Thao trường Kapustin Yar là địa điểm có vai trò then chốt trong việc thử nghiệm và phóng hệ thống tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik – loại vũ khí mới vừa được Nga đưa vào trực chiến.
Hình ảnh thao trường Kapustin Yar do Decker Eveleth chụp. (Nguồn: MW)
Tên lửa Oreshnik được Nga công bố sau lần sử dụng chiến đấu đầu tiên vào tháng 11/2024 để tấn công các mục tiêu tại Ukraine. Gần đây nhất, ngày 8/1/2026, một quả Oreshnik đã được phóng từ Kapustin Yar nhằm vào các mục tiêu ở miền tây Ukraine. Vì vậy, nếu tuyên bố tấn công thành công vào địa điểm này là đúng, điều đó không chỉ có ý nghĩa quân sự mà còn mang giá trị tinh thần rất lớn đối với Ukraine. Đồng thời, nó cũng có thể giúp nâng cao uy tín cho chương trình tên lửa Flamingo và tạo lợi thế trong việc kêu gọi thêm hỗ trợ tài chính từ các quốc gia NATO.
Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích phương Tây đã nhanh chóng bày tỏ sự hoài nghi. Họ cho rằng các hình ảnh vệ tinh được phía Ukraine sử dụng làm bằng chứng không cho thấy bất kỳ thiệt hại nào rõ ràng tại Kapustin Yar. Decker Eveleth, một nhà nghiên cứu người Mỹ chuyên phân tích hình ảnh vệ tinh và lực lượng tên lửa, nhận xét rằng các bức ảnh lan truyền trên mạng đã bị diễn giải sai.
Theo ông Eveleth, những gì các nguồn tin Ukraine cho là dấu vết của một cuộc tấn công thực chất chỉ là khói bốc lên từ một nhà máy điện đang hoạt động bình thường trong khu vực. Ông cho biết: "Đây là một phân tích hình ảnh rất kém. Họ không thấy bất kỳ thiệt hại rõ ràng nào trong các ảnh có độ phân giải khoảng 3 mét". Để làm rõ vấn đề, ông đã công bố thêm các ảnh vệ tinh có độ phân giải cao hơn, chụp ba ngày sau thời điểm được đề cập trong các báo cáo. Những hình ảnh này cho thấy các công trình tại Kapustin Yar hoàn toàn không bị hư hại. "Không có dấu hiệu nào cho thấy cơ sở này bị tấn công", ông kết luận.
Việc nhắm vào chương trình Oreshnik – một dự án có tầm quan trọng chiến lược đặc biệt, rõ ràng mang lại lợi thế lớn cho Ukraine. Trước đó, Giám đốc Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga Sergey Naryshkin, từng cho biết lần Oreshnik được sử dụng trong chiến đấu vào ngày 6/1 đã gây "tác động kinh hoàng" đối với các nhà hoạch định quốc phòng phương Tây.
Theo ông Naryshkin, phương Tây coi hệ thống này như một "lời cảnh báo" chống lại khả năng can thiệp quân sự trực tiếp vào xung đột. Ông Naryshkin cũng nhấn mạnh rằng các chuyên gia quân sự phương Tây thừa nhận họ hiện chưa có biện pháp kỹ thuật hay quân sự hiệu quả để đánh chặn loại vũ khí này.
Các quan chức Nga khác cũng cho rằng việc Oreshnik đi vào hoạt động đã làm thay đổi đáng kể cán cân chiến lược giữa Nga và NATO. Trong bối cảnh đó, việc Ukraine mô tả mình có khả năng làm suy yếu hoặc phá hủy một hệ thống vũ khí chiến lược mới của Nga có thể nhằm mục đích củng cố thêm sự ủng hộ của phương Tây đối với nỗ lực chiến tranh của Kiev.
Trước đây, chính phủ và truyền thông Ukraine từng bị chỉ trích vì đưa ra những tuyên bố thiếu chính xác về các "thành công quân sự". Trường hợp điển hình nhất là câu chuyện về "Bóng ma Kiev", khi một phi công MiG-29 được cho là đã bắn hạ hàng loạt máy bay Nga. Sau đó, câu chuyện này được xác nhận rộng rãi là không có thật và chủ yếu nhằm nâng cao tinh thần trong giai đoạn đầu xung đột.
Theo đánh giá của giới chuyên gia, hệ thống Oreshnik đặt ra thách thức đặc biệt nghiêm trọng đối với các nước phương Tây do sử dụng các phương tiện lượn siêu thanh. Những đầu đạn này gần như không thể bị đánh chặn, ngay cả bởi các hệ thống phòng không hiện đại như Arrow-3 mới triển khai tại Đức hay David’s Sling dự kiến bố trí ở Phần Lan. Với khả năng tiếp cận mục tiêu từ các hướng bất ngờ, cơ động linh hoạt cả theo chiều dọc lẫn chiều ngang và tốc độ tái nhập khí quyển cực cao, Oreshnik được xem là vũ khí tối ưu cho các đòn tấn công chính xác nhằm vào mục tiêu trên khắp châu Âu.
