KHCN và chuyển đổi số là động lực phát triển đất nước
Theo Chỉ thị, Chính phủ yêu cầu quán triệt và thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, đặc biệt là tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị lần thứ II Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV cùng các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Chính phủ xác định KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chủ yếu để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Đẩy nhanh triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Việc triển khai kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ, chương trình, dự án cũng như đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn cho lĩnh vực này không chỉ nhằm hoàn thành kế hoạch được giao mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm để hiện thực hóa các chủ trương của Đảng, tạo đột phá chiến lược, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, đặc biệt là người đứng đầu, phải xác định việc thực hiện nhiệm vụ và giải ngân vốn cho KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ cấp bách trong năm 2026. Việc đẩy nhanh giải ngân phải gắn với nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng vốn, bảo đảm công khai, minh bạch, chống thất thoát, lãng phí và tiêu cực.
Người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về tiến độ, chất lượng triển khai các nhiệm vụ cũng như kết quả giải ngân nguồn vốn ngân sách nhà nước được giao.
Để tạo hành lang thuận lợi cho phát triển lĩnh vực này, Thủ tướng giao Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các cơ chế, chính sách về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hoàn thành trong quý IV/2026.
Cùng với đó, Bộ Tài chính và Bộ KH&CN tiếp tục rà soát các quy định về ngân sách, đầu tư công và cơ chế tài chính liên quan, đặc biệt là quy định về phân bổ, thanh toán, quyết toán kinh phí để đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát, bảo đảm thuận lợi trong triển khai nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nguồn lực. Nhiệm vụ này cũng phải hoàn thành trong quý IV/2026.
Ưu tiên vốn cho công nghệ chiến lược và hạ tầng dữ liệu quốc gia
Chỉ thị yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khẩn trương rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được giao trong năm 2026.
Các nhiệm vụ phải được phân loại thành ba nhóm gồm: đủ điều kiện triển khai và giải ngân; còn vướng mắc cần tháo gỡ; không còn khả năng thực hiện hoặc không bảo đảm tiến độ. Trong đó, đặc biệt chú trọng các nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu, nền tảng số dùng chung và các nhiệm vụ sử dụng nguồn vốn năm 2025 được chuyển sang năm 2026, bảo đảm hoàn thành đồng bộ theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo của Chính phủ.
Đối với địa phương, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo khắc phục ngay những hạn chế trong tổ chức thực hiện, hướng dẫn và giải ngân kinh phí KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại cấp xã, phường; chịu trách nhiệm về việc sử dụng kinh phí đúng mục tiêu, tránh trùng lặp, lãng phí. Nội dung này phải hoàn thành ngay trong tháng 7/2026.
Các địa phương cũng được yêu cầu rà soát năng lực đầu tư, mua sắm và thuê dịch vụ công nghệ số tại tuyến cơ sở để thực hiện phân cấp phù hợp với quy định pháp luật về ngân sách nhà nước. Đồng thời, chủ động quyết định việc tổ chức mua sắm hoặc thuê dịch vụ công nghệ số ở cấp tỉnh đối với những nhiệm vụ có tính chất phức tạp, dùng chung nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ từ trung ương đến địa phương.
Bộ KH&CN được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, đánh giá nhu cầu vốn cho lĩnh vực KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của các năm 2025 và 2026 để phân bổ cho các lĩnh vực trọng điểm, tránh dàn trải, manh mún; hoàn thành trong tháng 7/2026.
Theo Chỉ thị, việc phân bổ nguồn vốn phải bảo đảm nguyên tắc tập trung, trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên các nhiệm vụ, dự án có tính chiến lược, tạo hiệu ứng lan tỏa lớn, góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và hiệu quả quản trị nhà nước.
Trong lĩnh vực KHCN và đổi mới sáng tạo, nguồn lực sẽ được ưu tiên cho các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg, các nhiệm vụ tạo ra sản phẩm có tiềm năng, lợi thế của địa phương và những dự án đầu tư nâng cấp trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia phục vụ phát triển công nghệ chiến lược.
Đối với chuyển đổi số, Chỉ thị yêu cầu tập trung đầu tư xây dựng và hoàn thiện hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, các nền tảng số dùng chung và các dự án chuyển đổi số phục vụ hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
