Tại cuộc họp báo chiều 2/4 thông báo về kết quả hoạt động của quý 1/2013, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường đã thông tin cụ thể về việc thu phí của các dự án mở rộng Quốc lộ 1A theo hình thức BOT. Ông Nguyễn Hồng Trường cho biết, đoạn Quốc lộ 1A Thanh Hóa - Cần Thơ (dài 1.783km) có 499km đã mở rộng, còn 1.284km chưa nâng cấp, mở rộng sẽ bao gồm 35 dự án, trong đó, có 16 dự án BOT với tổng chiều dài 540km (tổng mức đầu tư 38.460 tỷ đồng); 18 dự án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước (tổng mức 50.300 tỷ đồng), 1 dự án đầu tư bằng nguồn vốn vay của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB). Do nguồn vốn ngân sách hạn chế nên các đoạn tuyến nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A theo hình thức BOT sẽ được xen kẽ với các dự án sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ. Dự kiến đến năm 2016, khi hoàn thành nâng cấp, mở rộng, Quốc lộ 1A sẽ có khoảng 21 trạm thu phí BOT. Lãnh đạo Bộ GTVT khẳng định, khi xây dựng Quỹ Bảo trì đường bộ, trong quy định đã nêu rõ: tiền thu của Quỹ Bảo trì đường bộ sẽ không được dùng vào tuyến đường đầu tư theo hình thức BOT. Do đó, vẫn cần duy trì các trạm thu phí BOT để nhà đầu tư thu phí và tự duy tu sửa chữa các tuyến đường. Hai vấn đề này là hoàn toàn khác nhau nên chắc chắn không có chuyện phí chồng phí. Người dân, doanh nghiệp sẵn sàng chia sẻ khó khăn với ngân sách nhà nước bằng việc đóng góp của mình qua việc nộp phí giao thông. Thông báo của Quỹ Bảo trì đường bộ Trung ương, chỉ riêng tháng 1/2013, sau 1 tháng triển khai, thu phí sử dụng đường bộ, cả nước đã thu được 300 tỷ đồng. Kết quả là khả quan – theo đánh giá của Bộ GTVT. Tuy nhiên, người đóng phí đòi hỏi việc thu, chi cần phải minh bạch. Và quan trọng nhất là phí không được chồng phí. Người dân đặt vấn đề cũng bày tỏ bức xúc, không đồng tình với hiện tượng phí chồng phí, cụ thể là sau khi triển khai thu phí bảo trì đường bộ, một số trạm thu phí mà Nhà nước đã nhượng quyền thu phí vẫn không được dẹp bỏ như cam kết. Theo Bộ GTVT, việc thu phí bảo trì đường bộ được tiến hành theo Luật Giao thông đường bộ để bảo trì, sửa chữa kết cấu hạ tầng giao thông. Được biết, trong số 57 trạm thu phí trên cả nước thì 19 trạm thu phí của Nhà nước đã dừng việc thu phí từ 1/1/2013. Còn với 4 trạm đã được Nhà nước đồng ý chuyển quyền sở hữu cho các nhà đầu tư tư nhân. Chính vì vậy, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ GTVT, Bộ Tài chính đang đàm phán với các nhà đầu tư, với doanh nghiệp để Nhà nước mua lại các trạm thu phí này. Tuy nhiên, theo Bộ GTVT, việc đàm phán cần phải có thời gian và phải cân đối nguồn vốn ngân sách nhà nước, các cơ quan chức năng đang cố gắng hoàn thành việc này trong thời gian sớm nhất. “Không có chuyện phí chồng phí”, đó là khẳng định của Bộ GTVT, bởi phí bảo trì đường bộ được dùng để bảo trì các công trình đường bộ được đầu tư xây dựng bằng ngân sách nhà nước, còn với các công trình BOT và được xây dựng bằng các nguồn vốn khác, các nhà đầu tư phải bỏ tiền ra đầu tư, bảo trì, sửa chữa. Người dân đã sẵn lòng chia sẻ với Nhà nước và cũng mong rằng dù chưa thể trong chốc lát, mọi con đường đều đẹp, rộng rãi, không có ổ voi... nhưng đáp lại, cần lắm đường phải đủ để xe chạy!
Nguyễn Sỹ