắt khe, nhịn ăn để giảm cân hoặc uống nhiều rượu bia có nguy cơ thiếu các vi chất này cao hơn.

Nước và thực phẩm giàu nước

Uống đủ nước giúp duy trì độ ẩm cho cơ thể. Với người vốn uống ít nước, uống thêm có thể giúp da bớt khô. Bạn nên uống nước rải rác trong ngày, không đợi đến khi khát. Canh, súp, sữa và các loại trái cây mọng nước như dưa hấu, cam, bưởi cũng góp phần cung cấp nước.

Thực phẩm nên hạn chế khi bị khô da:

• Rượu bia khiến cơ thể mất nước và làm giãn mạch máu ở da. 
• Đồ ngọt, đồ chiên rán, đồ ăn nhanh nếu ăn thường xuyên có thể làm tăng phản ứng viêm và khiến làn da kém khỏe. 
• Thức ăn quá mặn cũng làm cơ thể mất cân bằng nước. 
• Cà phê và trà không cần kiêng hẳn, nhưng nên uống vừa phải và nhớ uống thêm nước lọc.

3. Cách chăm sóc khi bị khô da

Chế độ ăn cần thời gian mới thấy hiệu quả, nên cần kết hợp với chăm sóc da đúng cách. Bạn nên tắm bằng nước ấm thay vì nước nóng, tắm trong thời gian ngắn, dùng sữa tắm dịu nhẹ. Sau khi tắm hoặc rửa mặt, nên thoa kem dưỡng ẩm ngay khi da còn hơi ẩm. 

Bôi kem dưỡng chứa ceramide, glycerin, panthenol (tiền vitamin B5), niacinamide (một dạng vitamin B3) giúp củng cố hàng rào da, giảm khô da. Ngoài ra, nên dùng kem chống nắng hằng ngày và đặt máy tạo độ ẩm khi ngồi lâu trong phòng điều hòa.

4 chế độ ăn kiêng điển hình làm da khô

SKĐS - Da khô là một trong những vấn đề da liễu phổ biến mà nhiều người gặp phải. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn có thể gây ra cảm giác khó chịu, ngứa ngáy và thậm chí là tổn thương cho da. Một trong những nguyên nhân tiềm ẩn làm khô da là chế độ ăn uống không hợp lý.