Nhiều hình thái thời tiết nguy hiểm trong những tháng cuối năm 2025, đầu 2026
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia vừa ban hành bản tin dự báo, cảnh báo khí hậu thời hạn mùa trên phạm vi toàn quốc, áp dụng cho giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 7/2026. Theo nhận định, trong bối cảnh ENSO có xu hướng chuyển dần sang trạng thái trung tính, thời tiết cả nước vẫn tiềm ẩn nhiều hiện tượng nguy hiểm như mưa lớn cục bộ, rét đậm – rét hại, dông lốc, mưa đá và nắng nóng gia tăng từ cuối mùa xuân.
Trong hai tháng qua (từ tháng 11/2025 đến nửa đầu tháng 1/2026), trên phạm vi cả nước đã ghi nhận nhiều hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Dông, lốc, sét và mưa đá xuất hiện rải rác ở nhiều địa phương, trong đó có các trận lốc xoáy gây thiệt hại tại Cà Mau, Đà Nẵng.
Không khí lạnh dồn dập cuối năm với 8 đợt gây thời tiết rét buốt.
Đáng chú ý, trên khu vực Biển Đông đã hình thành 3 cơn bão và 1 áp thấp nhiệt đới. Trong số này, bão số 13 (Kalmaegi) là cơn bão duy nhất ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam. Bão đạt cường độ rất mạnh, có thời điểm gió mạnh cấp 15, giật trên cấp 17, sau đó đổ bộ vào khu vực Quảng Ngãi – Gia Lai, gây mưa lớn và gió mạnh trước khi suy yếu. Các cơn bão số 14, 15 và áp thấp nhiệt đới còn lại không gây ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền.
Không khí lạnh hoạt động khá dồn dập với 8 đợt trong thời kỳ này. Đặc biệt, đợt không khí lạnh tăng cường đầu tháng 1/2026 đã gây rét đậm, rét hại diện rộng tại Bắc Bộ, nhiệt độ nhiều nơi vùng núi xuống dưới 4 độ C, xuất hiện sương muối và băng giá.
Về mưa, Bắc Bộ và Trung Bộ đã trải qua nhiều đợt mưa diện rộng. Tại Trung Bộ, mưa lớn kéo dài trong tháng 11 và đầu tháng 12/2025, có nơi ghi nhận lượng mưa đặc biệt lớn như A Lưới (TP Huế) gần 830mm, Sơn Hòa (Đắk Lắk) trên 1.060mm. Nhiều trạm khí tượng ghi nhận lượng mưa ngày và lượng mưa tháng vượt giá trị lịch sử.
Về nhiệt độ trung bình, tháng 11/2025 ghi nhận nền nhiệt thấp hơn trung bình nhiều năm tại Đông Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa – Huế. Sang tháng 12/2025, nhiệt độ trung bình trên cả nước lại cao hơn trung bình nhiều năm, riêng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ cao hơn từ 1,5–2,5 độ C. Trong nửa đầu tháng 1/2026, nhiệt độ trung bình giảm mạnh, thấp hơn trung bình nhiều năm trên diện rộng.
Lượng mưa trong tháng 11/2025 phân hóa rõ rệt giữa các khu vực. Một số nơi ở Tây Bắc Bộ và ven biển Bắc Bộ thiếu hụt mưa, trong khi nhiều địa phương khác, đặc biệt ở Trung Bộ và Tây Nguyên, mưa cao hơn trung bình nhiều năm từ 150–300%. Tháng 12/2025, mưa tiếp tục cao hơn trung bình tại nhiều nơi, riêng trung du và vùng núi phía Bắc có xu hướng thiếu mưa.
Cảnh báo rét đậm, mưa phùn, nắng nóng và dông lốc
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng ENSO đang ở trạng thái La Nina yếu. Tuy nhiên, trong khoảng ba tháng tới, ENSO có khả năng chuyển sang trạng thái trung tính với xác suất 75–85%. Từ tháng 5 đến tháng 7/2026, ENSO nhiều khả năng duy trì trạng thái trung tính, song xác suất chuyển sang El Nino có xu hướng tăng dần.
Từ tháng 2 đến tháng 4/2026, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phổ biến ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm. Riêng khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa – Huế trong tháng 2 và 3, cùng đồng bằng Bắc Bộ trong tháng 4, nhiệt độ có thể cao hơn từ 0,5–1 độ C.
Lượng mưa trong giai đoạn này nhìn chung xấp xỉ trung bình nhiều năm, song có sự khác biệt theo vùng. Bắc Bộ bước vào giai đoạn tăng dần lượng mưa từ tháng 3. Trung Bộ vẫn xuất hiện các đợt mưa rải rác, riêng khu vực từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và Nam Trung Bộ có nơi mưa cao hơn trung bình. Nam Bộ và Tây Nguyên tiếp tục có khả năng xuất hiện mưa trái mùa trong các tháng đầu mùa khô.
Trong giai đoạn tháng 2–4/2026, không khí lạnh được dự báo hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm nhưng vẫn có thể gây ra các đợt rét đậm, rét hại, tập trung chủ yếu trong tháng 2, nhất là tại vùng núi phía Bắc.
Hiện tượng mưa nhỏ, mưa phùn có khả năng xuất hiện nhiều trong nửa cuối tháng 2 và tháng 3 tại miền Bắc. Trong khi đó, nắng nóng có thể xuất hiện sớm tại Đông Nam Bộ từ cuối tháng 2, sau đó mở rộng dần ra Tây Nam Bộ và các khu vực khác từ tháng 3–4.
Dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh tiếp tục là những hiện tượng thời tiết nguy hiểm có khả năng xảy ra trên phạm vi cả nước, đặc biệt trong các đợt gió mùa Đông Bắc.
Trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7/2026, nhiệt độ trung bình cả nước phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm. Nắng nóng tại Nam Bộ có xu hướng thu hẹp, trong khi Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng mở rộng và gia tăng cường độ.
Lượng mưa trên cả nước nhìn chung ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm, riêng duyên hải Nam Trung Bộ có thể thấp hơn. Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ có khả năng xuất hiện nhiều đợt mưa vừa, mưa to.
Hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong giai đoạn này được dự báo tương đương trung bình nhiều năm, với khoảng 3–4 cơn trên Biển Đông và 1–2 cơn có khả năng ảnh hưởng đến đất liền.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cảnh báo, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn trong thời gian ngắn, lũ quét, sạt lở đất có xu hướng gia tăng. Các địa phương cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, vận hành hồ chứa và triển khai các phương án phòng, chống thiên tai nhằm bảo đảm an toàn cho người dân và cơ sở hạ tầng.
