Phát biểu tại phiên thảo luận Tổ chiều 19/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao các ý kiến sâu sắc, toàn diện của ĐBQH về định hướng sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.
Đồng bộ chính sách đất đai, quy hoạch và tài chính
Theo Thủ tướng, tinh thần chung là Quốc hội và Chính phủ tiếp tục đồng hành trong hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng kiến tạo phát triển. "Xử lý những điểm nghẽn là một chuyện, nhưng phải kiến tạo cho giai đoạn phát triển mới", Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng cho rằng Nghị quyết 21 đặt ra những định hướng lớn, không chỉ giới hạn ở việc sửa ba luật về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản. Những luật có tác động, liên quan trực tiếp đến các định hướng này cũng cần được rà soát, sửa đổi đồng bộ.

Toàn cảnh phiên họp tại Tổ 11 chiều 19/8. Ảnh: Media Quốc hội
Dẫn ví dụ về Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước và các luật về thuế đang được nghiên cứu sửa đổi, Thủ tướng cho biết nhiều vấn đề về tài chính đất đai không thể quy định đầy đủ trong Luật Đất đai mà cần được xử lý thông qua pháp luật về thuế. Trong đó có giá đất, điều tiết chênh lệch địa tô và cơ chế tài chính khuyến khích đưa đất vào sản xuất, sử dụng hiệu quả, hạn chế tình trạng đất bỏ hoang.
Thủ tướng cho biết, trước mắt Chính phủ trình Quốc hội các định hướng chính sách lớn; trên cơ sở ý kiến đại biểu, các cơ quan sẽ tiếp tục hoàn thiện để tại kỳ họp tới có thể trình dự thảo chi tiết hơn. Bộ Tư pháp được giao tổng rà soát hệ thống pháp luật, ưu tiên sửa đổi những luật trực tiếp liên quan các định hướng lớn.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu. Ảnh: Media Quốc hội
Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu giảm bớt tầng nấc, tiến tới trong phạm vi địa phương chỉ còn một quy hoạch và một kế hoạch sử dụng đất. Việc tích hợp các loại quy hoạch sẽ tạo thuận lợi cho địa phương tổ chức thực hiện.
Tuy nhiên, cơ chế mới phải đi kèm tiêu chí, điều kiện chặt chẽ, không để tự ý điều chỉnh quy hoạch làm thay đổi mục tiêu sử dụng đất. Đồng thời, quy định không nên quá cứng nhắc để đáp ứng yêu cầu phát triển thực tiễn.
Đối với giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, Thủ tướng yêu cầu pháp luật phải xác định rõ trường hợp đấu giá, đấu thầu hoặc giao đất trực tiếp; đồng thời quy định minh bạch phương thức tính, nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Điều này giúp Nhà nước bảo đảm lợi ích, còn doanh nghiệp chủ động tính toán phương án đầu tư.
Bảo đảm quyền có chỗ ở và phát triển thị trường minh bạch
Một trong những vấn đề lớn được Thủ tướng đề cập là giá đất và câu hỏi vì sao giá nhà cao. Theo Thủ tướng, nếu giá đất quá cao sẽ trở thành chi phí đầu vào của dự án, cộng với chi phí vốn và thời gian thực hiện thủ tục kéo dài, cuối cùng đẩy giá sản phẩm, trong đó có giá nhà, lên cao.
Do đó, Nhà nước phải xác định giá đất dựa trên dữ liệu, phương pháp khoa học, công khai, minh bạch; đồng thời kết nối, liên thông dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành. Chỉ bằng các giải pháp tổng thể mới có thể kiểm soát chi phí đầu vào, từ đó kiểm soát giá đất, giá nhà và giá sản phẩm đầu ra.

Các đại biểu dự phiên thảo luận Tổ. Ảnh: Media Quốc hội
Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy chỉ bồi thường tài sản sang "tái thiết cuộc sống" cho người dân. Chính sách phải hướng tới bảo đảm điều kiện sống của người dân sau thu hồi đất tốt hơn trước, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và rút ngắn thủ tục.
Đối với Luật Nhà ở, Thủ tướng nhấn mạnh định hướng chuyển từ tư duy người dân nhất thiết phải sở hữu nhà sang bảo đảm có nơi ở ổn định, lâu dài. Muốn vậy, cần phát triển mạnh nhà ở cho thuê, huy động nguồn lực xã hội, tạo cơ chế để doanh nghiệp đầu tư quỹ nhà cho thuê với các hợp đồng dài hạn.
Hết niên hạn chung cư không có nghĩa mất quyền sở hữu căn hộ
Liên quan nhà chung cư, Thủ tướng cho rằng cần quy định rõ thời hạn sử dụng công trình và quyền tài sản của chủ sở hữu. Công trình hết thời hạn phải được kiểm định; nếu không an toàn thì cải tạo, xây dựng lại, nhưng điều đó không đồng nghĩa quyền tài sản của chủ sở hữu căn hộ chấm dứt. Quyền tài sản phải được pháp luật bảo vệ.
Về kinh doanh bất động sản, Thủ tướng yêu cầu xây dựng thị trường công khai, minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững. Thông tin thị trường phải được công khai, khuyến khích giao dịch qua sàn, thanh toán qua ngân hàng và hạn chế tiền mặt.
Đồng thời, cần xây dựng hệ thống thông tin bất động sản kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu về quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng. Qua đó, Nhà nước có công cụ quản lý, điều tiết thị trường kịp thời và bảo vệ bên yếu thế trong giao dịch.
Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến đại biểu Quốc hội, tiếp tục hoàn thiện các dự án luật trong quá trình phối hợp với các cơ quan của Quốc hội. Với Luật Đất đai, Thủ tướng nhấn mạnh quyết tâm lần này phải xử lý căn cơ, triệt để những vấn đề gây ách tắc, để các chính sách sau khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống.