Đây là thông điệp được GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia nhấn mạnh tại hội nghị khoa học Dược bệnh viện lần thứ nhất năm 2026 với chủ đề "Dược bệnh viện trong kỷ nguyên mới" diễn ra ngày 18/7 tại Phú Thọ.
GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu.
Sự kiện do Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam phối hợp với Sở Y tế tỉnh Phú Thọ, Hội Y Dược tỉnh Phú Thọ, Trường Đại học Dược Hà Nội và Trường Dược – Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh tổ chức.
Tham dự hội nghị có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Nguyễn Huy Ngọc; đại diện lãnh đạo các vụ, cục thuộc Bộ Y tế, các trường đại học đào tạo dược cùng hơn 500 dược sĩ, chuyên gia và cán bộ làm công tác dược bệnh viện trên cả nước.
Đây không chỉ là diễn đàn khoa học đầu tiên của hệ thống dược bệnh viện trong giai đoạn mới mà còn là nơi các nhà quản lý, chuyên gia và đội ngũ dược sĩ cùng trao đổi những vấn đề mang tính chiến lược về quản trị dược bệnh viện, dược lâm sàng, mua sắm và cung ứng thuốc, phát triển nguồn nhân lực, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động dược.
Dược bệnh viện giữ vai trò trung tâm trong bảo đảm an toàn người bệnh
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh, thuốc là một trong những can thiệp phổ biến nhất trong y học nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được quản trị chặt chẽ.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sai sót liên quan đến thuốc gây thiệt hại khoảng 42 tỷ USD mỗi năm trên toàn cầu. WHO cũng đã phát động sáng kiến "Medication Without Harm" (Sử dụng thuốc không gây tổn hại) với mục tiêu giảm 50% các tổn hại nghiêm trọng có thể phòng tránh do sử dụng thuốc.
Bên cạnh đó, tổng hợp từ 13 nghiên cứu tại Hoa Kỳ cho thấy sự tham gia của dược sĩ trong quá trình chuyển tiếp điều trị giúp giảm khoảng 37% sai sót thuốc.
"Những con số này cho thấy dược bệnh viện không chỉ dừng ở việc mua sắm, bảo quản hay cấp phát thuốc mà đã trở thành một cấu phần thiết yếu của hệ thống bảo đảm chất lượng điều trị, an toàn người bệnh và hiệu quả của toàn bộ hệ thống y tế", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng, nhiều quốc gia đã chuyển từ tư duy quản lý thuốc sang tối ưu hóa sử dụng thuốc, đưa dược sĩ trở thành thành viên của nhóm điều trị, tham gia quản lý kháng sinh, theo dõi liệu trình, giám sát thuốc nguy cơ cao và tư vấn người bệnh.
Dược lâm sàng tại Việt Nam đã có bước tiến nhưng chưa đồng đều
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Nguyễn Huy Ngọc phát biểu tại hội nghị.
Tại Việt Nam, từ khi Chính phủ ban hành Nghị định số 131/2020/NĐ-CP, nhiều bệnh viện đã triển khai mô hình dược sĩ lâm sàng tại các khoa điều trị, phát triển hoạt động thông tin thuốc, cảnh giác dược, quản lý sử dụng kháng sinh, theo dõi nồng độ thuốc trong máu và tư vấn sử dụng thuốc cho người bệnh.
Một số mô hình đã từng bước tiệm cận với thực hành quốc tế. Tuy nhiên, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cũng chỉ rõ, kết quả triển khai giữa các cơ sở y tế vẫn còn chênh lệch.
Ở nhiều bệnh viện, nguồn lực của khoa Dược vẫn tập trung chủ yếu vào công tác cung ứng thuốc và các thủ tục hành chính; dược sĩ lâm sàng chưa thực sự tham gia thường xuyên vào nhóm điều trị. Hệ thống dữ liệu còn phân tán, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ và chưa có bộ chỉ số thống nhất để đánh giá hiệu quả hoạt động dược lâm sàng.
"Nếu không giải quyết đồng bộ các vấn đề này thì dược lâm sàng rất dễ dừng ở việc có bộ phận, có kế hoạch, có báo cáo nhưng chưa tạo được thay đổi thực chất đối với chất lượng điều trị và an toàn người bệnh", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn lưu ý.
Chủ tịch Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam, TS Cao Hưng Thái thông tin về hoạt động của Hội thời gian qua tại hội nghị.
5 nhiệm vụ trọng tâm đưa dược bệnh viện bước vào giai đoạn phát triển mới
Để đưa dược bệnh viện trở thành một trong những trụ cột của chất lượng khám chữa bệnh trong giai đoạn mới, đưa dược bệnh viện Việt Nam chuyển từ bảo đảm cung ứng sang quản trị sử dụng thuốc, từ thực hiện nhiệm vụ sang tạo ra giá trị, từ hoạt động hỗ trợ trở thành một trụ cột của chất lượng điều trị và an toàn người bệnh, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị toàn ngành tập trung thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, bảo đảm đủ thuốc, đúng chất lượng và kịp thời vẫn là nhiệm vụ nền tảng, nhưng mục tiêu cuối cùng phải là thuốc được sử dụng đúng, an toàn, hiệu quả và mang lại giá trị cao nhất cho người bệnh.
