Mỗi khi hàng hoá tham gia xuất khẩu bị ùn tắc tại cửa khẩu Tân Thanh (CKTT) tỉnh Lạng Sơn đều được các cấp, ngành chức năng của tỉnh đánh giá là do bến bãi đỗ xe hàng xuất khẩu (XK) quá tải, bãi kiểm hoá hàng hoá nhập khẩu chật hẹp, các công trình hạ tầng, dịch vụ phục vụ công tác quản lý XNK đều đang... thiếu, yếu và kéo dài.
Lợi cho đối tác
Cứ đến mùa XK hoa quả (từ tháng 2 đến tháng 4 hàng năm) và những tháng trước Tết Nguyên đán, tình trạng ùn tắc từ 300-400 xe ôtô tải, kéo dài 3-4km trong khu vực CKTT và trên trục đường giao thông là không thể tránh khỏi. Ùn tắc không chỉ gây thiệt hại lớn cho các chủ hàng, doanh nghiệp tham gia XNK mà còn nảy sinh tình trạng ATGT, môi trường khu vực, trật tự xã hội trong khu vực biên giới phức tạp. Cũng do hạ tầng còn thiếu, chất lượng phục vụ thấp kém, chưa đáp ứng nhu cầu hoạt động thương mại, mà lợi thế về XNK đã nghiêng về Khu cửa khẩu Pò Chài, Quảng Tây (Trung Quốc) kéo dài hàng chục năm qua. Mỗi ngày có vài trăm xe ôtô hàng hoá sang Trung Quốc để thực hiện XNK đã làm cho nhiều cơ hội kinh doanh dịch vụ biên mậu như: lượt xe ôtô qua CK, dịch vụ thu phí bến bãi, dịch vụ bốc dỡ hàng hoá, các dịch vụ kiểm dịch động thực vật, kiểm dịch y tế quốc tế... đều thu lợi cho bên đối tác. Trong 4 tháng đầu năm 2010, tổng kim ngạch hàng hoá XNK qua CKTT vẫn tăng rất cao, trên 140%, theo đó, dịch vụ phí biên mậu cũng tăng cao với trị giá hàng trăm tỷ mỗi năm; tuy nhiên lợi thế này vẫn nghiêng hẳn sang Khu Pò Chài (Trung Quốc) và sẽ còn kéo dài đến khi nào hạ tầng khu CKTT được cải thiện.
 Hàng hóa ùn tắc. |
Hạ tầng thấp kém do... phê duyệt
Khu kinh tế CKTT từ năm 1997 (phê duyệt tổng diện tích trên 60ha) đã không còn phù hợp, trong đó có các dự án về hạ tầng phục vụ cho hoạt động XNK không đáp ứng yêu cầu với sự tăng trưởng của kim ngạch XNK qua đây. Sự chuyển đổi về cơ cấu đầu tư qua từng năm, từng giai đoạn cũng không được tỉnh chuyển dịch kịp thời. Đến năm 2006, tỉnh tiếp tục phê duyệt nâng quy mô của Khu kinh tế CKTT lên 120ha, nhưng đề án mở rộng giai đoạn II này vẫn còn trên giấy. Ông Lăng Văn Thạu, Phó Ban quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn cho biết, qua kiểm tra lại các dự án đã phê duyệt tại Khu CKTT cho mới thấy: Tỉnh Lạng Sơn đã phê duyệt giao đất, cho thuê đất đối với 22/23 dự án với tổng diện tích gần 198.000m2. Sau nhiều năm "trải chiếu hoa" mời gọi đầu tư, mới có 49,93% diện tích đã phê duyệt được triển khai. Bên cạnh đó có 98.965m2 đã phê duyệt và giao cho 7 đơn vị nhưng cho đến nay chưa được đầu tư do chưa giải phóng được mặt bằng; đặc biệt là 18.821m2 đất đã có mặt bằng sạch nhưng vẫn chưa được đầu tư!
Mục tiêu chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế của tỉnh Lạng Sơn trong nhiều năm tới là lấy thương mại, dịch vụ và du lịch làm kinh tế động lực, là khâu đột phá thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, với phương pháp quản lý, điều hành loay hoay như hiện nay thì hạ tầng cơ sở phục vụ cho hoạt động thương mại, XNK ở CKTT sẽ ngày càng khó khăn do hoạt động XNK tăng nhanh. Hàng hoá XNK không chỉ của Lạng Sơn mà doanh nghiệp trong cả nước sẽ còn chịu ảnh hưởng do ùn tắc hàng hoá gây nên.
Hoàng Văn Toàn