“Sự thật là người tiêu dùng đang tin tưởng một cách mù quáng vào các nhà sản xuất - đối tượng đã lạm dụng khái niệm thực phẩm chữa bệnh hoặc tự phong cho sản phẩm của mình những tác dụng không hề có thực” - GS. Aneta Czervonodka, chuyên gia dinh dưỡng Đại học y Vacsava khẳng định. Ông cũng cho biết thêm: Cho đến nay, các nghiên cứu lâm sàng chưa hề xác nhận tác dụng điều trị của đa số các sản phẩm trên. Và người tiêu dùng nên biết rằng những hợp chất mạnh như tiền sinh học, chất xơ, polifenon, chất đạm, peptid, các chất béo không no hoặc các vitamin khi được cho thêm vào thực phẩm sẽ chỉ có giá trị dinh dưỡng tối thiểu nếu thiếu các phụ gia thân thiện với sức khỏe. Còn TS. Ski Komandun - chuyên gia nghiên cứu dạ dày - ruột của Trung tâm nghiên cứu y khoa thuộc Đại học Rush Chicago sau khi quan sát quá trình điều trị một số bệnh rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy và hội chứng nhu động ruột thái quá bằng những sản phẩm làm giàu vi khuẩn có ích đã đưa ra kết luận: tác dụng của những sản phẩm được gọi là thực phẩm chức năng này chỉ duy nhất mang ý nghĩa hiệu ứng placebo - tức chỉ giống như một loại “thuốc vờ” trên bàn ăn!
 Gạo lứt, ngũ cốc, rau quả và một thực đơn cân bằng là lựa chọn tối ưu. |
Tác dụng phụ lúc nào cũng có
Đây là khẳng định của hầu hết các chuyên gia dinh dưỡng khi xem xét tính an toàn của các loại thực phẩm chức năng. “Đưa vào thực đơn hằng ngày những loại thực phẩm có bổ sung hợp chất sinh học có thể dẫn đến việc cơ thể phải tiếp nhận quá liều các hợp chất hóa học dẫn đến gây độc hại cho cơ thể bởi việc sử dụng chúng không được kiểm soát chặt chẽ như đối với thuốc chữa bệnh” - GS. Aneta Czervonodka lưu ý. Các nghiên cứu được tiến hành tại Mỹ đã rút ra kết luận: tình trạng dư thừa acid folic sẽ che lấp hiện tượng cơ thể thiếu vitamin B12 ở người cao tuổi - yếu tố có thể dẫn đến nguy cơ chấn thương vĩnh viễn não bộ. Tiếp theo, việc sử dụng beta-caroten liều cao trong một thời gian dài có thể dẫn đến hủy hoại gan và trở thành nguyên nhân gây ung thư. Không hiểu vấn đề này, nhiều bậc cha mẹ đã cho con nhỏ uống vô tội vạ nước cà rố¹/(_Z_Ë_¾ct ép hay các thức uống khác có bổ sung beta-caroten.
Thậm chí, nếu như tác động của những hợp chất giàu hoạt tính bổ sung trong thực phẩm là rất nhỏ thì chúng vẫn có thể tham gia vào những phản ứng tương tác với những hợp chất khác và làm rối loạn quá trình hấp thu dinh dưỡng của cơ thể. Thí dụ, chất xơ được sử dụng để làm giàu ngày càng nhiều trong thực phẩm bên cạnh tác dụng tích cực cũng làm giảm thiểu khả năng cơ thể hấp thụ chất sắt. Hay khi bổ sung canxi bừa bãi vào các chế phẩm từ sữa cũng có mặt trái tương tự, các thức ăn làm giàu fi tynian gây cản trở cơ thể hấp thụ sắt, kẽm và canxi. Hay vitamin A khi tương tác với các hợp chất hoạt tính cao khác như vitamin E và beta - caroten có thể làm gia tăng 30% nguy cơ gây ung thư…
Hiệu quả đối với sức khỏe con người?
Việc làm giàu thực phẩm bằng những chất sinh học hoạt tính cao được thực hiện tại Mỹ từ những năm 30 của thế kỷ trước thế nhưng cho đến nay cuộc tranh cãi về ý nghĩa và tác dụng thực sự của nó vẫn chưa kết thúc. Nhiều nhà khoa học cho rằng, việc cho thêm các hợp chất hoạt tính cao vào thực phẩm cho đến nay vẫn chỉ là một cuộc thí nghiệm chưa đến hồi kết trên cơ thể con người. “Trong nỗ lực ngăn ngừa các bệnh của nền văn minh, quan trọng nhất vẫn là áp dụng một thực đơn cân bằng bao gồm các sản phẩm thực phẩm giàu thành phần dinh dưỡng tự nhiên như gạo lứt, các loại ngũ cốc, cá hay rau củ quả sạch. Thực phẩm chức năng chỉ nên sử dụng trong trường hợp bị các rối loạn sinh lý” - GS. Aneta Czervonodka khuyến cáo. Ngay GS. Carl Linus Pauling, cha đẻ của liệu pháp vitamin, người được nhận giải thưởng Nobel cũng từng có ý tưởng thực hiện một thực đơn như thế khi ông khẳng định rằng: Chế độ dinh dưỡng tự nhiên hợp lý mới chính là nền tảng phát triển của y học tương lai.