Bộ Y tế sẽ giao Cục Quản lý Khám, chữa bệnh phối hợp với Cục Quản lý Dược tổng kết việc triển khai Nghị định 131, xây dựng gói hoạt động dược lâm sàng tối thiểu và bộ chỉ số đánh giá thống nhất theo từng tuyến chuyên môn.
Hai là, đưa dược sĩ lâm sàng thực sự trở thành thành viên của nhóm chăm sóc/điều trị cho người bệnh.
Thứ trưởng yêu cầu các Sở Y tế và giám đốc bệnh viện tổ chức hoạt động dược lâm sàng theo nhu cầu thực tế và mức độ nguy cơ của từng chuyên khoa, ưu tiên các lĩnh vực hồi sức cấp cứu, ung bướu, tim mạch, nhi khoa, ghép tạng và điều trị người cao tuổi có đa bệnh lý.
Dược sĩ cần tham gia đối chiếu thuốc khi người bệnh nhập viện, chuyển khoa và xuất viện; giám sát thuốc nguy cơ cao; phát hiện tương tác, chống chỉ định, sai liều; theo dõi đáp ứng điều trị và tư vấn sử dụng thuốc.
"Đây phải được xem là một nội dung quan trọng trong quản trị chất lượng bệnh viện chứ không chỉ là nhiệm vụ riêng của khoa Dược", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Ba là, chuẩn hóa và phát triển nguồn nhân lực dược bệnh viện.
Các cơ sở đào tạo, bệnh viện thực hành và Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam cần xây dựng chuẩn năng lực dược sĩ theo từng mức độ, tăng cường đào tạo tại bệnh viện và theo từng chuyên khoa.
Dược sĩ lâm sàng phải đủ năng lực phân tích bệnh án, hiểu mục tiêu điều trị, đánh giá bằng chứng khoa học và chịu trách nhiệm về các khuyến nghị chuyên môn.
Bốn là, lấy dữ liệu và chuyển đổi số làm nền tảng đổi mới dược bệnh viện. Bộ Y tế sẽ giao Cục Quản lý Dược và Cục Quản lý Khám, chữa bệnh phối hợp chuẩn hóa dữ liệu thuốc, kết nối với bệnh án điện tử, xét nghiệm, chẩn đoán và thông tin bảo hiểm y tế
Các bệnh viện cần phát triển hệ thống hỗ trợ quyết định lâm sàng, cảnh báo tương tác thuốc, dị ứng, sai liều và thuốc nguy cơ cao.
Đối với trí tuệ nhân tạo (AI), Thứ trưởng cho rằng đây sẽ là công cụ hỗ trợ quan trọng trong phân tích dữ liệu và cá thể hóa điều trị, nhưng việc ứng dụng phải bảo đảm dữ liệu chính xác, thuật toán minh bạch, an toàn thông tin và luôn có sự giám sát của con người.
"Công nghệ có thể hỗ trợ chuyên môn nhưng không thể thay thế trách nhiệm và phán đoán của người thầy thuốc", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn khẳng định.
Năm là, gắn dược bệnh viện với hiệu quả điều trị, bảo hiểm y tế và kinh tế y tế.
Thứ trưởng giao Vụ Bảo hiểm y tế, Vụ Kế hoạch tài chính phối hợp với Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các đơn vị liên quan đánh giá giá trị của hoạt động dược lâm sàng; nghiên cứu cơ chế tài chính khuyến khích các can thiệp giúp giảm sai sót, giảm sử dụng thuốc không hợp lý, rút ngắn thời gian điều trị và hạn chế nhập viện lại.
Việc lựa chọn, sử dụng và thanh toán thuốc cần dựa trên bằng chứng, đánh giá công nghệ y tế, kinh tế dược và kết quả điều trị thực tế. Mục tiêu không phải thuốc có giá thấp nhất, mà là phương án mang lại giá trị sức khỏe tốt nhất trong khả năng nguồn lực của đất nước.
"Mục tiêu không phải lựa chọn thuốc có giá thấp nhất mà là lựa chọn phương án mang lại giá trị sức khỏe cao nhất trong khả năng nguồn lực của đất nước", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cùng các đại biểu tham dự hội nghị.
Đối với Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn đề nghị Hội tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và các bệnh viện; tham gia phản biện chính sách, xây dựng hướng dẫn thực hành, phát triển mạng lưới đào tạo và các nhóm chuyên môn sâu.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn bày tỏ kỳ vọng sau hội nghị, dược bệnh viện Việt Nam sẽ bước sang giai đoạn phát triển mới, chuyển từ bảo đảm cung ứng sang quản trị sử dụng thuốc, từ thực hiện nhiệm vụ sang tạo ra giá trị, góp phần nâng cao chất lượng điều trị, bảo đảm an toàn người bệnh và phát triển hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả.
