Thứ trưởng Đào Xuân Cơ: Lấy quyền lợi người bệnh làm thước đo hiệu quả chính sách BHYT

Tại trụ sở Bộ Y tế, Thứ trưởng Đào Xuân Cơ đã chủ trì buổi làm việc với Vụ BHYT về triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm 2026.

Tham dự buổi làm việc của Thứ trưởng có đại diện lãnh đạo các Vụ, Cục, Viện, Trung tâm thuộc và trực thuộc Bộ Y tế.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo Vụ BHYT đã báo cáo về những kết quả Vụ đạt được trong thời gian qua về công tác tham mưu, xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực BHYT và những lĩnh vực liên quan; công tác khám sức khoẻ định kỳ, khám sàng lọc miễn phí; công tác cải cách thủ tục hành chính về BHYT...

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Vụ BHYT cho biết, trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của Vụ vẫn còn những khó khăn, vướng mắc trong thẩm định, phê duyệt giá dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y tế (PACS); Cùng đó là những khó khăn về thiếu nhân lực, thiết bị làm việc trong khi khối lượng công việc của Vụ khá lớn...

Về phương hướng, nhiệm vụ 2 tháng cuối năm 2026, lãnh đạo Vụ BHYT cho biết, Vụ tiếp tục thực hiện công tác hoàn thiện thể chế và văn bản quy phạm pháp luật; Công tác quản lý Quỹ BHYT, quyết toán và tháo gỡ vướng mắc tài chính; Bảo đảm cung ứng thuốc, vật tư y tế và quyền lợi người bệnh dịp cao điểm cuối năm; Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số...

Cũng tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo các Vụ, Cục, Viện, Trung tâm đã báo cáo, trao đổi và làm rõ thêm một số nội dung liên quan Thứ trưởng quan tâm.

Đổi mới tư duy quản lý, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Đào Xuân Cơ nhấn mạnh, BHYT là lĩnh vực đặc biệt quan trọng, xuyên suốt hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ tuyến cơ sở đến tuyến cuối. Hệ thống BHYT có thông suốt thì hoạt động khám bệnh, chữa bệnh mới có thể vận hành hiệu quả.

Thứ trưởng ghi nhận, biểu dương những nỗ lực của tập thể lãnh đạo, cán bộ Vụ BHYT trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, phạm vi quản lý rộng nhưng nhân lực chỉ có 16 cán bộ. Thời gian qua, Vụ đã tham mưu nhiều chính sách quan trọng, phối hợp tháo gỡ những vướng mắc kéo dài trong thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh; thúc đẩy hoàn thiện danh mục thuốc, dịch vụ kỹ thuật và nghiên cứu các phương thức thanh toán mới.

Tuy nhiên, Thứ trưởng nhấn mạnh, thành công của chính sách BHYT không chỉ được đo bằng số lượng văn bản ban hành, số cuộc họp hay số tiền quyết toán mà phải được đánh giá bằng quyền lợi thực tế của người bệnh, sự thông suốt của hệ thống khám bệnh, chữa bệnh và tính bền vững của quỹ BHYT.

Thứ trưởng yêu cầu Vụ BHYT đổi mới tư duy, chuyển từ giải quyết thủ tục sang kiến tạo chính sách; từ quản lý theo hồ sơ sang quản lý theo hiệu quả và kết quả đầu ra. Mỗi chính sách được xây dựng đều tác động trực tiếp đến bệnh viện, trạm y tế, đội ngũ thầy thuốc và người dân. Nếu quy định chưa rõ ràng, điều kiện thanh toán chưa phù hợp hoặc danh mục thuốc chậm cập nhật có thể gây ách tắc thanh toán, hạn chế khả năng triển khai kỹ thuật mới và cơ hội điều trị của người bệnh.

Do đó, công tác quản lý phải đồng hành với phát triển, không chỉ dừng lại ở kiểm soát. Vụ cần tăng cường đi cơ sở, nắm bắt khó khăn thực tế để kịp thời tháo gỡ, đồng thời chủ động nhận diện, phòng ngừa bất cập ngay từ khâu xây dựng chính sách.

Thứ trưởng cũng yêu cầu tăng cường tư duy quản trị tổng thể hệ thống y tế, bảo đảm chính sách BHYT gắn kết chặt chẽ với chuyên môn khám bệnh, chữa bệnh, tài chính y tế, chuyển đổi số và chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Khẩn trương tháo gỡ vướng mắc thanh toán BHYT

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thứ trưởng Đào Xuân Cơ yêu cầu là khẩn trương tháo gỡ các nút thắt trong thanh toán BHYT.

Theo đó, những khoản chi có đầy đủ căn cứ pháp lý, đủ điều kiện thanh toán phải được xử lý nhanh chóng theo thẩm quyền. Những nội dung còn khác biệt về cách hiểu, cách áp dụng pháp luật cần được thống nhất, hướng dẫn hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết. Đối với các khoản chưa đủ căn cứ, phải làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và phương án xử lý.

Thứ trưởng đặc biệt lưu ý, cần phân biệt sai sót do bất cập hệ thống, do chưa nắm rõ quy định với những trường hợp cố tình vi phạm. Việc tháo gỡ khó khăn phải thực hiện trong khuôn khổ pháp luật.

Vụ BHYT cần xây dựng danh mục những vướng mắc lớn của toàn hệ thống, tập trung vào thanh toán thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật cao, điều trị bệnh nặng, bệnh hiểm nghèo, cấp cứu và hồi sức tích cực. Đồng thời, phân biệt rõ chi phí tăng do nhu cầu điều trị chính đáng, thay đổi mô hình bệnh tật, phát triển kỹ thuật với các khoản chi bất hợp lý hoặc có dấu hiệu trục lợi quỹ.

