Chiều 20/10, phát biểu tại phiên thảo luận Tổ 3 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, đại biểu Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng, nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý để huy động nguồn lực đầu tư, phát triển đồng bộ nguồn điện và lưới điện, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 3 chiều 20/10. Ảnh: Tiến Tuấn
Cân bằng lợi ích, bảo đảm an ninh năng lượng
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, Việt Nam đã xác lập mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số dựa trên những động lực mới, đặc biệt là KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn về cung ứng điện, nhất là khi phát triển công nghệ cao, thu hút đầu tư nước ngoài và xây dựng các trung tâm dữ liệu.
Do đó, sửa đổi Luật Điện lực phải tạo cơ sở pháp lý để huy động nguồn lực đầu tư, phát triển các nguồn điện và hệ thống truyền tải, đáp ứng yêu cầu dài hạn.
Thủ tướng nhấn mạnh cần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Các dự án điện thường có vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài, nên nhà đầu tư đặc biệt quan tâm đến tính ổn định của chính sách và khả năng kiểm soát rủi ro.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu chính sách phải đủ hấp dẫn. Ảnh: Tiến Tuấn
"Chúng ta phải tìm được điểm cân bằng giữa lợi ích của các nhà đầu tư với lợi ích của Nhà nước, lợi ích của nhân dân", Thủ tướng nói, đồng thời lưu ý cơ chế ưu đãi nếu quá lớn có thể làm tăng giá điện, chi phí sản xuất, kinh doanh, ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Về cơ cấu nguồn điện, trong bối cảnh dư địa thủy điện không còn nhiều và yêu cầu thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam cần phát triển điện khí trong nước, điện khí LNG nhập khẩu, điện gió, điện mặt trời và các nguồn năng lượng mới. Tuy nhiên, cơ cấu nguồn điện phải được tính toán hợp lý, bởi điện khí LNG có thể có chi phí phát điện cao, gây áp lực lên giá điện nếu tỷ trọng không phù hợp.
Cải cách thủ tục, tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư điện lực
Đề cập tiến độ các dự án, Thủ tướng cho rằng cần cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai. Qua làm việc với nhà đầu tư nước ngoài, có ý kiến phản ánh thủ tục đối với một dự án điện gió ngoài khơi có thể kéo dài tới 10 năm; nếu cải cách hiệu quả, thời gian này có thể giảm còn khoảng 5 năm.
Thủ tướng bày tỏ lo ngại nhiều dự án nguồn điện, lưới điện trong Quy hoạch điện VIII còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu thời gian tới. Một số dự án đã được đưa vào quy hoạch nhưng địa phương chưa lựa chọn được nhà đầu tư hoặc chưa hoàn tất thủ tục cần thiết.
Theo Thủ tướng, cải cách thủ tục hành chính là giải pháp quan trọng để rút ngắn thời gian triển khai các dự án điện. Ảnh: Tiến Tuấn
Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành, địa phương rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với khả năng huy động nguồn lực. Việc phát triển nguồn điện phải đồng bộ với lưới điện truyền tải, tránh tình trạng có nguồn nhưng không thể giải tỏa công suất.
Về cơ chế thu hút đầu tư, Thủ tướng cho rằng cần nghiên cứu cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý đối với dự án vốn lớn, thời gian thu hồi vốn dài. Với điện khí LNG, cơ chế sản lượng điện hợp đồng tối thiểu hiện chưa giải quyết đầy đủ quan ngại về thu hồi vốn; nhà đầu tư nước ngoài còn đối mặt rủi ro tỷ giá và cân đối ngoại tệ.
Thủ tướng đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật, rà soát các nghị định, thông tư hướng dẫn, bảo đảm đồng bộ, khả thi. Việc sửa luật không chỉ tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng lâu dài để bảo đảm đủ điện cho nền kinh tế, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời hài hòa lợi ích quốc gia, người dân và nhà đầu tư.
