Men răng là lớp mô cứng bao phủ bên ngoài thân răng, có vai trò bảo vệ các mô nhạy cảm bên trong trước tác động của nhiệt độ, lực nhai, vi khuẩn và acid trong khoang miệng.
Nhờ đặc tính cứng chắc, men răng có thể chịu được lực ăn nhai và cắn trong nhiều năm. Tuy nhiên, đây không phải là "lá chắn" bất khả xâm phạm. Thường xuyên tiếp xúc với thực phẩm, đồ uống có tính acid, vệ sinh răng miệng không đúng cách hoặc duy trì những thói quen xấu có thể khiến men răng bị mòn, nứt, sứt mẻ và mất khoáng.
Đáng lưu ý, men răng không có khả năng tự tái tạo hoàn toàn sau khi đã mất. Vì vậy, chủ động bảo vệ men răng từ sớm là yếu tố quan trọng giúp duy trì sức khỏe răng miệng lâu dài.
Thói quen ăn uống có thể làm tổn thương men răng
Chế độ ăn uống hằng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe răng miệng. Thường xuyên sử dụng thực phẩm, đồ uống chứa nhiều đường hoặc có tính acid như nước ngọt có gas, một số loại nước ép trái cây, bánh kẹo…có thể làm tăng nguy cơ mất khoáng và xói mòn men răng.
Khi ăn hoặc uống thực phẩm chứa đường, vi khuẩn trong khoang miệng có thể chuyển hóa đường và tạo acid. Nếu quá trình này diễn ra thường xuyên, môi trường acid kéo dài có thể khiến men răng mất khoáng, từ đó làm tăng nguy cơ sâu răng.
Bên cạnh đó, cà phê, trà, thuốc lá và một số đồ uống có màu có thể khiến răng nhiễm màu theo thời gian. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa đổi màu răng và tổn thương men răng. Không phải cứ uống cà phê hay trà là men răng bị phá hủy. Nguy cơ phụ thuộc vào tần suất sử dụng, cách vệ sinh răng miệng và nhiều yếu tố khác.
Để bảo vệ men răng, nên hạn chế thực phẩm, đồ uống nhiều đường và có tính acid; tránh nhâm nhi đồ uống chứa đường hoặc acid trong thời gian dài. Sau khi sử dụng, có thể súc miệng bằng nước lọc để giúp làm sạch khoang miệng.
Vệ sinh răng miệng không đúng cách
Vệ sinh răng miệng không thường xuyên khiến mảng bám tích tụ trên bề mặt răng. Mảng bám chứa nhiều vi khuẩn, nếu không được làm sạch có thể góp phần gây sâu răng và viêm nướu.
Theo thời gian, mảng bám có thể bị khoáng hóa thành cao răng. Cao răng bám chắc và không thể loại bỏ hoàn toàn bằng việc đánh răng thông thường. Mảng bám và vi khuẩn tích tụ xung quanh cao răng có thể làm tăng nguy cơ viêm nướu, bệnh nha chu và ảnh hưởng đến các tổ chức nâng đỡ răng.
Tuy nhiên, không nên chờ đến khi có cao răng hoặc đau răng mới đi khám. Đánh răng đúng kỹ thuật ít nhất 2 lần mỗi ngày với kem đánh răng có fluoride, kết hợp làm sạch kẽ răng, là những biện pháp quan trọng giúp kiểm soát mảng bám và phòng ngừa sâu răng.
Đặc biệt, đánh răng quá mạnh hoặc sử dụng bàn chải có lông quá cứng không giúp răng sạch hơn mà có thể gây tổn thương nướu và góp phần làm mòn bề mặt răng. Vì vậy, cần chải răng nhẹ nhàng và đúng kỹ thuật.
Men răng đã mất không thể tự tái tạo hoàn toàn.. Ảnh AI.
Nghiến răng khi ngủ
Nghiến răng, đặc biệt khi ngủ, thường diễn ra một cách vô thức. Tình trạng này có thể liên quan đến căng thẳng, lo âu, rối loạn giấc ngủ hoặc một số yếu tố khác.
Lực nghiến lặp đi lặp lại trong thời gian dài có thể làm mòn răng, gây nứt hoặc sứt mẻ răng, đồng thời khiến răng trở nên nhạy cảm. Một số người còn có thể bị đau hoặc mỏi cơ hàm, đau vùng thái dương sau khi thức dậy.
Nếu thường xuyên nghiến răng, đặc biệt khi xuất hiện đau hàm, ê buốt hoặc răng bị mòn, nên đến nha sĩ để được kiểm tra. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng máng bảo vệ răng khi ngủ phù hợp.
Dùng răng làm 'dụng cụ'
Dùng răng để mở nắp chai, cắn dây, xé bao bì hoặc giữ những vật cứng là thói quen nhiều người mắc phải. Những tác động này có thể tạo lực bất thường lên răng, làm răng nứt, mẻ hoặc gãy.
Răng được cấu tạo để thực hiện chức năng ăn nhai chứ không phải thay thế các dụng cụ trong sinh hoạt. Vì vậy, cần từ bỏ thói quen dùng răng để cắn hoặc mở đồ vật.
Ngoài ra, nhai đá lạnh hoặc cắn các loại thực phẩm quá cứng cũng có thể làm tăng nguy cơ nứt, sứt mẻ răng, đặc biệt ở những người có răng yếu, sâu răng hoặc đang phục hình nha khoa.
Bảo vệ men răng từ những thói quen hàng ngày
Men răng đã mất không thể tự tái tạo hoàn toàn. Tuy nhiên, quá trình mất khoáng ở giai đoạn sớm có thể được hạn chế và hỗ trợ tái khoáng trong điều kiện phù hợp, đặc biệt khi kiểm soát tốt mảng bám và sử dụng fluoride.
Do đó, để bảo vệ men răng, mỗi người nên duy trì vệ sinh răng miệng đúng cách, hạn chế thực phẩm và đồ uống nhiều đường, tránh thuốc lá, không nhai đá lạnh và không dùng răng làm công cụ. Khám nha khoa định kỳ cũng giúp phát hiện sớm sâu răng, mòn men, nứt hoặc các tổn thương khác để có biện pháp xử trí phù hợp.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như ê buốt kéo dài, đau khi ăn nhai, răng đổi màu bất thường, sứt mẻ hoặc đau hàm do nghiến răng, nên đi khám nha khoa thay vì tự xử lý tại nhà. Bảo vệ men răng từ những việc nhỏ mỗi ngày sẽ giúp hạn chế tổn thương và duy trì hàm răng khỏe mạnh lâu dài.
