Giới chức Ukraine cho biết, phi công Su-35 đã kịp phóng ghế thoát hiểm và sống sót sau vụ việc. Sau thông báo này, nhiều nhà phân tích quân sự và truyền thông phương Tây nhận định Patriot nhiều khả năng là hệ thống đã thực hiện cuộc tấn công.
Tiêm kích Su-35 của Nga. (Nguồn: DB)
Hiện Patriot là hệ thống phòng không tầm xa hiện đại nhất trong biên chế Ukraine, đồng thời cũng được xem là một trong những tài sản quân sự có giá trị nhất của nước này. Nhờ tầm bắn lớn và khả năng triển khai nhanh, Patriot đã nhiều lần được Ukraine sử dụng để tổ chức các cuộc phục kích nhằm vào máy bay Nga hoạt động gần tiền tuyến.
Trước đó, các chiến dịch tương tự được cho là đã bắn hạ nhiều khí tài của Nga, bao gồm một tiêm kích Su-34, một chiếc Su-35 và một trực thăng Mi-8. Khả năng cơ động cùng thời gian triển khai ngắn cho phép Patriot nhanh chóng vào vị trí, khai hỏa rồi rút khỏi khu vực trước khi trở thành mục tiêu phản công.
Trong suốt cuộc xung đột, các máy bay Nga thường phải hoạt động ở độ cao lớn nhằm tránh mạng lưới tên lửa phòng không vác vai dày đặc của Ukraine. dù vậy, đây lại chính là độ cao mà Patriot được tối ưu hóa để tiêu diệt mục tiêu từ khoảng cách xa.
Bên cạnh Patriot, Ukraine vẫn duy trì các tổ hợp S-300 do Liên Xô phát triển. Dù một số biến thể S-300, đặc biệt là S-300V, có khả năng cơ động cao và phù hợp với các nhiệm vụ phục kích gần tiền tuyến, nhưng phần lớn các hệ thống Ukraine đang sử dụng đều đã cũ và có tầm bắn ngắn hơn đáng kể so với các phiên bản Patriot hiện đại.
Kho tên lửa đánh chặn Patriot ngày càng cạn kiệt, trong khi các bệ phóng liên tục trở thành mục tiêu của các đòn tập kích bằng tên lửa đạn đạo Kinzhal phóng từ máy bay và Iskander-M phóng từ mặt đất của Nga.
Nhiều đoạn video được công bố từ năm 2023 từng cho thấy các hệ thống Patriot của Ukraine bị hư hại nặng sau những cuộc tấn công như vậy. Trong khi đó, các nước phương Tây cũng gặp khó khăn trong việc bổ sung khí tài mới do năng lực sản xuất hạn chế.
Tình trạng thiếu hụt càng trở nên nghiêm trọng, sau khi Mỹ và các đồng minh tại Trung Đông được cho là đã sử dụng hơn 1.000 tên lửa đánh chặn Patriot trong các cuộc giao tranh với Iran bắt đầu từ tháng 2/2026. Điều này khiến lượng tên lửa có thể chuyển giao cho Ukraine giảm đáng kể.
Đầu tháng 7, Ba Lan lần đầu tiên quyết định viện trợ các tên lửa đánh chặn Patriot từ kho dự trữ của mình để hỗ trợ Ukraine, trong bối cảnh nhiều quốc gia NATO đã sử dụng gần hết lượng đạn dự trữ.
Mặc dù Patriot được cả phía Ukraine và nhiều chuyên gia phương Tây đánh giá là không đạt hiệu quả cao khi đối phó các tên lửa đạn đạo hiện đại của Nga, hệ thống này vẫn được xem là mối đe dọa đáng kể đối với các máy bay chiến đấu Nga hoạt động gần chiến tuyến.
Một trong những nguyên nhân là phần lớn phi đội Nga vẫn dựa vào các máy bay thế hệ 4++, trong đó có Su-35. Dù sở hữu năng lực tác chiến rất mạnh, Su-35 vẫn có diện tích phản xạ radar lớn hơn đáng kể so với các tiêm kích tàng hình thế hệ năm, khiến nguy cơ bị phát hiện và khóa mục tiêu bởi các hệ thống phòng không hiện đại cao hơn.