Đối với quan hệ phối hợp với Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Thứ trưởng Đào Xuân Cơ yêu cầu xây dựng cơ chế hợp tác thường xuyên, thực chất và có trách nhiệm. Hai cơ quan có chức năng, thẩm quyền khác nhau nhưng cùng hướng tới mục tiêu bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người tham gia BHYT và quản lý, sử dụng hiệu quả quỹ.

Thứ trưởng đề nghị nghiên cứu tổ chức giao ban chuyên đề định kỳ giữa Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam, có sự tham gia của đại diện các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi cần thiết. Những nội dung còn khác biệt phải được lập biên bản, xác định rõ cơ sở pháp lý, trách nhiệm của từng bên và thời hạn giải quyết.

Thứ trưởng Đào Xuân Cơ cũng nhấn mạnh yêu cầu chống lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT phải dựa trên dữ liệu, bằng chứng và quy định pháp luật, không biến hoạt động giám định thành rào cản hành chính ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn hợp pháp của các cơ sở y tế.

Thúc đẩy kỹ thuật mới, chuyển đổi số và phát triển y tế cơ sở

Về hoàn thiện chính sách, Thứ trưởng yêu cầu khẩn trương cập nhật danh mục thuốc, vật tư y tế và dịch vụ kỹ thuật được quỹ BHYT thanh toán, bảo đảm phù hợp với tiến bộ khoa học, công nghệ và nhu cầu điều trị.

Việc bổ sung danh mục cần dựa trên bằng chứng khoa học, hiệu quả lâm sàng, đánh giá công nghệ y tế và khả năng cân đối quỹ. Cơ chế thanh toán cần được nghiên cứu phù hợp, vừa khuyến khích phát triển kỹ thuật mới, vừa bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực BHYT, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay trong nước.

Đối với hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y tế (PACS), Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương thống nhất phương pháp tính giá, nguyên tắc phân bổ chi phí, bảo đảm phản ánh đúng chi phí thực tế và tuân thủ quy định pháp luật.

Thứ trưởng Đào Xuân Cơ dẫn chứng, riêng chi phí mua phim, in phim tại Bệnh viện Bạch Mai trước đây mỗi năm xấp xỉ 100 tỷ đồng. Việc đẩy mạnh PACS không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn tạo thuận lợi cho liên thông dữ liệu, thúc đẩy bệnh viện không phim và bệnh án điện tử.

Về đổi mới phương thức thanh toán, Thứ trưởng Đào Xuân Cơ đặc biệt quan tâm đến phương thức thanh toán theo nhóm chẩn đoán liên quan (DRG), đề nghị lựa chọn một số bệnh viện đủ điều kiện để thí điểm trong thời gian 6 tháng đến 1 năm, đánh giá hiệu quả trước khi xem xét nhân rộng.

"Cùng với đó, chính sách BHYT cần gắn chặt hơn với y tế cơ sở và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Vụ BHYT phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu cơ chế thanh toán phù hợp đối với khám bệnh, chữa bệnh tại nhà, khám từ xa, quản lý bệnh mạn tính, khám sàng lọc và chăm sóc sức khỏe ban đầu theo quy định"- Thứ trưởng Đào Xuân Cơ nói và nhấn mạnh: Mục tiêu là giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại nơi sinh sống, nhất là đối với những bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp; hạn chế phải lên tuyến trên khi tuyến cơ sở đủ năng lực cung cấp dịch vụ. Qua đó vừa giảm chi phí cho người dân, vừa giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên và sử dụng hiệu quả hơn quỹ BHYT.

Về chuyển đổi số, Thứ trưởng Đào Xuân Cơ yêu cầu giảm tối đa thủ tục hành chính không cần thiết, chuẩn hóa dữ liệu ngay từ đầu, tránh tình trạng cơ sở y tế phải nhập đi nhập lại cùng một thông tin trên nhiều hệ thống. Việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong giám định BHYT phải bảo đảm minh bạch, có cơ chế giải trình và kiểm tra lại; không để cảnh báo tự động trở thành căn cứ duy nhất để từ chối thanh toán.

Để tạo chuyển biến cụ thể, Thứ trưởng giao Vụ BHYT trong 15 ngày tổng hợp các vướng mắc lớn về thanh toán BHYT trên toàn quốc, phân loại theo thẩm quyền và xác định đầu mối, lộ trình giải quyết. Trong tháng 11, tham mưu tổ chức cuộc làm việc chuyên đề giữa Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam; đồng thời báo cáo phương án tháo gỡ vướng mắc về giá dịch vụ và thanh toán PACS.

Trước ngày 31/12, Vụ cần báo cáo tiến độ hoàn thiện các dự án Nghị định, Thông tư liên quan đến quyền lợi BHYT, danh mục thuốc, dịch vụ kỹ thuật, chuyển đổi số và phương thức thanh toán mới. Trong năm 2027, đề xuất cơ chế theo dõi định kỳ các chỉ số về thời gian thanh toán, tỷ lệ hồ sơ tồn đọng, khiếu nại của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, quyền lợi người tham gia và hiệu quả sử dụng quỹ thông qua hệ thống Dashboard.

Thứ trưởng Đào Xuân Cơ nhấn mạnh, mọi chính sách và giải pháp phải hướng tới mục tiêu cuối cùng là bảo đảm quyền lợi người tham gia BHYT, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phát triển, đồng thời quản lý, sử dụng quỹ BHYT hiệu quả và bền vững.

Công bố Quyết định của Thủ tướng bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Y tế Đào Xuân Cơ

SKĐS - Chiều 4/11, Bộ Y tế long trọng tổ chức hội nghị công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm PGS.TS Đào Xuân Cơ - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế.