Một loạt các biện pháp cứu nguy trong lĩnh vực kinh doanh sản xuất kính trong nước vừa được Chính phủ đưa ra ngày 11/6. Trước đó, do giá thành sản xuất kính trong nước cao hơn kính nhập khẩu, Bộ Xây dựng đã phải đề nghị nâng mức thuế nhập khẩu cao hơn mức trần quy định.
Áp dụng biện pháp tự vệ để bảo vệ kính nội
Lượng kính tồn của các nhà máy sản xuất kính trong nước khoảng 30 triệu m2 (quy tiêu chuẩn) tương tương 42% sản lượng sản xuất của năm 2008. Chỉ tính riêng thời điểm cuối năm ngoái, đã có 5 dây chuyền sản xuất kính kéo ngang với tổng công suất thiết kế 500 tấn/ngày và 1 dây chuyền sản xuất kính nổi công suất 500 tấn/ngày, chiếm hơn 47% công suất của cả nước, phải dừng sản xuất. Các dây chuyền còn lại hiện đều sản xuất cầm chừng.
Nguyên nhân, phần lớn là do giá dầu FO cao hơn so với giá dầu của các nước trong khu vực. Theo số liệu của Hiệp hội kính Việt Nam, giá dầu FO trong nước năm 2008 và đầu năm 2009 đều cao hơn so với giá tại Trung Quốc từ 10-49%, cao hơn giá của Singapore từ 5-60%... Chi phí sản xuất quá cao, quản lý nhập khẩu không chặt chẽ khiến kính nhập khẩu tràn vào ồ ạt, hàng sản xuất trong nước không cạnh tranh nổi. Cả năm 2007 chỉ nhập khẩu 4 triệu m2, sang năm 2008 tăng lên 12 triệu m2; tháng 1 và tháng 2/2009 nhập khẩu khoảng gần 1,4 triệu m2, sang tháng 3/2009 lượng nhập khẩu tăng mạnh lên gần 2 triệu m2. Trái với cảnh nhập khẩu nhộn nhịp, lượng kính xuất khẩu trong quý I và II/2009 ở mức rất thấp, cả về giá và sản lượng.
Để bảo vệ sản xuất trong nước, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng đã yêu cầu Bộ Công thương hướng dẫn Hiệp hội Kính và Thủy tinh VN thực hiện các quy trình, thủ tục áp dụng "biện pháp tự vệ" đối với mặt hàng kính theo quy định. Đồng thời, căn cứ quy định của pháp luật về thuế xuất nhập khẩu và cam kết gia nhập WTO, Bộ Tài chính xem xét, điều chỉnh thuế nhập khẩu kính phù hợp, đảm bảo khuyến khích hợp lý sản xuất trong nước.
Không mở rộng sản xuất; Kiểm soát nhập khẩu
Hiện cả nước có 8 nhà máy sản xuất kính, tổng công suất thiết kế 150 triệu m2/năm (quy tiêu chuẩn). Sắp tới sẽ có thêm Nhà máy Kính nổi Chu Lai công suất 700 tấn/ngày. Năm 2008, nhu cầu tiêu thụ trong nước đạt 71 triệu m2, xuất khẩu 8 triệu m2. Cân đối nhu cầu sử dụng trong nước, Chính phủ giao Bộ Xây dựng sớm ban hành quy hoạch và các quy định về điều kiện đầu tư đối với lĩnh vực này. Dù hạn chế nhập khẩu nhưng các DN sản xuất kinh cũng cần hạ giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm kính sản xuất trong nước để tăng sức cạnh tranh. Bộ Xây dựng khẳng định từ nay tới năm 2012 không cấp phép cho các DN đầu tư mới cũng như đầu tư nâng công suất.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu khẩn trương ban hành Danh mục và các biện pháp quản lý chất lượng đối với mặt hàng kính. Được biết mới đây Hiệp hội Kính và Thủy tinh VN gửi Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) văn bản phản ánh tình trạng gian lận thương mại trong việc nhập khẩu kính qua hình thức khai thấp dưới giá nhập thực tế để trốn thuế nhập khẩu của một số DN. Chẳng hạn, loại kính cán hoa văn có độ dày 4-5 mm được khai giá 0,6 USD/m2, trong khi giá kính này trên thị trường khoảng 2 USD/m2. Với thuế nhập khẩu 40% cộng với 10% thuế GTGT thì mức khai báo giá nói trên giúp nhà nhập khẩu trốn được hơn 12.000 đồng/m2. Ước tính trong những tháng đầu năm, nhà nước đã thất thu gần 100 tỷ đồng thuế.
Thiên Anh